مقاله علمی پژوهشی
2. بررسی و تحلیل نسبت انسان با طبیعت در فلسفه ملاصدرا

ابراهیم رضایی؛ جعفر شانظری

دوره 19، شماره 3 ، پاییز 1396، صفحه 5-24

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.887.1318

چکیده
  در فلسفه ملاصدرا انسان از جایگاه ویژه ای برخوردار است. انسان تنها موجود ممکنی است که دارای حدّ وجودی مشخص و معینی نبوده و مراتب وجودی او متناظر و مطابق با عوالم و مراتب وجودی آن است. اصول و قواعد تأسیس این نظام فلسفی از قبیل اصالت وجود، تشکیک در وجود و به ویژه دو اصل حرکت جوهری و اتحاد عالم و معلوم و همچنین مراحل تکوین نفس و نسبت آن با ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
3. اوج لذّت نفس ناطقه و موانع درک آن از نظر ابن‌سینا

عسگر دیرباز؛ مسعوده فاضل یگانه

دوره 19، شماره 3 ، پاییز 1396، صفحه 26-45

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.744.1294

چکیده
  بحث از لذّت، ازجمله موضوعاتی است که سابقه‌ای دیرینه در فلسفه دارد. لذّت از آن جهت که محصول نفس و قوای نفسانی است، از مباحث فلسفی تلقی می‌شود و از همین رو، در آثار فیلسوفانی چون ارسطو، فارابی، ‌‌‌ابن سینا و ملاصدرا، به شکل و شیوه‌ای مبسوط به آن پرداخته شده است. ‌‌‌ابن سینا در آثار گوناگون خود، این بحث را مورد مداقّه قرار ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
4. راه‌های مهار و تربیت قوّة خیال بر مبنای حکمت اسلامی

محسن ترکمان؛ زهرا پورسینا

دوره 19، شماره 3 ، پاییز 1396، صفحه 46-65

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.1027.1364

چکیده
  قوۀ خیال در نزد حکمای مسلمان جایگاهی ویژه دارد و در تمام عرصه‌‌های زندگی بشری - به‌ویژه در کسب کمالات انسانی - نقشی جدّی ایفا می‌‌کند؛ در عین‌ حال، اصلاح و نگه‌‌داشت حدّ این قوّه، نیازمند مراقبت‌‌های فراوانی است. حکمای مسلمان با شناختی دقیق از این قوّه و طبیعتش، بر مبنای همان مباحث حِکمی، روش‌‌هایی را برای حفظ و تربیت این ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
5. نقش نبی در دریافت وحی ‌‌با تکیه بر دیدگاه فارابی، ابن سینا و ملاصدرا ‌‌به‌همراه نقد دیدگاه برخی روشنفکران معاصر

عطیه سادات فیض؛ فاطمه سلیمانی

دوره 19، شماره 3 ، پاییز 1396، صفحه 66-87

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.265.1152

چکیده
  مسئلۀ‌‌ وحی و نقش نبی در آن، از مسائل بسیار مهم در میان اندیشمندان اسلامی است و در این میان، فارابی نخستین کسی است که به‌گونه‌ای روشمند، به تحلیل بحث وحی و نبوت پرداخته است. او تبیینی معرفت‌شناسانه از وحی دارد و معتقد است که عقل مستفاد نبی پس از تعالی و اتصال با عقل فعّال، معرفت وحیانی را دریافت کرده و به مدد قوۀ‌‌ تخیل به حقایق ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
6. بررسی تطبیقی «کیفیت علم پیشین إلهی» از منظر صدرالمتالهین و ابن عربی

محمد حسین وفائیان؛ حسن ابراهیمی

دوره 19، شماره 3 ، پاییز 1396، صفحه 88-107

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.580.1245

چکیده
  علم الهی به ماسوا، در دو حیطۀ «پیش از خَلق» و «پس از خَلق»، مورد کنکاش‌های علمی فراوان قرار گرفته است. در این دو حیطه، صفتِ «علم الهی به مخلوقات متکثّر، پیش از خلق آن‌ها»، به جهت آن‌که از صفات ذاتی بوده و ذات الهی نیز بسیط و در نهایتِ صرافت است، بیشتر مورد توجه بوده است؛ زیرا اثبات علمِ پیشین به مخلوقاتِ متکثّر ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
7. بررسی تطبیقی مبانی معناشناختی ماتریدیه و دیوبندیه در باب توحید و شرک

