فلسفه دین
1. نقد و تحلیلی بر برهان اختفای الهی شلنبرگ بر مبنای تناهی صفات فعلی و حکمت الهی

بهروز اسدی؛ انشاالله رحمتی؛ بابک عباسی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 آذر 1398

http://dx.doi.org/10.22091/jptr.2019.4185.2091

چکیده
  صفات محدود و مقیدِ فعلیِ خداوند، تجلی و بروز صفات مطلقِ ذاتی او در مقام فعل می­باشند؛  اما محدودیت آنها به جهت اِعمال توأمان آنها در کنار یکدیگر و در ارتباط با مخلوقات می­باشد. در میان صفات فعلی، صفت حکمت – تجلی صفت ذاتی علم- بر دیگر صفات حاکم بوده و تقید بخشِ آنها می­باشد. جان شلنبرگ در برهان اختفای الهی از تمایز میان این دو ...  بیشتر

فلسفه دین
2. Religious Epistemology and Dialectic

Hajj Muhammad Legenhausen

دوره 21، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 43-58

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2019.4085.2065

چکیده
  Hajj Muhammad Legenhausen* Received: 20/02/2019     |       Accepted: 15/04/2019 Much recent discussion of the epistemology of religious belief has focused on justification of belief in the existence of God. Religious belief, however, includes much more than belief in God. In this paper, it is argued that the justification of belief in God is best seen in the context of other interrelated religious beliefs and practices. Philosophers of religion argue about whether religious belief requires evidence and on the sorts of arguments that have been presented. ...  بیشتر

فلسفه دین
3. Faith, Reason and Revealed Knowledge in the View of Shi‘a Scholars

محسن جوادی

دوره 21، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 59-72

http://dx.doi.org/10.22091/jptr.2019.4710.2196

چکیده
  |Mohsen Javadi*Received: 03/08/2019     |       Accepted: 07/09/2019The relationship between faith and reason can be discussed at two different levels. One is called Rreligious Eepistemology which deals with the rationality of faith, and while the second level deals with the relation of a set of data available to the human mind because of revelation and what is available to human mind throthough his reason.. In this paper I argue that the prominent way of justifying faith in contemporary Shi‘ite t Thought is the argument from the data of reason. ...  بیشتر

فلسفه دین
4. Does Tillich Have A Hidden Debt To Kant?

Stephen R. Palmquist

دوره 21، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 73-88

http://dx.doi.org/10.22091/jptr.2019.4191.2093

چکیده
  Stephen R. Palmquist*Received: 20/03/2019     |       Accepted: 15/04/2019After briefly recounting a strange, quasi-mystical experience I had while first reading Immanuel Kant’s Critique of Pure Reason, I devote most of this article to exploring various similarities between theories Kant developed and ideas more commonly associated with Paul Tillich. Hints are drawn from Chris Firestone’s book, Kant and Theology at the Boundaries of Reason, which argues that my interpretation of Kant echoes themes in Tillich’s ontology. Among the ...  بیشتر

فلسفه دین
5. Can Religion be the Basis for Dialogue at the Global Level?

Reinhard Hesse

دوره 21، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 157-162

http://dx.doi.org/10.22091/jptr.2019.4315.2113

چکیده
  Point of View Reinhard Hesse* Received: 01/05/2019       |       Accepted: 10/07/2019 As human beings do we at all have a common ground for dialogue and mutual understanding? Yes: what we as human beings have in common, is that we can use and understand arguments. In other words: that we are rational beings. 2. Is our capability for argumentation the only ground we have in common as the basis for dialogue and mutual understanding? There is no argumentation against argumentation. Argumentation can´t be transcended. Thus argumentation, ...  بیشتر

فلسفه دین
6. The Skepticism of Skeptical Theism

Edward Wierenga

دوره 21، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 27-42

http://dx.doi.org/10.22091/jptr.2019.4608.2171

چکیده
  Edward Wierenga*   Skeptical theism is a type of reply to arguments from evil against God’s existence.   The skeptical theist declines to accept a premise of some such argument, professing ignorance, for example, about whether God is justified in permitting certain evils or about the conditional probability that the world contains as much evil as it does, or evils of a particular sort, on the hypothesis that God exists. Skeptical theists are thus not supposed to be skeptical about theism; rather, they are theists who are skeptical about something else. But that raises the question ...  بیشتر

فلسفه دین
7. نجات قاعده ملازمه

سعید زیباکلام

دوره 21، شماره 2 ، تابستان 1398، ، صفحه 97-116

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2019.4031.2057

چکیده
    در این مقاله تلاش می‌کنم ربط و نسبتی که قاعدۀ ملازمه میان عقل و شرع برقرار می‌کند را تحلیل کنم. برای این هدف‌‌، سه سؤال محوری طرح و به ترتیب تحلیل می‌شود: نخست‌‌، آیا «هر آن‌ چه عقل بدان حکم کند‌‌، شرع نیز بدان حکم می‎کند»؟ دوم‌‌، چنانچه در موضوعی حکم شرع و حکم عقل متغایر یا متعارض از آب در آیند، چه باید کرد؟ سوم‌‌، ...  بیشتر

