دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 8 3-4 2007 05 22 Rationality in the Enlightenment and Liberalism معقولیت در روشنگری و لیبرالیسم 163 190 306 10.22091/pfk.2007.306 FA نفیسه ساطع استادیار فلسفه دانشگاه قم 0009-0000-9340-8547 Journal Article 2015 08 19 The echo of the Enlightenment and liberalism has spread all over the world, so that deliberately or non-deliberately they have gained influence on the opinions and activities of thinkers and the masses. To recognize their results and the proper reaction against them, the present article introduces one of the main pillars of the Enlightenment and liberalism, i.e. rationalism, which is in close relationship with the principle of individualism; it also displays the invalidity of pure rationality, which is independent of everything non-rational as well as separated from Tradition. The best evidence for such invalidity is the frustration of its advocates in presenting some rational principles which can be common between all human beings; moreover, in the process of taking hold of rationality and being delivered from Tradition, liberalism itself not only changed into a tradition but also took on the form of an ideology which has caused modern man a lot of perplexity and distress. <em style="font-size: 10px;">روشنگری و لیبرالیسم در افکار و اعمال دانش‌مندان و توده‌های مردم جهان آگاهانه و ناآگاهانه تاثیر گذاشته است. عقل‌گرایی که رابطه‌ای تنگاتنگ با فردگرایی دارد،‌ از مهم‌ترین ارکان نظری این اندیشه به شمار می‌رود.  این نوشتار با باطل خواندن دیدگاه عقلانیت محض و مستقل از هرچیز غیر عقلی و منفک از سنت، ناکامی مدعیان را برای نشان دادن اصول عقلی مشترک بین همه انسان‌ها بهترین گواه بر این بطلان می‌داند. علاوه بر این‌  لیبرالیسم در طی تلاش برای تمسک به عقلانیت و رها شدن از سنت، نه تنها خود به سنت تبدیل شده، بلکه کاملاً به‌گونه‌ای ایدئولوژی درآمده که البته بسیار ناکارآمد و ناموفق بوده و حیرت و سرگردانی بشر مدرن را سبب شده است.</em> https://pfk.qom.ac.ir/article_306_3c44907c948c562ce91706ce5ffdda02.pdf