2021-05-15T09:54:35Z
http://pfk.qom.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=41
پژوهشهای فلسفی -کلامی
1735-9791
1735-9791
1385
8
2
علم خدا
سیدحسن
سعادت مصطفوی
<em>علم الهی یکی از چهار صفت مهم </em><em>حقیقة</em><em> واجب الوجود است که از اهمیت خاصی برخوردار است. در مقاله حاضر پس از مرور دیدگاههای مختلف در تعریف علم و ارائه دلایل عقلی و نقلی عالم بودن خداوند، به تفصیل دربارة کیفیت علم الهی بحث شده است. در میان موضوعات مختلفی که متعلق علم الهی قرار میگیرد موجودات مادی و حالتهای وجودی آنها بیش از همه بحثانگیز بوده است. کیفیت علم الهی به حالات وجودی موجودات مادی قبل از ایجاد آنها و همزمان با ایجاد آنها و نیز بعد از فنای آنها متفاوت است. بیشترین اشکال در مورد علم الهی قبل الایجاد به حالات وجودی مادیات است که مقاله حاضر به تفصیل و با توجه به دیدگاههای مختلف در تعریف علم آن را بررسی کرده است.</em>
<em><br clear="all" /> </em>
صفات حقیقة
علم الهی
علم قبل الایجاد
موجودات مادی
2007
02
20
3
37
http://pfk.qom.ac.ir/article_265_e91450afe5620c802e0815c35543103a.pdf
پژوهشهای فلسفی -کلامی
1735-9791
1735-9791
1385
8
2
رؤیت خدا
محمدحسین
حشمتپور
<em>مقاله حاضر درباره امکان و عدم امکان رؤیت، و در </em><em>فرض</em><em> امکان درباره وقوع و عدم وقوع آن بحث میکند، ادلّه طرفداران امکان و عدم امکان و نیز ادلّه معتقدین به وقوع را مطرح و درباره آنها داوری میکند و حاصل مباحث آن، عدم امکان رؤیت و به اولویت، عدم وقوع آن میشود.</em>
رؤیت
باصره
بصیرت
مؤمن
منافق
کافر. دنیا
آخرت
2007
02
20
39
65
http://pfk.qom.ac.ir/article_266_c189f560b5b2bc9d588e50de528b3954.pdf
پژوهشهای فلسفی -کلامی
1735-9791
1735-9791
1385
8
2
مبدا و معاد انسان در پرتو حرکت جوهری ملاصدرا
قدرتالله
قربانی
<em>اهمیت دیدگاه فلسفی ملاصدرا آن است که جهان مادی، به ویژه مادیت، بستر خلقت و سیر تکاملی انسان به سوی تجرد محض می باشد. از آنجا که بر اساس نظریۀ حرکت جوهری، تمام عالم مادی دارای حرکتی تدریجی از مادیت به سمت تجرد کامل است، نفس انسان نیز دارای همین حرکت جوهری است. بدین سان، پیش فرض های این مقاله چنین است: اولاً، حرکت جوهری حرکتی تدریجی و مستمر است که در کل جهان هستی سریان دارد. ثانیاً، نفس انسان جسمانیت الحدوث و روحانیت البقا است چرا که در نظریه </em><em>ملاصدرا</em><em> انسان در ابتدای خلقت موجودی جسمانی است و جنبه روحی ندارد. نفس انسان تنها در صورت حیات در این دنیای خاکی است که مراحل تکامل خود را طی می کند و از مادیت به تجرد می رسد. مقاله حاضر بر آن است که به تبیین چگونگی و ماهیت تکامل در ماده و جسم و نیز تبدیل آن به تجرد تام که هدف خلقت است و انسان هم در این سیر قرار دارد، بپردازد.</em><br />
حرکت جوهری
جسمانیت الحدوث
روحانیت البقا
حدوث زمانی
خلق جدید
خلق مدام
تکامل
2007
02
20
67
88
http://pfk.qom.ac.ir/article_267_c31bcf6f828d72e02b1eb570f4e05878.pdf
پژوهشهای فلسفی -کلامی
1735-9791
1735-9791
1385
8
2
وجود شناسی عرفانی
زکریا
بهارنژاد
