دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 14 3-4 2013 05 22 A Revelatory Criticism and Analysis of the Idea that an Annihilated Thing will bring back in Resurrection نقد و تحلیل وحیانی اعاده معدوم‌انگاری معاد 301 319 70 10.22091/pfk.2013.70 FA حسن بطحایی استاد یار دانشگاه پیام نور قم Journal Article 2015 07 28 Muslim philosophers and theologians have long taken into consideration the question of resurrection, especially bodily resurrection, and have faced some problems in providing rational explanations for it, because man's afterlife is an unseen matter. As a result, some theologians conceived death as nonexistence and resurrection as the instance of bringing back an annihilated thing exactly, and considered it possible because they believed in afterlife. Others conceived death as dispersion of material parts of body and, referring to Quranic verses which show the annihilation of universe, believed that accepting bodily resurrection is contingent upon the possibility of bringing back the similar of an annihilated thing. Reminding theologians' view about the idea of bringing back of an annihilated thing and its relationship with man's afterlife, the present paper explains that death is not nonexistence, according to revelation; rather, it is a kind of transition from one mode of being to another mode of being, and that the annihilation and destruction of men and phenomena in the world means dispersion and instability of their bodily parts in worldly life and their final return to God. Therefore, accepting bodily resurrection is not related to accepting or rejecting the bringing back of an annihilated thing.     مسئله معاد، به ویژه معاد جسمانی، از دیرباز مورد توجه فلاسفه و متکلمان مسلمان بوده است؛ و از آن‌رو که حیات اخروی انسان از امور غیبی است برای تبیین عقلانی آن با دشواری روبه‌رو بوده­اند، به گونه­ای که برخی از متکلمان مرگ را نابودی و معاد را مصداق اعاده عین معدوم پنداشته، از آن‌رو که به حیات اخروی باور داشته‌اند آن را جایز شمرده­اند. برخی دیگر نیز مرگ را تفرق اجزای مادی بدن دانسته، با تمسک به آیاتی که ظهور در فنای عالم دارد پذیرش معاد جسمانی را در گرو امکان اعاده مثل معدوم پنداشته­اند. در این پژوهش، پس از یادآوری دیدگاه متکلمان درباره اعاده معدوم و رابطه آن با حیات اخروی انسان بیان خواهیم کرد که از منظر وحی مرگ نابودی نیست، بلکه انتقال از نشئه­ای به نشئه دیگر است، و منظور از هلاکت و فنای انسان­ها و پدیده‌ها در دنیا، تفرق اجزا و ناپایداری آنها در حیات دنیوی و بازگشت نهایی آنها به سوی خداست، از این‌رو پذیرش حشر جسمانی با جواز یا امتناع اعاده معدوم ارتباطی ندارد. https://pfk.qom.ac.ir/article_70_0bef1721508f0ef30e1d7cbbd6839da7.pdf