JPTR دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 دانشگاه قم 1 10.22091/pfk.2008.247 مقاله علمی پژوهشی بررسی و نقد نظریه رفتارگرایی فلسفی کشفی عبدالرسول . استادیار دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران 22 08 2008 9 4 27 46 16 08 2015 16 08 2015 Copyright © 2008, دانشگاه قم. 2008 http://pfk.qom.ac.ir/article_247.html

رفتارگرایی فلسفی یکی از شاخه­های فیزیکالیسم است. فیزیکالیسم نظریه­ای است که نفس و حالات نفسانی را یا غیرواقعی می­داند (فیزیکالیسم حذف­گرا) و یا برای آنها واقعیتی جز امور مادی قائل نیست (فیزیکالیسم فروکاهش­گرا). رفتارگرایی فلسفی نوعی فیزیکالیسم  فروکاهش‌گرا­ست که بر مبنای آن  نفس و حالات نفسانی  با  رفتار بیرونی انسان همسان پنداشته می‌شوند. این نظریه مبتنی بر سه دیدگاه است: رفتارگرایی روانشناختی، نظریه تحقیق‌پذیری معنا و نظریه زبان خصوصی ویتگنشتاین. در این مقاله می­کوشیم، ضمن معرفی رفتارگرایی فلسفی و مبانی آن، ناکافی بودن این مبانی را در اثبات رفتارگرایی، و از این رو، مخدوش بودن این نظریه را نشان دهیم. 

 رفتارگرایی فلسفی فیزیکالیسم رفتارگرایی روانشناختی نظریه تحقیق‌پذیری معنا نظریه زبان خصوصی ویتگنشتاین . اتکینسون، ریتا، ل. و دیگران ،1369، زمینه روانشناسی، محمد تقی براهنی و همکاران،  تهران، انتشارات رشد جلد1. 2. چرچلند، پاول، 1386، ماده و آگاهی، امیر غلامی، تهران، نشر مرکز. 3. کشفی، عبدالرسول،1379، "برنتانو و نظریه التفاتی بودن آگاهی"، مدرّس، فصلنامه علمی – پژوهشی دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس، دوره 4، شماره 4 . 4. لاک، جان، 1349، تحقیق در باره فهم بشر، رضا زاده شفق، تهران، انتشارات دهخدا. 5. ویتگنشتاین، لودویگ،1385، پژوهش‌های فلسفی،  فریدون فاطمی، تهران، نشر مرکز، چاپ سوم . 6. ویتگنشتاین، لودویگ،1369، رساله منطقی – فلسفی، محمود عبادیان، تهران، انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران. 7. Foster, John, 1991, The Immaterial Self : A defense of the Cartesian dualist conception of the mind, Routledge, London and New York . 8. Lloyd ,G.E.R., 1972, “Leucippus and Democritus”, The Encyclopedia of Philosophy, vol.4, ed. Paul Edwards, Macmillan Publishing, New York, 9. Nagel ,Thomas, July 1965, The Philosophical Review, vol. 74, No.3 10. Smart,J.J.C., 1963, Materialism American , vol. LX, No. 22_||_
JPTR دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 دانشگاه قم 1 10.22091/pfk.2008.248 مقاله علمی پژوهشی بررسی و نقد دیدگاه ابن رشد در چگونگی ضرورت نبوت و شناخت آن جوادی محسن دانشیار دانشگاه قم شکراللهی نادر استادیار دانشگاه تربیت معلم کرج 22 08 2008 9 4 47 68 16 08 2015 16 08 2015 Copyright © 2008, دانشگاه قم. 2008 http://pfk.qom.ac.ir/article_248.html

از ظاهر برخی عبارت­های ابن رشد چنین استفاده می‌شود که وی حکمت را برای تحصیل سعادت عقلی خواص(فیلسوفان) کافی می‌داند و شریعت  را از این جهت ضروری نمی­داند. هرچند فیلسوفان را از جهات دیگری نیازمند شریعت می‌داند. مثلاً از این جهت که تنها با سعادت عامه مردم است که می‌توان از امکان تحقق سعادت خواص سخن گفت و چون سعادت عوام از طریق شریعت ممکن است، پس شریعت برای فیلسوفان هم ضروری است. این مقاله ضمن ارائه شواهدی درباره این ادعا، می‌کوشد تا آن را در ارتباط با دیدگاه­ ابن‌رشد در مورد چگونگی شناخت پیامبران  و نقش معجزه در شناسایی آنها مورد بررسی قرار دهد. 