وجودشناسی از موضوعات و مسایل با اهمیت در حوزه فلسفه و عرفان است، به طوری که محور اساسی این دو دانش به شمار میرود. هم فلاسفه و هم عرفا مدعیاند موضوع دانش آنها «وجود مطلق» است. این اشتراک در لفظ موجب پیدایش برخی از لغزشها در حوزه فلسفه و عرفان به ویژه برای پیروان فلفه صدرایی شده است «چه آنها به هنگام بحث از اصالت وجود و مسایل مربوط به وجودشناسی برای تایید نظرات خود به دیدگاههای عرفا استشهاد میکنند در صورتی که هیچ اشتراکی – جز اشتراک در لفظ – میان وجودشناسی صدرایی و وجودشناسی عرفانی وجود ندارد، زیرا اصالت وجود صدرایی در قلمرو وجود امکانی مطرح گردیده است، بدین معنا که وجود در قیاس با ماهیت که هر دو مربوط به عالم امکان میباشند (کل ممکن زوج ترکیبی له ماهیه و وجود) دارای اصالت است. لیکن مقصود عرفا از وجود مطلق وجود واجبی است و عارف هرگاه و هرکجا از وجود یا اصالت آن سخن میگوید مرادش وجود خداست و نه چیز دیگر. در این مقاله تلاش تا تفاوت این دو دیدگاه تبیین گردد.<br />
وجودشناسی
معرفتشناسی
وجود مطلق
سلسة وجود
ظهور
2007
02
20
89
115
http://pfk.qom.ac.ir/article_268_e8f647ac3e5d7b9a300baad6f4ea80bd.pdf
پژوهشهای فلسفی -کلامی
1735-9791
1735-9791
1385
8
2
کارکرد متخیّله در دریافت امور غیبی از دیدگاه ابن سینا
حمیدرضا
خادمی
<em> اگر در مباحث </em><em>جهان</em><em> شناختی پذیرفته باشیم که هستی دارای دو بخش عالم غیب و عالم شهادت است و این مسأله نیز مستدل شده باشدکه هر امری که در عالم شهادت رخ می</em><em></em><em>دهد در مبادی عالیه و عقول مجرده ثبت و ضبط است، در نتیجه دسترسی به عالم غیب به معنای پذیرش اتصال وارتباط نفس انسانی با مبادی عالیه است دراین مقاله سعی شده است با تبیین دیدگاه ابن سینا دربارة نقش متخیله در ارتباط با غیب، ابتدا با ارائة مقدمه و مدخلی پیرامون نقش تخیل در تفکر و ادراک کلیات به بررسی نحوة کارکرد متخیله در دریافت امور غیبی پرداخته شود، از این رو با تبیین فلسفی مقولة وحی و رؤیا به عنوان دومقوله اصلی درارتباط با غیب به چگونگی کارکرد متخیله در معرفت شناسی این دو مقوله پرداخته شده است.</em><br />
متخیّله
امور غیبی
رؤیا
وحی
محاکات
عقل فعّال
2007
02
20
117
138
http://pfk.qom.ac.ir/article_269_148213f6c1e62d1e26def6f6735d39ce.pdf
پژوهشهای فلسفی -کلامی
1735-9791
1735-9791
1385
8
2
بررسی ونقد اشکالات ادعایی عربیت زبان قرآن کریم
سید محمد علی
ایازی
<em>انتخاب زبان عربی و همتاطلبی</em><em> برای آن یکی </em><em>از پرسشهای مربوط به قرآن</em><em> است. </em><em>این مقاله به شبهاتی</em><em> میپردازد</em><em> که </em><em>برخی سایتها </em><em>درباره عربیت این</em><em> کتاب درافکندهاند.</em><em>با آن</em><em>که</em><em>رسالت دین جهانی</em><em> ادعا</em><em> شده، </em><em>چرا</em><em> زبان عربی </em><em>برای آن گزیده شده و</em><em> چرا به جای عربی زبان </em><em>دیگر</em><em> انتخاب نشد </em><em>تا</em><em> برای عده بیشتری از مردم جهان فهم</em><em>یدنی</em><em> باشد</em><em>؟</em><em> آیا غیر منطقی نیست که خدا کتابی به زبان عربی نازل کند و از دیگران بخواهد به آن ایمان آورند</em><em>؟</em><em> آیا با آمدن زبان عربی مسیر کشف اعجاز قرآن طولانی نمیشود</em><em>؟</em><em> چگونه همگانی شدن و تصدیق</em><em> به آن، </em><em>با زبانی محدود ممکن است</em><em>؟</em><em> و شبهاتی دیگر.</em> <br /><em>در پاسخ به این شبهه در مقاله توضیح داده شده که زبان عربی مانع شناخت مردم از محتوای این کتاب نیست و همه وجه اعجاز قرآن، عربیت زبان نیست، محتوا و پیامهای این کتاب است.</em> <br />
زبان قرآن
زبان عربی
اعجاز قرآن
جهانی بودن قرآن
همگانی بودن کتاب
2007
02
20
139
168
http://pfk.qom.ac.ir/article_270_4d5a19ac247b403e1d04d627b7b33947.pdf
پژوهشهای فلسفی -کلامی
1735-9791
1735-9791
1385
8
2
بررسی تطبیقی برهان جهانشناختی فلسفی و کلامی
محمد
