معرفت شناسی
1. فلسفه، فلسفه است؛ نقب و نقدی بر چیستی فلسفه‌های مضاف

علی فتحی

دوره 20، شماره 2 ، تابستان 1397، ، صفحه 209-226

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.2121.1656

چکیده
  چند صباحی است اصطلاح «فلسفه‌های مضاف» وارد ادبیات فلسفی معاصر ما شده است و متعاطیان این حوزه سعی بلیغی در تبیین و توضیح مقاصد و اَغراضشان از جعل و تألیف این عنوان نوپا مصروف داشته‌اند. در این جستار کوشیده‌ایم تا معضلات و معایب چنین رهیافتی را در فلسفه با توجه به خاستگاه آن بیان کنیم و در نهایت، با عنایت به این که فلسفه یک علم ...  بیشتر

2. بررسی تحلیلی معنای اسم در علوم اسلامی عقلی و نقلی

کاوس روحی برندق

دوره 15، شماره 2 ، زمستان 1392، ، صفحه 121-140

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2013.47

چکیده
  اسماء و صفات الاهی، از مباحث بسیار پردامنه الاهیاتی است و واژه «اسم» و مشتقات آن از واژه‌های بسیار پرکاربرد در علوم اسلامی (اعم از علوم نقلی و عقلی) است. بحث از مفهوم «اسم خدا» نقش تعیین‌کننده‌ای در موضوع گزاره‌های مربوط به مباحث اسمای الاهی دارد. این مقاله، پس از بررسی معنای اسم خدا در علوم مختلف اسلامی، از جمله علم کلام، ...  بیشتر

3. بررسی مفهوم و نقش فلسفه در «فلسفه برای کودکان» با توجه به روش متیو لیپمن

علی ستاری

دوره 14، شماره 1 ، پاییز 1391، ، صفحه 121-132

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2012.85

چکیده
   فلسفه نزد متیو لیپمن رویکرد معنایی نسبتاً تازه‌ای به خود گرفته و نقش ویژه‌ای را در حیطه فلسفه کاربستی در تعلیم و تربیت در مدارس و برای کودکان‌ ایفا می‌کند. فلسفه در «فلسفه برای کودکان» به مثابه «روش تفکر» به کار رفته و نقش آن آشنا کردن کودکان با مهارت‌های فهم، مانند استدلال، قضاوت صحیح، و کسب مهارت تعامل اجتماعی از ...  بیشتر

4. نقش فلسفۀ علم در برنامۀ پژوهشی تکامل

هادی صمدی

دوره 13، شماره 3 ، بهار 1391، ، صفحه 85-102

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2012.93

چکیده
  این مقاله پس از اشاره‌ای کوتاه به تأثیرات فلسفه در شکل‌گیری نظریۀ تکاملِ داروین، به ارتباط فیلسوفان زیست‌شناسی و زیست‌شناسان تکامل‌گرا در عصر حاضر می‌پردازد. نقش فیلسوف علم در متن جریانات علم، و بنابراین، نقش فیلسوف زیست‌شناسی در برنامۀ پژوهشی تکامل بیش از ایضاح مفاهیم و تعاریف، و پرده برداشتن از پیش‌فرض‌های پنهان است و شامل ...  بیشتر

5. چیستی فلسفه دین

علی عسگری یزدی

دوره 12، شماره 4 ، تابستان 1390، ، صفحه 135-146

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2011.128

چکیده
  فلسفه دین که امروزه به عنوان یک علم شناخته می‌شود پیشینه چندانی ندارد. در این مقاله می‌کوشیم پس از تبیین ابعاد مختلف فلسفه دین تمایز آن را با کلام قدیم، کلام جدید، و الاهیات نشان دهیم. تعریف فلسفه دین تابعی از تعریف فلسفه و دین است. با توجه به اینکه تعاریف متعددی از فلسفه و دین وجود دارد، طبعاً تعاریف فلسفه دین نیز یکسان نیست. تعریف ...  بیشتر

6. گسست معرفت‌شناختی پارادایم‌های فلسفی از نظر ریچارد رورتی

شهلا اسلامی

دوره 12، شماره 3 ، بهار 1390، ، صفحه 127-144

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2011.135

چکیده
  در این مقاله، نظریه رورتی در مورد پارادایم‌های فلسفی را در دو مرحله بررسی می‌کنیم: ابتدا به توصیف و تحلیل دیدگاه تاریخی‌گرایانه او در مورد مسائل فلسفی می‌پردازیم. در این مرحله، رورتی نشان می‌دهد که تاریخ فلسفه، شامل سه پارادایم متافیزیک، معرفت‌شناسی و فلسفه ذهن است که هر یک از این پارادایم‌ها مسائل مخصوص به خود را دارند. رورتی ...  بیشتر

7. قفل اسطورۀ ارسطو: بررسی و تحلیل دیدگاه‌های خاقانی شروانی دربارۀ فلسفه، فیلسوف و عقل