 ابن رشد حکمت سعادت دین نیاز به دین و معجزه ابن رشد، (الف) 1998، ابوالولید محمد بن احمد، الکشف عن مناهج الأدله فی عقائدالمله، بیروت، مرکزالدراسات­الاسلامیه، الطبعه الاولی.  ابن رشد، (ب) ، 1998م، تهافت التهافت،  بیروت، مرکز دراسات الوحده العربیه، الطبعه الاولی. ابن‌رشد ،1997 فصل المقال، بیروت،  مرکز دراسات الوحده العربیه، الطبعه الاولی. ___________  ،  1376، فصل­المقال، ترجمه: دکتر سید جعفر سجادی، تهران،. ابن‌سینا، 1993،  الاشارات و التنبیهات، تحقیق الدکتور سلیمان دنیا، بیروت، مؤسسة النعمان. ___________  ،1353،  رسالة فی الفعل و الانفعال، مجلس دائرة المعارف العثمانیة، حیدر آباد دکن. ___________  ، 1363،  المبدأ و المعاد، به اهتمام عبدالله نورانی، مؤسسة مطالعات اسلامی دانشگاه مگ گیل شعبه تهران. ___________  ، 1375، النفس من کتاب الشفاء،تحقیق، استاد حسن زاده آملی، قم، مرکز النشر التابع لمکتب الإعلام الإسلامی، الطبعة الاولی. انطون، فرح،1988،  ابن رشد و فلسفته مع نصوص المناظره بین محمد عبده و فرح انطون، بیروت،  دارالفارابی، علامه حلی،  بی تا،   کشف المراد، شرح تجرید الاعتقاد، ترجمه و شرح فارسی، ابوالحسن شعرایی، کتابفروشی اسلامیه، تهران. رینان، ارنست،  1957،   ابن رشد و الرشدیه، نقله الی العربیه: عادل زعیتر، قاهره، داراحیاء الکتب العربیه،. عبدالغنی، مصطفی لبیب، بی تا،  مفهوم المعجزه بین الدین و الفلسفه عند ابن رشد، القاهره، دارالثقافه،. عماره، محمد، بی تا، المادیه و المثالیه فی فلسفه ابن رشد، قاهره، دار المعارف،. فارابی، 1986،  آراء اهل المدینه الفاضله، تحقیق: البیر نصری نادر، بیروت، دار المشرق. ___________  ،1366،  السیاسة المدنیه، تهران، انتشارات الزهرا. الکندی، 1369، الرسائل الفلسفیه، قاهره، ابو ریده، ،،ج.1 محمود قاسم، بی تا، نظریه المعرفه عند ابن رشد و تاویلها لدی تماس اکوینی، مکتبه الانجلو المصریه، القاهره. Paine Thomas; 1991, Age of Reason (1796). Copyright, World Library, Inc. (CD classic books .Sten Ebbesen, 1998, Averroism, Rutledge Encyclopedia Of Philosophy,V1, Edward Craig(ed) London and Newyark, Leeman, oliver 1988,,Averroes and his philosophy, Clarendon Press , Oxford, ,Stuart MacClintock, 1972, Averroism, The Encyclopedia of Philosophy, Paul Adwards(ed.), New York, Macmillan Inc,  _||_
JPTR دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 دانشگاه قم 1 10.22091/pfk.2008.249 مقاله علمی پژوهشی خدمات متقابل دینداری و فلسفه‌ورزی راسخی فروزان استادیار گروه فلسفه، دانشگاه الزهراء، تهران 22 08 2008 9 4 69 86 16 08 2015 16 08 2015 Copyright © 2008, دانشگاه قم. 2008 http://pfk.qom.ac.ir/article_249.html

در این نوشته نخست سه دیدگاه مختلف دربارة ارتباط فلسفه‌ورزی و دینداری مطرح می‌شود‌: عدم تداخل این دو، تداخل ناسازگارانه آنها، و تداخل سازگارانه آنها. سپس به خدمات متقابل این دو به یکدیگر، که البته فقط در چهارچوب دیدگاه سوم قابل طرح است، پرداخته می‌شود، و از میان آن خدمات، شش خدمت مورد بحث واقع می‌شوند : سه خدمت دین‌داری به فلسفه‌ورزی، و سه خدمت فلسفه‌ورزی به دینداری. سه خدمت دینداری به فلسفه‌ورزی عبارتند از اینکه دینداری‌: نقش تکمیل‌گری برای فلسفه‌ورزی دارد؛ زمینه‌ساز فلسفه‌ورزی است؛ و نقاط ضعف فلسفه‌ورزی را آشکار می‌کند و سه خدمت فلسفه‌ورزی به دینداری عبارتند از اینکه فلسفه‌ورزی : به عقلانی سازی دین کمک می‌کند؛ زمینه‌ساز دینداری است؛ و آزاداندیشی دینی را توسعه و تعمیق می­دهد.  