اکوان
<em>برهان جهانشناختی از مهمترین براهین اثبات وجود خدا به شمار میآید که فیلسوفان و متکلمان بر اساس مبانی فکری خود آن را بررسی کردهاند. هسته مرکزی این برهان از دیدگاه فیلسوفان، امکان و وجوب و از دیدگاه متکلمان، حدوث و قدم است. این مقاله این دو برهان را توضیح میدهد و مبانی آنها را بیان میکند، آنگاه به دیدگاه فیلسوفان و متکلمان درباره معیار نیازمندی معلول به علت پرداخته</em><em>،</em><em> دیدگاه فیلسوفان و متکلمین را با توجه به معنای امکان و حدوث و واجب و قدیم به یک دیگر نزدیک می سازد. سرانجام این دو برهان را نقد و بررسی می کند و سپس دیدگاه صدرالمتألهین را در این مورد بیان می دارد. </em>
برهان جهانشناختی فلسفی
برهان جهانشناختی کلامی
حدوث
قدم
2007
02
20
169
197
http://pfk.qom.ac.ir/article_271_cd2da8d16324843785ac7b0b04b214f0.pdf
پژوهشهای فلسفی -کلامی
1735-9791
1735-9791
1385
8
2
حق تشریع
عبدالله
امیدی فرد
<em>دین مقدس اسلام، خداوند را قانونگذار حقیقی میداند. اندیشه ورزان مسلمان درباره برخورداری پیامبر اکرم (ص) از حق تشریع، اختلاف نظر دارند. دلایل معتقدان حق تشریع برای پیامبر و ائمه (ع)، قول به نقصان دین و تأیید نظریه بسط شریعت و تعدد مصادر تشریع و... را در پیدارد. این مقاله، دلایل این دیدگاه را بررسی می کند و نظریه حق تشریع برای غیر خدا را نامعتبر می شمرد.</em><br />
شرع
مشارع
تفویض
فرض النبی
تشریع
2007
02
20
199
234
http://pfk.qom.ac.ir/article_272_e47e444d6814394143fff9708e6ab0cd.pdf
پژوهشهای فلسفی -کلامی
1735-9791
1735-9791
1385
8
2
بررسی قاعدة عدل و انصاف و آثار آن
علی
محامد
قاعده عدل و انصاف آثار فراوانی در فقه دارد. این مقاله درپی اثبات این قاعده با استدلالات فقهى، عدل و انصاف را از نظر لغت و اصطلاح معنا مىکند و براى اثبات آن به دو دسته دلیل تحت عنوان دلایل عمومى و خصوصى می پردازد تا کلیت و عمومیت قاعده را اثبات کند. در بخش دیگر، مصادیقى را از ابواب فقه برمیشمرد و رابطه بین این قاعده را با قاعده قرعه مورد توجه قرار میدهد و به اثبات میرساند که قاعده عدل و انصاف بر قاعده قرعه مقدم است. در بخش پایانى مقاله، ضمن بیان نتیجه این قاعده یادآورى می کند که فقیه باید در استنباط احکام به این قاعده توجه نماید و در صدور فتوا از آن بهره گیرد.<br />
قاعده
عدل
انصاف
قسط
آثار عدل و انصاف
2007
02
20
235
270
http://pfk.qom.ac.ir/article_273_560d0d6355a30cd5c20ebb003ab44c1d.pdf
پژوهشهای فلسفی -کلامی
1735-9791
1735-9791
1385
8
2
تناسخ از نگاه قرآن و برهان
علی احمد
ناصح
<em>از دیرباز نظریه </em><em>تناسخ</em><em> و بازگشت ارواح پس از مرگ و انتقال آن از بدنی به بدن دیگر، در مکاتب خاور دور مطرح بوده است.</em><br /><em>این نظریه که از</em><em>حکیمان مشرق زمین به جا مانده، و زیربنای عقیده آیینهایی چون «هندوئیسم» «بودیسم» و «جینیزم» گشته و مقبول گروهی از ساکنان مغرب زمین و برخی فرق منسوب به اسلام نیز شده است.</em><br /><em>دانش مندانی </em><em>بزرگ</em><em> نیز این ایده را مورد بحث و انتقاد قرار دادهاند که از میان آنان تلاش حکیمان و عالمان مسلمان یادکردنی است.</em><br /><em>این مقاله ضمن تبیین این ایده، بطلان آن از دیدگاه حکیمان و عالمان مسلمان و ناسازگاری آن با آموزههای دینی را بررسی می کند .</em><br /> <br /> <br /> <br /> <br />
تناسخ
بازگشت
ارواح
ابدان
برهان
قرآن
2007
02
20
271
288
http://pfk.qom.ac.ir/article_274_907139293db6b6f2fb7d66ffdf5b1c24.pdf