دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 13 3 2012 05 21 Legal Epistemology from the Perspective of Muslim Scholars معرفت‌شناسی حقوقی و اخلاقی از دیدگاه دانشمندان مسلمان‌ 33 58 91 10.22091/pfk.2012.91 FA احمد دیلمی استادیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی دانشکده حقوق دانشگاه قم 0000-0002-4538-6969 Journal Article 2015 08 08 The concepts of right and obligation, of lawful and unlawful, and of good and bad are the most focal ones in the philosophy of value, particularly in the philosophy of law and ethics. They are mostly discussed from epistemological aspects. Our main question in this survey is of the origin of legal and ethical propositions. Do they directly relate to an objective external reality that determines their truth; or are they only based on the intentions and the purposes of the people who stipulate them? Legal and moral naturalists have chosen the first explanation with various interpretations, and conventionalists have tried to prove the second one. In this study, configuration and construction are regarded as mental construct entities in practical philosophy and the theory of conventionalism is shown to be more reasonable and defensible.   حق ‌و تکلیف، ممنوع و مجاز، و خوب و بد مهم‌ترین مفاهیمی‌اند که در فلسفۀ ارزش و به ویژه در فلسفۀ حقوق و اخلاق محور گفت‌و‌گو قرار می‌گیرند. یکی از عمده‌ترین جنبه‌های بحث از آنها جنبۀ معرفت‌شناسانه است. پرسش اصلی در این پژوهش ناظر به منشأ گزاره‌های حقوقی و اخلاقی است. آیا این گزاره‌ها ملاک صدقِ واقعی و خارجیِ مستقیم دارند؛ یا منشأ مستقیم آنها چیزی جز تصمیم، جعل و صلاحدید صاحبان تصمیم و قرارداد نیست؟ طبیعت‌گرایان حقوقی و اخلاقی با قرائت‌های مختلف احتمال نخست را برگزیده‌اند؛ و قراردادگرایان در پی اثبات احتمال دوم برآمده‌اند. در این نوشتار، با این پیش‌فرض که جعل و انشاء در حوزه حکمت عملی از جنس ایجاد اعتباری قلمداد می‌شود، نظریۀ قرارداد عقلایی قابل دفاع‌تر و انتقادات وارد بر آن قابل پاسخ دانسته شده است. https://pfk.qom.ac.ir/article_91_b07bd41994be7892949dcb55bca02e2e.pdf