 دینداری فلسفه‌ورزی تداخل سازگارانه تکمیل‌گری آزاداندیشی دینی فهرست منابع 1- پیلین، دیوید ای.، 1383، مبانی فلسفة دین،  ترجمة گروه مترجمان و به ویراستاری سیّد محمود موسوی، قم،  بوستان کتاب، چاپ اول. 2- مگی. براین، 1386، سرگذشت فلسفه، ترجمه حسن کامشاد،  نشر نی، چاپ اول. 3- وستفال، مرالد،  1381،"بولس قدیس را بِجِد بگیریم : گناه بمنزلة مقوله‌‌ای معرفت شناختی" در:  سیری در سپهر جهان : مقالات و مقولاتی در معنویّت، مصطفی ملکیان (مترجم)، نگاه معاصر، چاپ اول،  ص‌ص 211-161. 4-Cummins, Phillip D.,2001, “Pierre Bayle” in Robert Audi (ed.), The Cambridge Dictionary of Philosophy (Cambridge : CambridgeUniversity Press,). 5- Donagan, Alan, 1999, Reflections on Philosophy and Religion, edited with an introduction by Anthony N. Perovich Jr. (Oxford : Oxford University Press). 6- Fitzgerald, Allan D. (ed.), 1999, Augustine through the Ages : An Encyclopedia (Michigan : Grand Rapids). 7- Gardner, Alice, 1980, “Superstition” in James Hastings (ed.) Encyclopedia of Religion and Ethics (Edinburgh : T and T Clark and New York : Charles Scribner’s Sons). Vol. XII. 8- Gert, Bernard, “Rationality” in Audi (ed.) , op. cit , pp.772-30. 9- Helm, Paul (ed.), 1999, Faith and Reason (Oxford : OxfordUniversity Press). 10- Hick, John H., 1983, Philosophy of Religion, 3rd ed. (Englewood Cliffs, New Jersey : Prentice - Hall–Inc.). 11- Lawson, E. Thomas and Robert N. McCauley, 1990, Rethinking Religion : Connecting Cognition and Culture (Cambridge, CambridgeUniversity Press). 12- Moser, Paul K., “epistemology” in Robert Audi (ed.), op cit., pp.273-80. 13- O’Neil, Mary R., 1987, “superstition” in Eliade (ed.), The Encyclopedia of Religion (New York : Macmillan), Vol.11 14- Penelhum, Terence, 1995, Reason and Religious Faith (USA : Westview Press). 15- Penelhum, Terence, 1997, “Fideism” in Philip L. Quinn and Charles Taliaferro (eds), A Companion to Philosopy of Religion (Oxford : Basil Black well). 16- Reese, William L., 1996, Dictionary of Philosophy and Religion (New   Jersey : Humanities Press). 17- Sharma, Arvind, 1995, The Philosophy of Religion : A Buddhist Perspective (Delhi : OxfordUniversity Press). 18- Smith, John E., “Philosophy and Religion” in Mircea Eliade (ed.), op.cit., Vol. 11, pp. 295-309). 19- Sontag, Fredrick, 1971, How Philosophy Shapes Theology : Problems in the Philosophy of Religion (New York : Harper and Row). 20-  Sosa, Ernest, “Justification” in Audi (ed.), op. cit , pp.457-8. 21- Swinburne, R.G., 1995 “Problems of the Philosophy of Religion” in Ted Honderich (ed.) The Oxford Companion to philosophy (Oxford, Oxford University Press). 22- Thomas Aquinas, 1955, Summa Contra Gentiles , tr. by Arton C. Pegis (Garden City, NY : Image Books, Doubleday). pp. 66-75 (I. chs 4-7). 23- Wainwright, William J., “natural religion” in Robert Audi (ed.), op. cit.,p.600. 24- Wittgenstein, Ludwig, 1980,Culture and Value, trans. Peter Winch (Oxford : Basil Blackwell). 25- Wittgenstein, Ludwig, 1970, Lectures and Coverstations on Aesthetics, Psychology, and Religious Belief (Oxford : Basil Blackwell). 26- Wittgenstein, Ludwing, 1985, Philosphical Investigations, trans. G.E.M. Anscombe, 2nd ed. (Oxford : Basil Blackwell). 27- Yandell, Keith E., 1990, Philosophy of Religion : A Contemporary Introduction (London and NewYork : Routledge,). 28-Yandell, Keith E., 1993, The Epistemology of Religious Experience (Cambridge : CambridgeUniversity Press)._||_
JPTR دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 دانشگاه قم 1 10.22091/pfk.2008.250 مقاله علمی پژوهشی آیین کاتولیک و الهیات جدید قنبری حسن . استادیار دانشگاه ایلام 22 08 2008 9 4 87 102 16 08 2015 16 08 2015 Copyright © 2008, دانشگاه قم. 2008 http://pfk.qom.ac.ir/article_250.html

در مقدمه  مقاله پس از بحث واژه شناسی  به ظهورمدرنیته و عوامل دخیل در پیدایش تفکر مدرن مختصرأ اشاره  خواهد شد. در این باره به دیدگاه رایج درباره عامل اصلی پیدایش دوره  مدرن یعنی اندیشه دکارت اشاره می‌شود. درادامه به چالش‌های مدرنیته با مسیحیت بویژه آیین کاتولیک اشاره خواهد شد. همچنین به سیر تاریخی واکنش‌های آیین کاتولیک به مدرنیته پرداخته می‌شود و گفته خواهد شد که چرا الهیات جدید نتوانست در بستر آیین کاتولیک رشد و نمو کند. در پایان به دیدگاه‌های یکی از الهی دانان کاتولیک(که می‌توان او را الهی دان جدید در الهیات کاتولیک دانست) یعنی‌هانس کونگ پرداخته می‌شود.   