فلسفه دین
8. ابن‌سینا و منطق فهم دین

محمد نصر اصفهانی؛ جعفر شانظری؛ سید مهدی امامی جمعه

دوره 21، شماره 2 ، تابستان 1398، ، صفحه 51-72

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.1769.1566

چکیده
  منطق فهم دین‌‌، قواعد روشمندی است که رعایت آن قواعد‌‌، ذهن مفسّر دینی‌‌، از خطا در فهم مصون شود. ضرورت چنین منطقی بر اهل اندیشه پوشیده نیست. ابن‌ سینا یکی از صاحب نظران در این خصوص است. مسئلۀ‌‌‌‌‌ این مطالعه «‌ابن‌ سینا‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ و منطق فهم دین» است. این مطالعه بنیادی‌‌، تاریخی‌‌، ‌تحلیلی و مسئله‌محور است ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
9. خداباوری و یافته‌های علوم‌شناختی دین:سازگاری یا ناسازگاری

سید مهدی بیابانکی

دوره 21، شماره 2 ، تابستان 1398، ، صفحه 29-50

http://dx.doi.org/10.22091/jptr.2019.4041.2054

چکیده
  اوایل قرن بیست و یکم، شاخۀ جدیدی از حوزۀ علوم‌ شناختی به نام «علوم‌ شناختی دین» توجه محققان بسیاری را به خود جلب کرده است. محققان در این شاخه به دنبال بررسی مکانیزم‌های‌ ‌شناختی هستند که باورهای دینی را در انسان تولید یا تقویت می‌کنند. نظریه‌ها و همچنین شواهد تجربی علوم‌شناختی دین‌‌، پرسش‌های فلسفی و الهیاتی بسیاری ...  بیشتر

فلسفه دین
10. اصل دلیل کافی و ضرورت‌انگاری؛ گزارش و بررسی دو رویکرد معاصر

روزبه زارع؛ سید حسن حسینی

دوره 21، شماره 2 ، تابستان 1398، ، صفحه 5-28

http://dx.doi.org/10.22091/jptr.2019.4092.2068

چکیده
   در ادبیات معاصر فلسفۀ تحلیلی‌‌، اصل دلیل کافی به واسطۀ نتایج مناقشه‌برانگیز آن‌‌، مورد حمله قرار می‌گیرد. از میان این نتایج‌‌، آن‌چه بیش از همه اساسی تلقّی می‌‌شود‌‌، ‌ضرورت‌انگاری (شکست موجّهات). است. همۀ ما بر این باوریم که امور ممکنی پیرامون ما وجود دارند که می‌‌توانستند به گونه‌‌ای دیگر باشند؛ حال پرسش این است که ...  بیشتر

فلسفه دین
11. حقیقت ارادۀ انسان از دیدگاه صدرالمتألهین

محمد حسین زاده

دوره 20، شماره 4 ، زمستان 1397، ، صفحه 132-147

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2019.2184.1671

چکیده
  اراده یکی از ارکان اصلی افعال اختیاری انسان است که تبیین حقیقت آن در تبیین‌، ‌تفسیر و تأویلِ کنش‌‌‌‌های انسانی نقش مهمی ایفا می‌‌‌‌کند‌‌. ملاصدرا دیدگاه خود دربارۀ حقیقت ارادۀ انسان را در مواضع متعددی از آثارش بیان کرده است‌‌‌‌‌‌، ‌اما ‌بیان او پراکنده‌‌‌‌‌‌‌‌، ‌نامنظم و گاه آمیخته با دیدگاه دیگران است‌‌‌‌‌‌. ...  بیشتر

فلسفه دین
12. روح در دینِ جَینی

ابوالفضل محمودی

دوره 20، شماره 4 ، زمستان 1397، ، صفحه 112-131

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.2144.1662

چکیده
  دین جِینی از ادیان کهن هندی است که بیش از بیست و پنج قرن پیشینه دارد و به اصطلاح از ادیان ناستیکه و یا غیر ارتدوکس هندی شمرده می‌شود‌‌. مسئلۀ روح که در این مکتب از آن به عنوان جیوَه یاد می‌شود از مفاهیم مهم این دین به‌حساب می‌آید و یکی از دو مقولۀ اصلی هستی‌شناختی و نیز یکی از موضوعات اصلی فلسفۀ جَینی و نخستین آنهاست‌‌. جَین‌ها ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
13. تحلیل پاسخ مرتضی مطهری و ونسن برومر در مسئلۀ شفاعت و خیرخواهی خداوند

