مقاله علمی پژوهشی
1. نقد و بررسی "وجود ذهنی" از دیدگاه ابن سینا

قاسم کاکایی؛ عزت مقصودی

دوره 10، شماره 4 ، تابستان 1388، صفحه 5-26

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2009.196

چکیده
  در فلسفة اسلامی،  هر چند مباحث "وجود شناسی" جایگاه بسیار مهمی دارد و بخش اعظمی از مباحث و مسائل را به خود اختصاص داده است، ولی مباحث "معرفت شناسی" به دلایل مختلف، تفصیل چندانی نیافته است. یکی از معدود مسائلی که به تفصیل در فلسفة اسلامی از آن بحث شده است و می توان آن را ذیل بحث "معرفت شناسی" گنجانید، مسألة "وجود ذهنی" است. اما بین محققان ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
2. حقیقت ادراک و مراتب آن از دیدگاه شیخ اشراق

محمد ملکی

دوره 10، شماره 4 ، تابستان 1388، صفحه 27-52

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2009.197

چکیده
  مقاله پیش رو، حقیقت ادراک و مراتب آن را از دیدگاه شیخ اشراق بررسی کرده است. براى تبیین دیدگاه شیخ اشراق، نخست بررسى و تبیین نظریه مشّاء لازم و ضرورى است. از این رو، نخست نظر شیخِ فلاسفه اسلام به اختصار بررسى، و سپس به تبیین دیدگاه شیخ اشراق پرداخته شده است. ساختار، مطالب، شواهد و مستندات به گونه‏اى تدوین شده که کاملاً جنبه مقایسه‏اى ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
3. فرآیند تجلی روح و خودآگاهی دینی از دیدگاه هگل

علی فلاح رفیع

دوره 10، شماره 4 ، تابستان 1388، صفحه 53-81

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2009.198

چکیده
  پدیدارشناسی روح از جمله چهار کتابی بود که هگل در زمان حیات خود به چاپ رساند.وی در این کتاب که پیش‌درآمدی بر کل دستگاه فلسفی اوبود، از یک سو روح را تنها حقیقت حاکم بر جهان دانست که فراگردهای شناخت جهان در آن تجلی پیدا می‌کند و از سوی دیگر فهم آدمی را از حوزه تجربه روزانه فراتر برد و در سطح و لایه‌های عمیق‌تر دانش فلسفی تفسیر کرد.بر این ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
4. آفرینش بر اساس عشق و قاعده الواحد از دیدگاه ابن عربی

مرتضی شجاری

دوره 10، شماره 4 ، تابستان 1388، صفحه 83-108

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2009.199

چکیده
  از نظر عارفان، حق تعالی و مخلوقات از یکدیگر جدا نیستند. آفرینش تجلی حسن خداوند است: چون ذات حق تعالی خواست شناخته شود، عشق آغاز شد. عشق نخستین جلوه وجود است و قبل از آن چیزی نیست. حق تعالی زیباست، زیبایی ذاتاً معشوق است. اگر خدا در صورت جمال تجلی نکرده بود، جهان پدیدار نمی شد. بیرون آمدن جهان به سوی هستی، از رهگذر آن عشق بود. اصل حرکت جهان، ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
5. پژوهشی در باب برهان اجماع عام و مقایسه آن با برهان فطرت

محمد محمدرضایی

دوره 10، شماره 4 ، تابستان 1388، صفحه 109-125

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2009.200

چکیده
  این پژوهش بر آن است که برهان اجماع عام بر اثبات وجود خدا را با برهان فطرت  مقایسه کند. ابتدا قرائت‌های مختلف برهان اجماع عام مطرح گردیده است: 1. تفسیرهای زیست‌شناختی که از عمومیت اعتقاد به وجود خدا، فطری بودن و نیز وجود خارجی خدا ثابت می‌شود. 2. برهان‌های ذوحدین ضد شکاکیت که برای اثبات وجود خدا علاوه بر اعتقاد عمومی (بر وجود خدا) از ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
6. احد افلوطینی و مقام ذات عرفانی

مهدی کهنوجی

دوره 10، شماره 4 ، تابستان 1388، صفحه 127-156

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2009.201

چکیده
  شناخت هستی همواره مورد توجه‌اندیشمندان اسلامی و غیر اسلامی بوده است. برای رسیدن به چنین شناختی از روشهای متعددی بهره برده‌اند. افلوطین یکی از متفکران مطرح در تاریخ فلسفه، همانند عارفان مسلمان تبیین منسجم و منطقی‌ای از هستی و مراتب آن ارائه می‌دهد. افلوطین بر آن است که عالم معقول از سه اقنوم یا سه اصل تشکیل شده است.اقانیم عبارتند ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
7. منتقدان واقعی معیار قضاوت زیبایی‌شناسی از دیدگاه هیوم