 کاتولیک الهیات مدرنیته پارادایم مدرن - ارسطو، 1385، متافیزیک،ترجمه شرف الدین خراسانی،تهران، حکمت  . 2- افلاطون،1380، دوره آثار، خوارزمی، ج2. 3- احمدی، بابک ،1377، معمای مدرنیته،مرکز. 4- پازوکی شهرام،1374، ارغنون 5/6. 5- دکارت، رنه ،1372، قواعد هدایت ذهن، تهران، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی. 6- جهانبگلو رامین،1376،   مدرنها، مرکز. 7- جوویور مری،1381، درآمدی به مسیحیت، ترجمه حسن قنبری، مرکز مطالعات ادیان قم. 8- کاپلستون فردریک ،1380، ترجمه غلامرضا اعوانی، سروش، ج 5. 9- لین تولی، 1381، تاریخ تفکر مسیحی،ترجمه روبرت آسریان، فروزان. 10- مک کواری جان،1378، تفکر دینی در قرن بیستم، ترجمه بهزاد سالکی، امیرکبیر. 11- مک گراس آلیستر، 1384، درسنامه الهیات مسیحی، ترجمه بهروز حدادی، مرکز ادیان قم، 12- نوذری حسینعلی، 1379،صورتبندی مدرنیته، نقش جهان. 13- هوردن ویلیام، 1368، راهنمای الهیات پروتستان، ترجمه طاطه میکائلیان، علمی  فرهنگی، 14-Eliade Mircea 1987 The Encyclopedia of Religion                                                 15-Gilson Etienne,1956 The Christian philosophy of st.Thomas    Aqunas,Random Hous,New York,                                                                                             16-Kung Hans and David Tracy,1989 Paradigm change in theology,T&T.Clark LTD 17-Kung Hans 1995 ,Christianity,Essens,History and Future,Continuum,New York, 18-Kung Hans 1986, Christianity and the World Religions,Doubleday and Company,INC,Garden City,New York 19-Kung Hans,1976, On Being a Christian,Doubleday,NewYork                                                    20- Kung Hans,2001The Catholic Church,Phoenix Press                        21-Kung Hans,1994 The Church,Burns&Oates                                                
JPTR دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 دانشگاه قم 1 10.22091/pfk.2008.251 مقاله علمی پژوهشی دلیل افتراض: گزارش و سنجش عظیمی مهدی دانشجوی دکتری فلسفه‌ی اسلامی دانشگاه تهران 22 08 2008 9 4 103 119 16 08 2015 16 08 2015 Copyright © 2008, دانشگاه قم. 2008 http://pfk.qom.ac.ir/article_251.html

دلیل افتراض یکی از پرکاربردترین روش‌های منطق سنّتی است که منطق‌دانان مسلمان درباره‌ی ساختار و چیستی آن هم‌رای نیستند. از یک سوی، سهروردی و فخر رازی آن را گونه‌ای از قیاس شکل سوم به شمار آورده‌اند، و از سوی دیگر، خواجه نصیر، نه تنها آن را قیاس شکل سوم نمی‌داند، بلکه یک‌سره آن را از قلمرو قیاس بیرون کرده است. نگارنده در این جستار، پس از گزارش دیدگاه این سه منطق‌دان، به سنجش رأی خواجه نصیر پرداخته است.  

 دلیل افتراض قیاس شکل سوم سهروردی فخر رازی خواجه نصیر ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، 1428ق،  الشفاء، (فنّ المنطق، کتاب السفسطة)، راجعه و قدّم له الدکتور ابراهیم مدکور، بتحقیق الدکتور احمد فؤاد الأهوانی، قم، انتشارات ذوی القربی. ـــــــــــ، 1964م ، الشفاء (فنّ المنطق، کتاب القیاس)، راجعه و قدّم له الدکتور ابراهیم مدکور، بتحقیق سعید زاید، وزارة الثقافة و الإرشاد القومی، القاهرة. حلّی، جمال‌الدین حسن‌بن‌یوسف،1381،  الجوهرالنضید فی شرح منطق‌التجرید، تحقیق و تعلیق محسن بیدارفر، قم، انتشارات بیدار. رازی، فخرالدین محمّدبن‌عمر،1385،  شرح الإشارات و التنبیهات، تصحیح دکتر علی‌رضا نجف‌زاده، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی. رازی، قطب‌الدین،1384، محمّدبن‌محمّد، شرح‌الشمسیّة، تصحیح محسن بیدارفر، قم، انتشارات بیدار. سعیدی، گل‌بابا، 1380ش، قضایا در منطق ارسطویی و تحوّل آن در اسلام، انتشارات مشکوة. شیرازی، قطب‌الدین محمودبن‌مسعود،1383،  شرح حکمة الاشراق سهروردی، به اهتمام عبدالله نورانی و مهدی محقّق، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی. طوسی، محمّدبن‌محمّدبن‌حسن،1376ش،  اساس الإقتباس، به تصحیح مدرّس رضوی، انتشارات دانشگاه تهران. ـــــــــــ ،۱۳83،  شرح الإشارات و التنبیهات، با تعلیقات قطب‌الدین رازی، قم، نشر البلاغة. ــــــــــــ، 1370ش، «تعدیل المعیار فی نقد تنزیل الأفکار»، منطق و مباحث الفاظ، به اهتمام مهدی محقّق و توشی هیکو ایزوتسو، مؤسسه‌ی انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، تهران، صص 137-248. عظیمی، مهدی،1385، «نقدی بر استدلال مباشر»، معرفت فلسفی، سال چهارم، شماره اول، پاییز. مَرَقی کاشانی، افضل‌الدین محمّد، 1366ش، مصنّفات، به تصحیح مجتبی مینوی و یحیی مهدوی، انتشارات خوارزمی، تهران.  _||_
JPTR دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 دانشگاه قم 1 10.22091/pfk.2008.252 مقاله علمی پژوهشی جستاری در مبانی معرفتی منطق فازی حسین زاده یزدی مهدی پژوهشگر حوزه و دانشگاه 22 08 2008 9 4 121 146 16 08 2015 16 08 2015 Copyright © 2008, دانشگاه قم. 2008 http://pfk.qom.ac.ir/article_252.html