ام هانی جراحی؛ رضا اکبری

دوره 20، شماره 4 ، زمستان 1397، ، صفحه 6-22

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2019.2819.1812

چکیده
  موزۀ شفاعت در سنّت اسلامی به معنای درخواستِ شخص برای آمرزش دیگری است و در سنّت ‌‌مسیحی علاوه بر آمرزش، ‌مواردی همچون اعطای خیر به دیگری را نیز شامل می‌‌‌شود. استاد مرتضی مطهری و ونسن برومر پذیرش شفاعت را، ‌با اِشکال برتر بودن رحمت شفیع نسبت به رحمت خداوند و مقید شدن خیرخواهی خداوند، ‌مواجه می‌‌‌دانند. مطهری پاسخ این اِشکال را ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
14. قیاس تلازم در قرآن کریم

محمد جواد دکامی؛ قباد محمدی شیخی

دوره 20، شماره 3 ، پاییز 1397، ، صفحه 197-218

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.2052.1640

چکیده
  قیاس تلازم در قرآن کریمچکیده قیاسی که کبرای آن شرطیه متصله باشد قیاس تلازم نامیده می شود. این قیاس در دو حالت «وضع مقدم» و «رفع تالی»، منتج و در سایر اشکال عقیم است. قیاس های تلازم ذکر شده در قرآن کریم چند حالت دارد: گاهی شرایط عمومی و اختصاصی قیاس تلازم در آنها کاملا رعایت شده است اما به علت وضوح، برخی مقدمات یا نتایج آنها ...  بیشتر

فلسفه اسلامی
15. تعَیُّن گرایی و فاعلیّت الهی از منظر علّامه طباطبایی

سید محمد فقیه؛ عبدالرسول کشفی

دوره 20، شماره 3 ، پاییز 1397، ، صفحه 45-70

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2018.1202

چکیده
    چگونگی دخالت خداوند در جهانِ طبیعت از مسایل دیرین و مهم در حوزۀ کلام و فلسفۀ دین به شمار می‌رود که تلاش برای حلِّ آن به عرضۀ نظرات گوناگون و بعضاً متضادی منتهی شده که در بازۀ وسیعی از جبر گرفته تا تفویض گسترده شده‌اند. این نوشتار با به کارگیری معیاری جدید به منظور تفکیک افعال گوناگون الهی در جهان خلقت، به معرفی و ارزیابی رویکرد ...  بیشتر

فلسفه دین
16. بررسی ‌‌پیش‌فرض‌‌ها و لوازم اعتقاد به دین «متن‌محور» و دین «شخص‌محور» (با تأکید بر اسلام و مسیحیت)

محمدحسین زارعی محمودآبادی؛ رسول رسولی پور

دوره 20، شماره 2 ، تابستان 1397، ، صفحه 187-208

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2018.1233.1411

چکیده
  تفاوتِ دیدگاه اسلام و مسیحیّت نسبت به ماهیتِ وحی و پیامبر باعث تمایز آشکاری بین این دو دینِ وحیانی شده است. وحی در منابع اسلامی از مقوله قول و گفتار است و متکلمان مسلمان بر این باوراند که خداوند برای «ارتباط با بشر»، با او سخن می‌‌گوید و خود را به‌ واسطۀ زبانی که برای بشر قابلِ فهم است، آشکار می‌‌سازد، اما مسیحیّتِ رایج «وحی» ...  بیشتر

فلسفه دین
17. نقش شانس در سعادت آدمی با نظر به دیدگاه جولیا آناس

نغمه پروان؛ محسن جوادی

دوره 20، شماره 2 ، تابستان 1397، ، صفحه 5-28

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2018.2566.1758

چکیده
  وارد کردن شانس به حوزۀ اخلاق به این معناست کهعواملی خارج از کنترل شخص‌ در سعادت‌مندی او دخیل‌ و دارای تأثیر‌اند. از آن‌جا که ارسطو نیل به سعادت را به داشتن فضایل و بهره‌مندی از خواسته‌های بیرونی منوط کرده و «خوش‌بخت بودنِ طبیعی انسان‌ها» را نیز مسئله‌ای اخلاقی انگاشته است، به‌ نظر می‌رسد به‌نوعی شانسِ محیطی و نهادینه ...  بیشتر

فلسفه دین
18. تحلیل و نقد برهان وجوب و امکان آکوئیناس

طیبه رضایی ره؛ محمد جواد رضایی ره

دوره 20، شماره 2 ، تابستان 1397، ، صفحه 119-140

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.1907.1599

چکیده
  آکوئیناس، برخلاف تلقی شارحان بزرگی چون ژیلسون، نه تصحیحی در برهان‌های امکان سینوی و ابن‌رشدی صورت داده است، و نه اساساً به مواضع اختلاف آن‌ها آگاهی داشته است. از این رو حتی نتوانسته است در موارد اختلاف آنها، آگاهانه وارد بحث شود و داوری درستی بکند یا دست کم از یکی از آن دو آگاهانه جانبداری کند. تقریر‌ نخست او ترکیبی ناشیانه از تقریرهای ...  بیشتر