محسن بهلولی فسخودی

دوره 10، شماره 4 ، تابستان 1388، صفحه 157-176

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2009.202

چکیده
  هیوم در مباحث زیبایی شناسی خود  به دنبال اصلی برای موضوع مناقشه انگیز ذوق است. به عقیده او زیبایی در خود اشیاء نیست، بلکه در ذهنی جای دارد که این اشیاء را مورد تامل قرار می دهد. او ظاهرا ادعایی پارادوکسیکال را مطرح می کند. از یک سو درک زیبایی امری است ذهنی و برخاسته از احساس و کاملا سوبژکتیو و از سوی دیگر می توان درباره یک اثر هنری و ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
8. پیامبری حکیمان با تکیه بر آراء شیخ اشراق و ملاصدرا

حسین مقیسه

دوره 10، شماره 4 ، تابستان 1388، صفحه 176-203

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2009.203

چکیده
  تاریخ کهن ودیرپای حکمت وحکیمان نامدار ملل واقوام، بویژ ه یونان، از ابعاد مختلف ظرفیت بحث وتعمق وتحقیق وپژوهش دارد. یکی از آن ابعاد، ادعای پیامبر بودن آنان ویا دست کم منشأ وحیانی داشتن نظرها، ایده‌ها ودانشهای آنان است. در این مقاله، این موضوع با تکیه برآراء سهروردی وصدر المتأ لهین مورد بررسی شده است. آن هم از این جهت که به نظر می‌رسد ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
9. حکومت نبوى در حکمت سینوى نیاز بشر به دین از دیدگاه ابن سینا

هادی فنائی

دوره 10، شماره 4 ، تابستان 1388، صفحه 205-226

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2009.204

چکیده
  یکى از پژوهش هاى راهگشا در مقوله "نیاز بشر به وحى و نبوت"، بررسى و تجزیه و تحلیل آرا ابن سینا، به عنوان یکى از برجسته ترین فیلسوفان نظریه پرداز، در این زمینه است. ابن سینا از دو زاویه به این مسئله نظر انداخته است: نخست از زاویه فردى و معنوى و دیگر از زاویه اجتماعى و دنیوى. از نگاه نخست، ایمان به خدا، سیر و سلوک و حیات معنوى را در پرتو ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
10. نزول و حدوث نفس

رضوانه نجفی سوادرود باری

دوره 10، شماره 4 ، تابستان 1388، صفحه 227-244

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2009.205

چکیده
  هدف از این مقاله تبیین نزول نفس و سازگاری آن با نظریه جسمانیة الحدوث می‌‌باشد. در ادامه بحث مبحث خزائن الهی مطرح می‌گردد. در نهایت، بحث به آنجا می‌رسد که در عین حال که نفس در سیر تحول ماده به وجود می‌آید و به بدن تعلق می‌گیرد با نزول آن از عالم ملکوت منافاتی ندارد، زیرا نزول بیانگر وجود ملکوتی نفس می‌باشد که غیر از وجود طبیعی آن است. ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
11. وحی از نظر فارابی و ابن سینا

محمد هادی ملازاده

دوره 10، شماره 4 ، تابستان 1388، صفحه 245-260

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2009.206

چکیده
  با ورود فلسفه یونانی به کشورهای اسلامی و آغاز عقل گرایی اسلامی تشکیکاتی درباره حقیقت وحی اسلامی صورت گرفت و به همین دلیل فلاسفه اسلامی  نظیر فارابی بر آن شدند که تعارض بین وحی اسلامی و عقل را حل کنند و به این ترتیب اولین تفسیر عقلانی از وحی را فارابی مطرح کرد و این نظریه پس از فارابی توسط ابن سینا تکامل یافت. در این مقاله ابتدا نظریه ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
12. حدوث یا قدم عالم از منظر فلسفه، عرفان ومقایسه با آیات و احادیث

محمد بنیانی

دوره 10، شماره 4 ، تابستان 1388، صفحه 261-288

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2009.207

چکیده
  افزون بر آموزه های ادیان الهی که به گونه ای به بحث حدوث عالم پرداخته‌اند، فلاسفه، عرفا و متکلمین نیز به فراخور مقام خود از آن سخن به میان آورده­اند.از دید گاه فلسفی درباره چیستی معنای حدوث سه نظر عمده میان فلاسفه مطرح گردیده که یکی حدوث ذاتی، دوم حدوث دهری و سوم حدوث زمانی حکمت متعالیه است. در کنار نظرات فلاسفه، حدوث زمانی متکلمین ...  بیشتر