منطق فازی را اولین بار در سال 1965،  پروفسور لطفی­زاده در مقاله­ای با عنوان « مجموعه‌های فازی» مطرح کرد که می­توان آن را نخستین قدم در راه رسیدن به نگرش فازی در عرصه­ معارف بشری دانست. منطق فازی با نگاهی خاکستری به جهان واقعیت، در پی آن است که حقایق خارجی را بطور کامل و آنگونه که هست به تصویر بکشد. جنبه‌های معرفتی، فلسفی این نگرش که اساساً خاستگاهی فنی، مهندسی دارد بیشتر پس از موفقیت‌های چشمگیر در عرصه تولیدات صنعتی، مورد توجه قرار گرفت.برخی و شاید  همه­ نظریه­پردازان فازی معتقدند که مبانی معرفتی منطق فازی را می­بایست در تفکرات سوفسطایی یونان جستجو نمود و فازی در واقع ادامه­ همان جریان است. آنان این تفکر را بر اصولی بنا می­کنند که نگاه معرفت­شناسانه آن را برنمی­تابد. این نظریه‌پردازان محصولات فراوان و چشمگیر فازی را وام­دار چنین اصولی می­دانند.این نوشتار با تبیین این مبانی، با نگاهی معرفت­شناختی به نقد و بررسی آن می­پردازد و درباره این مسأله بحث می­کند که آیا اساسا منطق فازی _ همانگونه که این نظریه­پردازان  ادعا می‌کنند _ بر پایه­ چنین اصولی شکل می­گیرد ؟ 

 منطق فازی اصل امتناع تناقض نسبیت­گرایی به لحاظ فهم نسبیت­گرایی به لحاظ واقع نسبیت­گرایی فراگیر و مطلق . ابن سینا، 1375، الاشارات و التنبیهات مع شرح الخواجه نصیر الدین طوسی، قم، النشر البلاغه، جلد1. 2. ___،  1376، الهیات شفا،  تحقیق حسن حسن­زاده­ آملی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی. 3. ارسطو، 1377، متافیزیک، ترجمه‌ شرف‌الدین خراسانی، تهران،  حکمت. 4. ارموی، محمود بن ابی­بکر،بی تا، شرح المطالع فی المنطق، قم، کتبی نجفی. 5. جوادی آملی، عبدالله، 1370، شناخت در قرآن،  قم ، مرکز مدیریت حوزه‌ی علمیه‌ی قم. 6. ___، 1384،شریعت در آینه­ی معرفت، قم، اسراء. 7. حسین­زاده، محمد، 1376،فلسفه دین، قم، دفتر تبلیغات اسلامی. ­8. حسین زاده­ یزدی، مهدی،  1386، اصل امتناع تناقض؛حکمت متعالیه و منطق فازی، خردنامه صدرا، شماره 50،ص78-92، فصلنامه علمی ـ پژوهشی فلسفه اسلامی، تهران. 9. سبزواری، ملا هادی،1369، شرح المنظومه ( قسم المنطق المسمی باللئالی المنتظمه)،  تهران، ناب، جلد1. 10. رازی، فخرالدین، 1411ق، المحصل، قاهره، دارالتراث. 11. طباطبایی، محمدحسین،1414ق، نهایه الحکمه، قم،مؤسسه النشر الاسلامی. 12. طوسی،نصیرالدین،1361، اساس الاقتباس، تصحیح محمد تقی مدرس رضوی، تهران، دانشگاه تهران. 13. کاتبی قزوینی، نجم الدین علی، 1368، الرساله الشمسیه فی تحریر القواعد المنطقیه لقطب الدین محمد الرازی، قم، النتشارات الرضی ـ زاهدی. 14. کاسکو، بارت، 1377، تفکر فازی، ترجمه علی غفاری و دیگران، تهران، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی. 15. کار تالوبوس،اس. دی،1382، منطق فازی و شبکه های عصبی، مفاهیم و کاربردها، ترجمه دکتر محمود جورابیان و دکتر رحمت لله هوشمند، اهواز، انتشارات دانشگاه شهید چمران. 16. کلر، جی. جر ؛ کلیر، یو. اس ؛ یوآن، ب،1381، تئوری مجموعه های فازی، دکتر محمد حسین فاضل زرندی، تهران، مرکز نشر دانشگاه امیر کبیر (پلی تکنیک). 17.مصباح یزدی، محمدتقی، 1378،آموزش فلسفه، قم،شرکت نشربین­الملل­سازمان­تبلیغات اسلامی،ج1. 18. ___، 1382، شرح الهیات شفا ، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی،ج1. 19. ___، 1405ق،تعلیقه علی نهایه الحکمه، قم،در راه حق. 20. مظفر، محمد رضا،1426ق، المنطق، قم، موسسه النشر الاسلامی. 21.  ملاصدرا،( صدرالمتألهین) (محمدبن‌ابراهیم)، بی‌تا، الحکمه‌المتعالیه فی‌ اسفار العقلیه الاربعه، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ج1. 22. ___، 1981،  الحکمه‌المتعالیه فی‌ اسفار العقلیه الاربعه، بیروت، دار احیاء التراث العربی،ج3. 23.موزر، پل ؛ مولدر و تروث،1385 ، درامدی موضوعی بر معرفت شناسی معاصر، مترجم رحمت الله رضایی، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی. 24. یزدی، ملاعبدلله، 1363، الحاشیه. قم، مؤسسه النشر الاسلامی. 25. Klir, G. J. and B Yuan , 1996, Fuzzy Sets, Fuzzy Logic, and Fuzzy Systems: Selected. Papers by Lotfi A. Zadeh. World Scientific: Singapore. 26.Kosko, B, 1993, Fuzzy Thinking. Hyperion: New   York. 27.Woodbury Tolley, Manto , 1994, Statistic Applications Using Fuzzy Sets. Wiley Interscience: New York.  28.Zadeh, L. A , 1965 ,“Fuzzy Sets.” Information and Control 8: 338-353, 1965 E. 29.----- ,  1988 “Fuzzy Logic.” IEE_||_
JPTR دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 دانشگاه قم 1 10.22091/pfk.2008.253 مقاله علمی پژوهشی نظریه لاک: رضایت یا قرارداد لاریجانی مریم دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه مفید 22 08 2008 9 4 147 178 16 08 2015 16 08 2015 Copyright © 2008, دانشگاه قم. 2008 http://pfk.qom.ac.ir/article_253.html

