اتکای حد وسط بر قاعده‌ی درست نقدی بر تفسیر حد وسط ارسطویی به مثابه معیارِ خود بنیادِ عمل اخلاقی

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

دانشگاه ادیان و مذاهب

چکیده

چکیده : حد وسط غالبا مهم‌ترین مفهوم در نگرش اخلاقی ارسطو معرفی گردیده تا حدی که در بسیاری سنتهای تفسیری نه یکی از مفاهیم بلکه جوهره‌ی نظریه اخلاقی ارسطو انگاشته شده است. این امر موجب گردیده تا درستی و نادرستیِ نگرش اخلاقی ارسطو در گروِ اثبات یا نفی وجاهتِ حد وسط به مثابه معیار عمل اخلاقی قلمداد شود. با بررسی مسیر حرکت تفکر ارسطویی در اخلاق نیکوماخوس آشکار می شود که وی حد وسط را همچون امکانی در فهم و تحقق خیر عملی معرفی می‌کند اما سپس در ادامه مسیر به سنجشِ توانمندی آن در تحقق غایت فلسفه‌ی عملی می‌پردازد. در طول مسیر روشن می شود که حد وسط در قامت قاعده‌ای کلی، تنها بیان‌گر این است که می‌بایست در هر موقعیت به عملی متناسب با آن دست یازید. در واقع باید در هر وضعیت، حد وسط بنا بر مقتضیات متعدد و متغیرِ آن، توسط شخص عملگر تعیین شود. نتیجه این امر این است که حد وسط، شهودی جزئی است نه معیاری کلی و به همین جهت خود نیازمند قاعده‌ای کلی در تعیین جزئی آن است. در نگرش ارسطو حد وسط بر قاعده‌ای درست استوار است که درستیِ آن برخاسته از بستری است که آن را شکل داده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Dependence of the Mean ‌on the correct rule (A critique of the Aristotelian Mean interpretation as a self-founded ethical action criterion)

نویسنده [English]

  • Seyed Jamaleddin Mirsharafoddin
university of religions
چکیده [English]

The mean mostly has been considered in the history of the Aristotelian ethics’ commentaries as the main term of his ethical thought so that it transformed from an ethical concept to his ethical theory. Thus the validity of The Aristotelian ethical attitude is evaluated by the mean as the central thesis. But it appears by investigation of his thought’ way in the text of the Nicomachean Ethics that the mean is firstly suggested as a possibility for understanding the best choice in every given situation which it consist of this rule: in any ethical condition choose the best choice considering all the factors. Afterwards he criticizes it because it does not say to us any particular and positive instruction. In this step Aristotle concludes that the mean is individual intuitive perception, not a general and absolute criterion, and therefore requires general rule for its individual determination.. The mean therefore is based on the correct rule which itself relis on the correct reason or practical understanding(phronesis).Thus the Mean is not the self-founded criterion but it relies on the correct rule which it based on the practical reason.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mean
  • correct rule
  • action
  • ethical criterion
  • particular knowledge
  • practical understanding(Phronesis)
CAPTCHA Image