مهدی فرمانیان؛ محمد الله نیا سماکوش

دوره 19، شماره 3 ، پاییز 1396، صفحه 108-127

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.870.1311

چکیده
  در عالَم اهل تسنن، دیوبندیه، مکتبی است که طی حدود دو قرن گذشته، از درون مذهب کلامی ماتریدیه برخاسته است. ادعای پیروی از کلام ماتریدیه، مهم‌‌ترین شاخصۀ کلامی دیوبندیه است، اما این مدعا در تطبیق مباحث کلامی، دچار تزلزل‌‌هایی شده است. تطبیق آراء این دو مکتب در تحلیل مباحث توحید و شِرک، نشان می‌‌دهد که دیوبندیه در برخی موارد، دیدگاه ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
8. مشکل جدایی در نظریه‌‌های انسجام توجیه

محمد علی پودینه

دوره 19، شماره 3 ، پاییز 1396، صفحه 128-151

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.303.1167

چکیده
  نظریۀ انسجام‌‌گرایی از بدیل‌‌های مطرح نظریۀ مبناگرایی در ساختار توجیه است. مهم‌ترین مشکل نظریۀ انسجام‌‌گرایی در توجیه، مشکل جدایی است. این مقاله با رویکردی تحلیلی به بررسی این مشکل می‌‌پردازد. ایدۀ اصلی این اِشکال این است که در این نظریه از آنجا‌ که توجیه یک باور تنها تابعی از انسجام آن باور با دیگر باورهاست، می‌‌توان باورهای ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
9. بررسی و تبیین رویکرد «وحی فراگزاره‌ای» از دیدگاه حکمت متعالیه

وحیده فخار نوغانی

دوره 19، شماره 3 ، پاییز 1396، صفحه 157-173

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.1256.1420

چکیده
  یکی از مسائل مهم در تبیین وحی، بررسی رویکردهای گزاره‌ای و غیرگزاره‌ای در وحی است. در میان رویکردهایی که در تبیین این مسئله وجود دارد، رویکرد ملاصدرا - به دلیل توجه به دو وجه گزاره‌ای و غیرگزاره‌ای وحی - از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. این رویکرد در مقایسه با تبیین‌هایی که تنها یکی از جنبه‌های وحی را مورد توجه قرار داده‌اند، بسیار ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
10. بررسی تطبیقی آراء ابن سینا و ابن میمون درباره معاد

ملیحه صابری نجف ابادی

دوره 19، شماره 3 ، پاییز 1396، صفحه 194-215

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.812.1297

چکیده
  ‌‌‌ابن سینا و ابن میمون هر دو از فیلسوفانی بوده‌‌‌‌اند که دغدغۀ اثبات عقلانی عقاید دینی خود را داشته‌اند. ‌‌‌ابن سینا از منظرِ اسلام معاد را در دو شکل روحانی و جسمانی می‌‌پذیرد، اما در نحوۀ پذیرش آن‌ها دو رویکرد متفاوت دارد. او معاد جسمانی را نه از طریق استدلال، بلکه به دلیل ایمانش به کلام اللّه می‌‌پذیرد و معاد روحانی را ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
11. بازخوانی نظریّه حدوث دهری میرداماد

سید جواد احمدی

دوره 19، شماره 3 ، پاییز 1396، صفحه 200-220

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.1703.1540

چکیده
  میرداماد در مسأله حدوث و قدم عالم،‌دیدگاه حدوث دهری را ارائه کرده است. به اعتقاد وی اتّصاف به «قدمت» خاصّ هستی سرمدی حق تعالی است و وجود هر مخلوقی (اعمّ از مجرّد و مادّی) مسبوق به عدم دهری و متّصف به حدوث دهری است.مقصود میرداماد از «عدم دهری»، عدم مقابل واقعی و نفس الأمری است که بدون اتّصاف به هیچ گونه کمیّت و امتداد حقیقی ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
12. تحلیل تولیدات علمی جهان در رابطه با فلسفه اسلامی در پایگاه اطلاعاتی وب. آو. ساینس. طی سال‌های 2007- 2016

جعفر عباداله عموقین؛ ثریا ضیائی

دوره 19، شماره 3 ، پاییز 1396، صفحه 216-231

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.113.1066

چکیده
  چکیدههدف از این تحقیق بررسی تولیدات علمی جهان در ارتباط با فلسفه اسلامی در پایگاه اطلاعاتی آی.اس.آی. است. این تحقیق از نوع توصیفی و با رویکرد علم سنجی است. یافته ها نشان داد که کل تولیدات علمی نمایه شده مرتبط با فلسفه اسلامی در پایگاه اطلاعاتی وب آو ساینس 176رکورد اطلاعاتی بوده است. که 71 مورد آن در قالب مقاله مجله بوده و بقیه در سایر فرمت ...  بیشتر