یکی از مباحث محوری فلسفه را می­توان " الزام سیاسی" عنوان کرد. در هسته اصلی بحث، حق حکم راندن برای حاکم از یک سو و توجیه بایستی و لزوم اطاعات شهروندان از یک حکومت و یا نظام سیاسی از سوی دیگر می­باشد. نظریات متعددی در تبیین مساله فوق مطرح شده است. در این مقاله به طرح نظریه فیلسوف انگلیسی؛ جان لاک و نقد و بررسی آن می‌پردازیم. مدعای این نظریه که به " نظریه رضایت" مشهور می­باشد به اجمال این است که مشروعیت حکومت­ها و الزام شهروندان به اطاعت از آنها مبتنی بر رضایت ایشان نسبت به حکومت و قوانین و قراردادهایش است. 

 الزام سیاسی مشروعیت رضایت ضمنی رضایت صریح قانون اخلاق طبیعی قرارداد نخستین - اسکروتن، راجرز؛ 1382، تاریخ مختصر فلسفه جدید، ترجمه اسماعیل سعادتی خمسه، تهران، انتشارات حکمت. 2- پایکین، ریچارد؛ 1402 ه. ق،  کلیات فلسفه، ترجمه سید جلال الدین مجتبوی، تهران، انتشارات حکمت. 3- جونز، ویلیام تامس؛ 1380،  خداوندان اندیشه سیاسی (جلد دوم : از ماکیاولی تا بنتام)، علی رامین، تهران، انتشارات جامعه وسیاست. 4- راسل، برتراند؛ 1365، تاریخ و فلسفه غرب، ترجمه نجف دریابندری، تهران، انتشارات علمی، دانشگاه صنعتی شریف. 5- کاپلستن، فردیک؛ 1360، کانت، ترجمه منوچهر بزرگمهر، تهران، نشر نی. 6- مکفرسن، بی ؛  1380 ،هابز، توماس ولویاتان،  ترجمه حسین بشیریه، تهران، نشر نی. 7- مگی، بریان؛ 1377، فلاسفه بزرگ، ترجمه عزت الله فولادوند، تهران، انتشارت خوارزمی. 8- هورتن، جان؛ 1384، الزام سیاسی، ترجمه محمد اسلامی و دیگران(زیر نظر صادق لاریجانی)، مشهد، انتشارات دانشگاه علوم اسلامی رضوی. 9- Horton, John ; 1992, POLITICAL OBLIGATION. Atlantic Highlands: Humanities press. 10-Lock, John; 1993, TWO TREATISES OF GOVRRNMENT. Edited By Charles. Sherman, London: Appleton-century- crofts 11-Nozik, Robert; 1991, ANARCHY, STATE AND UTOPIA, Oxford: Blachwell 12- Searl, John;1984, SPEECH ACTS. Cambridge: CambridgeUniversity Press._||_
JPTR دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 دانشگاه قم 1 10.22091/pfk.2008.254 مقاله علمی پژوهشی بررسی دو رویکرد اساسی در حوزه مطالعات اسلامی درباره گزارش قرآنی از عیسی (ع) هوشنگی لیلا استادیار دانشگاه الزهرا 22 08 2008 9 4 179 194 16 08 2015 16 08 2015 Copyright © 2008, دانشگاه قم. 2008 http://pfk.qom.ac.ir/article_254.html