احمد رضایی

دوره 11، 4-3 ، بهار 1389، ، صفحه 285-302

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2010.168

چکیده
  آثار ادبی هر قوم و ملتی نشان‌دهنده سیر فکری آنهاست، و تحلیل این آثار می‌تواند از جنبه‌های مختلف کمک شایانی به روشن شدن این روند کند. اندیشه فلسفی در ‌ایران، خصوصاً از قرن پنجم به بعد، به‌ویژه پس از تألیف تهافت الفلاسفه غزالی، وارد مرحله جدیدی شد و رو به افول نهاد؛ بررسی آثار فکری این دوره، بیان‌کننده سرنوشت تلخ فلسفه و فلاسفه در ...  بیشتر

8. ساحت دینی در اندیشه مارتین هایدگر

قربان علمی

دوره 11، شماره 2 ، زمستان 1388، ، صفحه 35-55

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2009.170

چکیده
  پرسش از "ساحت دینی" در اندیشه هایدگر از ماندگارترین پرسش‌هایی است که به رابطه میان دین، الاهیات و فلسفه در زندگی و اندیشه وی می‌پردازد. بحث های هایدگر راجع به ایده‌ها و شخصیت‌های دینی و همچنین اشارات خود او راجع به اهمیت این ایده‌ها و شخصیت‌ها در شکل‌گیری پروژه فلسفی وی، بیانگر نقش دین به طور کلی، و الاهیات مسیحی، به نحو خاص، در ...  بیشتر

9. نگاهی به مبادی و مسائل فلسفه اطلاعاتِ لوچیانو فلوریدی

محمد خندان؛ غلامرضا فدایی

دوره 10، شماره 3 ، بهار 1388، ، صفحه 5-39

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2009.208

چکیده
  فلسفه اطلاعات عنوانی است که لوچیانو فلوریدی، فیلسوف معاصر ایتالیایی، برای اشاره به یک حوزه جدید در مطالعات فلسفی عنوان کرده است. فلسفه اطلاعات در زمره آن دسته از فلسفه های مضاف است که هم دارای جنبه پدیدارشناختی است و هم دارای جنبه فرانظریه‌ای. این بدان معنی است که فلسفه اطلاعات از یک سو متکفل تحقیق انتقادی درباره ماهیت مفهومی و اصول ...  بیشتر

10. فلسفه‌ حقوق محیط‌ زیست‌ و آثار آن‌

عزیزاله‌ فهیمی‌

دوره 9، شماره 3 ، بهار 1387، ، صفحه 107-117

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2008.261

چکیده
  مقاله‌ای‌ که‌ در پیش‌ رو است‌ به‌ بحث‌ از فلسفه‌ حقوق محیط‌ زیست‌ و آثار آن ‌می‌پردازد. و مراد از فلسفه‌ حقوق، نظریه‌ کلی‌ حاکم‌ بر علم‌ حقوق است‌ که‌ گاهی‌ به‌ آن‌ کلیات‌ حقوق هم‌ گفته‌ می‌شوند که‌ موضوع‌ آن‌ بحث‌ از رابطه‌ منطقی‌ بین‌ قواعد موجود است‌، اما دو امر مهم‌ در فلسفه‌ حقوق دخیل‌ است‌ که‌ یکی‌ مبنای‌ ...  بیشتر

11. اهمیت فلسفة زیست شناسی

حسن میانداری

دوره 9، شماره 1 ، پاییز 1386، ، صفحه 97-120

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2007.225

چکیده
  اول، فلسفه‌های علوم خاص، پرسشها و پاسخهایی خاص دارند. فلسفة زیست‌شناسی نیز از این قاعده مستثنا نیست. دوم، در جامعة فلسفی ما پرسشها و پاسخهایی مطرحند که فلسفة زیست‌شناسی به هر دو می‌تواند کمک کند. و سوم فلسفة زیست‌شناسی پرسشها و پاسخهایی جدید هم مطرح می‌کند. در این مقاله به برخی از مباحث هر سه دسته اشاره شده است. ارسطو، مسلمانان، ...  بیشتر

12. تأملاتی در فلسفه مسیحی

محمد رضا بیات

دوره 5، شماره 19 ، بهار 1383، ، صفحه 77-102

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2004.345

چکیده
  مسئله اساسی در این مقاله جست‌وجوی پاسخی در خور این پرسش است که آیا می‌توان به درستی از فلسفه‌ای با وصف مسیحی سخن گفت؟ نویسنده با بیان سابقه این مسئله در میان متفکران مسیحی و طرح آرا و انظار موافق و مخالف آن تلاش می‌کند تا با ارائه تصویر درستی از مسئله، به ارزیابی دیدگاه‌های مختلف در این زمینه، به‌ویژه دیدگاه پلانتینگا بپردارد. به ...  بیشتر