در سه دهة اخیر بحث از روشها و رویکردها در مطالعات اسلامی، در پی طرح این مباحث درمطالعات تاریخ ادیان در محافل دین­شناسی بسیار مورد توجه قرار گرفته است. در مطالعة اسلام، دو رویکرد اساسی رامی توان سراغ گرفت: رویکرد الهیاتی و رویکرد تاریخی. در این مقاله کوشیده ایم به کار گیری این رویکردها را در دو اثر مهم باموضوع گزارش قرآنی از عیسی علیه­السلام (با نظر به تصویرکلی مسیحیت و مسیحیان در قرآن) بررسی کنیم. در اهمیت این موضوع باید گفت این گزارش از سویی، مبنا و هستة شناخت مسلمانان از مسیحیت و مسیحیان است و از سوی دیگر، از همان نخستین مواجهة مسیحیان و عالمان مسیحی در سده‌های نخست هجری تاکنون این موضوع قرآنی از جمله مهمترین و در عین حال مناقشه­آمیزترین مباحث به شمار می­آید.در تبیین رویکردهاومسائل روش شناسی،  آثار دو محقق تاثیرگذار در این حوزه، یعنی  ریچارد بل و جفری پاریندر ،بررسی شده  و به مقایسه پیش فرضها،مبانی روشی و نتایج حاصل از این پژوهشها پرداخته شده است.همچنین با مشخص کردن سنت تحقیقی هر یک از این دو پژوهش، و طرح نکات اصلی و مفاهیم اساسی مورد نظر آنها ،بیشتر بر جایگاه و کارکرد خاص متن مقدس در مواجهه با این سنتهای تحقیقی تاکید شده است. 

 مطالعات اسلامی عیسی (ع) در قرآن روش شناسی ریچارد بل جفری پاریندر - بلاشر، رژی، 1378، در آستانه قرآن، ترجمه محمود رامیار، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی. 2- جفری، آرتور، 1374  واژگان دخیل در قرآن، ترجمه فریدون بدره­ای. تهران. 3- الخالدی، طریف، 2003،   الانجیل بروایه المسلمین، بیروت، دارالنهار. 4- فرامرز قراملکی،احد، 1380،  روش­شناسی مطالعات دینی، مشهد،  دانشگاه علوم اسلامی رضوی. 5-وات، مونتگمری، 1373،  برخورد آرای مسلمانان و مسیحیان، ترجمه محمدحسین آریا، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی. 6- Ayoub,Mahmud M., 1995,  "Jesus the son of God", in Christian – Muslim Encounters, ed. . Haddad ,Y.Z & W.Z. Haddad, Florida,, pp. 65-81; 7- Bell,Richard , 1968, The origion of Islam in its Christian Environment, Frank Cass & Co. LTD, London, (F.E) 1926, (N.E), impression; 8- Firestone,Reuven, 2003, "The Quran & the Bible: Some Modern studies of their Relationship", in Bible & Quran, 1938,  Essays in Scriptural Intertextuality, ed. John C. Reeves, Atlanta, , pp. 1-22; 9- Jeffry,  Arthur , The Foreign Vocabulary of the Quran, Baroda,; 10- Marshall, David, 2001,  "Christianity in the Quran", in Islamic Interpertations of Christianity, ed. Lioyd Ridgeon,  Curzon, Britain, , pp. 3-29; 11- Martin, Richard C. , 2001,  "Islam & Religious studies: An Introductory Essay", in Approaches to Islam in Religious Studies, ed. R.C. Martin, one world, oxford, , pp. 1-18; 12- McAuliffe,Jane Dammen, 1991,  Quranic Christians, An Analysis of classical & Modern Exegesis, Cambridge university press, New York,; 13- New man, N.A. 1993, (ed. & translator), The Early Christian – Muslim Dialogue, IBRI, Pennsylvania,; 14- Parrinder,  Geoffrey, 1996, Jesus in the Quran, One world, oxford, (F.E) 1965, 1995, Reprinted; 15- Rabinson,Neal, 2003,  "Jesus" in Encyclopaedia  of Quran, Brill, Leiden,; 16- Rahman,Fazlur , 2001, "Approaches to Islam in Religious Studies, Review Essay" in Approaches to Islam in Religious Studies, ed. R.C. Martin, One world, oxford,. pp. 189-202; 17- Watt,M. & R. Bell, An Introduction to the Quran, Edinburgh, university press, Edinburgh, 1970 (First ed.), 1997. مقالات 18- رابینسون، نیل،1383،   «عیسی در قرآن، عیسای تاریخی و اسطوره تجسد خدا»، ترجمه محمدکاظم شاکر، هفت آسمان، سال ششم، شماره 24، زمستان، ص 147-163. ­19-  ریپین، آندرو، 1380،   «تحلیل ادبی قرآن، تفسیر و سیره: نگاهی به روش­شناسی جان ونزوبرو»، ترجمه مرتضی کریمی­نیا، بولتن مرجع (6) مطالعات قرآنی در غرب، الهدی، تهران،، ص 129-151_||_
JPTR دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 دانشگاه قم 1 10.22091/pfk.2008.255 مقاله علمی پژوهشی گالیله، علم، کلیسا حقی علی استادیار دانشکده الهیات فردوسی مشهد خزایی سمیه دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه کلام دانشگاه فردوسی مشهد 22 08 2008 9 4 195 230 16 08 2015 16 08 2015 Copyright © 2008, دانشگاه قم. 2008 http://pfk.qom.ac.ir/article_255.html

نوشته حاضرپژوهش مختصری است در زندگی فکری گالیله و دستاوردها و کشفیات او و تاثیراتی که برجامعه علمی ومذهبی زمان خود (17 م) گذاشته است. از آن جایی که این کشفیات ارتباط نزدیکی با الهّیات مسیحی داشت ،ابتدا زندگی فکری گالیله را به کوتاهی خواهیم نوشت و سپس به نقش و عملکرد کلیسا نسبت به پذیرش و یا عدم پذیرش سخنان او اشاره‌ای  خواهیم کرد. درسیرمطالب به این پرسش نیز پاسخ گفته خواهد شد که آیا تعارض میان علم و دین در این داستان امری حقیقی است یا نه .در انتها گالیله به ترازوی نقد سنجیده می‌شود.  

 علم کلیسا ابزار نگاری گالیله زمین مرکزی ارسطو، 1379،در آسمان ،  ترجمه اسماعیل سعادت، تهران، هرمس . استینز بی، دِرِک، 1386، علم ، عقل و دین ، ترجمه علی حقی، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چ 1. اسمیت،آلن،جی،ار، 1377 ،علم و جامعه در سده های شانزدهم و هفدهم ، ترجمه علی حقی، مشهد، به نشر. باتر فیلد، هربرت، 1379، مبانی علم نوین (1300-1800)، ترجمه یحیی نقاش صبحی، تهران، شرکت انتشارات  علمی و فرهنگی. باربور،ایان،1362، علم و دین، ترجمه بهاءالدین خرمشاهی، تهران، دانشگاه صنعتی شریف. برت،ادوین آرتور،1369، مبادی مابعدالطبیعه علم نوین ،  ترجمه عبدالکریم سروش،تهران، انتشارات علمی و فرهنگی. برنال،ج،د،1372، فیزیک درتاریخ، ترجمه علی معصومی، تهران، فرهنگستان. برنال،جان دزموند،1356،علم درتاریخ، ترجمه حسین اسدپور پیران فر. تهران،امیر کبیر. پوپر، کارل ریموند، 1379، اسطوره چارچوب، ترجمه علی پایا، تهران، طرح نو، چ 1.   جوادی،شفیع، بی تا، زندگی و آثار گالیله ، تهران، گام . دامپی یر،1371، تاریخ و فلسفه علم ، ترجمه حسین آذرنگ ،تهران، سمت. دریک، استیلمن 1382 ،گالیله، ترجمه محمد رضا بهادری. تهران، طرح نو. دورانت، ویلیام،1348، تاریخ تمدن ویل دورانت، ترجمه اسماعیل دولتشاهی.تهران، اقبال. دیباس،آلن،جی، 1378،انسان،طبیعت ورنسانس، ترجمه علی حقی. مشهد، به نشر. رنان ،کالین ، 1366،تاریخ علم کمبریچ ، ترجمه حسن افشار. تهران، سعدی ج 1. سروش، عبدالکریم،1374، درس هایی در فلسفۀ علم الاجتماع ، تهران، نشر نی  ، چ1.  شارات،مایکل، 1377، گالیله نوآور دورانساز، ترجمه حسن افشار. تهران، نشر مرکز. کاپالدی،نیکلاس،1377،فلسفه علم، ترجمه علی حقی، تهران، سروش. کالینسون،رایانا، 1379،پنجاه فیلسوف بزرگ، ترجمه محمد رفیعی مهر آبادی .تهران، عطایی. کرومبی،آ،سی، 1371،اوگوستین تا گالیله، ترجمه احمدآرام. تهران، سمت. کلاولین، موریس... و دیگران، 1374، گالیله، گوشه هایی از زندگی و آثار او، ترجمه ناصر موفقیان، انتشارات علمی و  فرهنگی. کوستلر،آرتور، 1351، خوابگردها، ترجمه منوچهر روحانی(زیر نظر فواد روحانی). تهران، شرکت سهامی کتاب‌های جیبی. گومپرتس, تئودور, 1375، متفکران یونانی ، ترجمه محمد حسن لطفی،تهران، انتشارات خوارزمی، ج1.           لازی، جان، 1377،  درآمدی تاریخی به فلسفۀ علم ، ترجمه علی پایا، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی  دانشگاه‌ها، چ2.   مهدی نژاد، محمدحسین،1384،  دین ودانش، تهران، دانشگاه امام صادق. هسه، ماری، 1372، «قانون ها و تئوری ها» مندرج در علم شناسی فلسفی، به انتخاب و ترجمه عبد الکریم سروش ،تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، چ1.   هلزی‌هال، لویس ویلیام،1384،  تاریخ وفلسفه علم، ترجمه عبدالحسین آذرنگ. تهران، سروش ج 4. انگلیسی 1. Duhem, Pierre, 1977,The Aim and Structure of Physical Theory, Atheneum, New York. 2. Popper, Karl R., 1968,Conjectures and Refutations, Harper Torchbooks, New York. 3. Stace, W.T., 1946, A Critical History of Greek Philosophy, Macmillan, London.  مقاله  علیمردان خان، شاهرخ، خرداد-76، «بنیانگذاران علم نوین»، دانشمند._||_