دانشگاه قمپژوهشهای فلسفی -کلامی1735-979118120161121Table of Contents in Persian and Englishفهرست مقالات به فارسی و انگلیسی15112110.22091/pfk.2016.1121FAJournal Article20180617https://pfk.qom.ac.ir/article_1121_1ce076f3142001292418f0c11bedcaba.pdfدانشگاه قمپژوهشهای فلسفی -کلامی1735-979118120161121The Relationship of Revelation and Veridical with Imaginal World from the View of Sohrevardi and Mulla Sadraارتباط وحی و رویای صادقه با عالم مثال از دیدگاه سهروردی و ملاصدرا52763310.22091/pfk.2016.633FAعرفانهمحمد زاده حقیقیمربی گروه فلسفه و کلام، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهرانمرکزسعیدرحیمیاناستاد گروه فلسفه و کلام دانشگاه شیرازJournal Article20150819One of the concerns of Muslim philosophers is how some people take cognizance of some facts about the future via veridical dream, inspiration and revelation. The present paper seeks to answer the question from the viewpoint of Sohrevardi and Mulla Sadra, given their position in Islamic mysticism. Accordingly, it is argued that the wayfarer, passing various stages of spiritual journey and bearing ascetic practices, is able to connect to the hidden realm in which the truths have been recorded and take cognizance of the matters related to the future as well as the facts to which lay people have no access, in the light of such connection. This hidden realm is the very imaginal world and a person, whether awake or asleep, can connect to this world through imagination, and some truths are revealed to him. Veridical dream happens through spiritual journey of the soul in the imaginal world and the details that prophets and saints receive from the hidden world at the moment of revelation are all related to such a world. Therefore, the paper aims to explicate these matters on the basis of that world.یکی از دغدغههای حکمای اسلامی این است که چگونه برخی افراد به وسیله رؤیای صادقه، الهام و وحی از حقایقی باخبر میشوند که مربوط به آینده است. در این جستار کوشیدهایم از منظر سهروردی و صدرالدین شیرازی با توجه به جایگاهی که در عرفان اسلامی دارند، به این پرسش پاسخ دهیم. سالک پس از طی مراحل سیر و سلوک و تحمل ریاضات، توانایی اتصال به ساحتی غیبی که حقایق در آن ثبت شده را پیدا میکند و در پرتو این اتصال میتواند از اموری که مربوط به آینده است و حقایقی که در دسترس افراد عادی قرار نمیگیرد آگاه شود. این ساحت غیبی همان عالم مثال است و فرد در حالت خواب یا بیداری میتواند به وسیله قوه خیال به این عالم متصل شود و حقایق بر او مکشوف گردد. رؤیای صادقه با سلوک نفس در عالم مثال رخ میدهد و جزئیاتی که انبیا و اولیا هنگام وحی از غیب دریافت میکنند همگی مربوط به عالم مثال است. لذا در این مقاله کوشیدهایم این امور را بر پایه عالم مثال تبیین کنیم. <strong><br /></strong>https://pfk.qom.ac.ir/article_633_3028e84e3d9a19e68fa3c2820a19cf51.pdfدانشگاه قمپژوهشهای فلسفی -کلامی1735-979118120161121Inherent Knowledge and Its Relationship with the Kinds of Knowledge Acquired Through Other Perceptive Facultiesمعرفت فطری و رابطه ی آن با معرفت های حاصل از سایر قوای ادراکی از دیدگاه شیخاشراق274774410.22091/pfk.2016.744FAمهدیه الساداتمستقیمیاستادیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه قممژگانفتاحیدانشجوی کارشناسی ارشد گروه فلسه و کلام دانشگاه قمJournal Article20150201Illuminationist epistemology is a transcendent system which can explain the position of inherent knowledge and its relationship with other kinds of human knowledge. Self-evidence, infallibility, stability, generality, potentiality to describe the universality and gradation are among the features of inherent knowledge in Sohrevardi's view. The conceptual scope of inherent knowledge expands particularly in luminous system and illuminationist science of soul, such that empirical knowledge is possibly a sub-category of inherent knowledge when rereading the concept and theories related to modes of perception. According to Mulla Sadra's illuminationist view, intellectual knowledge has an analytical, abstract, and combinative function, is generally acquired and distinct from inherent knowledge. According to Sohrevardi's view, however, intellectual knowledge is explained in a way that can have a strong relationship with inherent knowledge. Some kinds of intuitive knowledge have also features which are the same of those of inherent knowledge. Using a descriptive-analytical method and citing evidence and documents, the present paper seeks to study these issues, given the central position of inherent knowledge in the intellectual system of illuminationist knowledge. <br /> نظام معرفت شناسی اشراقی نظامی متعالی است که میتواند، جایگاه معرفت فطری و رابطهی آن با سایر معرفتهای بشری را تبیین نماید. بداهت، خطاناپذیری، ثبات، عمومیت و قابلیت پذیرش و صف کلیت و تشکیک از جمله شاخصههای معرفت فطری از دیدگاه سهروردی است. دامنه ی مفهومی معرفت فطری در نظام نوری و علم النفس اشراقی توسعه-ی ویژهای پیدا میکند. به نحوی که دربازخوانی مفاهیم و نظریات مربوط به حوزه ی ادراکات، محتمل است که معرفت حسی زیر مجموعهی معرفت فطری قرار بگیرد. معرفت عقلی که از دیدگاه اشراق کارکرد عقل تحلیلی و انتزاعی و ترکیبی و... به طور کلی از نوع حصولی است با معرفت فطری متمایز است. اما معرفت عقلی از دیدگاه شیخ اشراق به نحوی تبیین شده است که میتواند با معرفت فطری رابطهی قویمی داشته باشد. معرفت قلبی نیز در برخی از اقسام شاخصههایی دارد که با شاخصههای معرفت فطری یکی است. در این مقاله با توجه به جایگاه کانونی معرفت فطری در دستگاه تفکر مربوط به علم اشراقی سعی شده است با ذکر شواهد و مستنداتی و با روشی توصیفی- تحلیلی به بررسی این موارد بپردازد.<br /><br />https://pfk.qom.ac.ir/article_744_d47cf219b6a73d52223c8156d173146d.pdfدانشگاه قمپژوهشهای فلسفی -کلامی1735-979118120161121The Traditions of "Tinat (Substance)" and Man's Free Willروایات طینت و اختیار انسان477571010.22091/pfk.2016.710FAمعصومهرضوانی* دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه و کلام، دانشگاه تهران، پردیس فارابیمهدیذاکریاستادیار گروه فلسه و کلام پردیس فارابی دانشگاه تهران0000-0003-1243-7130Journal Article20150912According to some traditions in Shia’s hadith collections, man's substance or the very clay from which he is created, called "<em>Tinat</em>" in Shia texts, has a fundamental role in his happiness and misery, or becoming a believer or nonbeliever. According to the traditions, God has created the believers from pleasant and good quality clay called "<em>Tinat Ellyeen</em> (most lofty substance)" and nonbelievers from unpleasant clay called "<em>Tinat Sijjin</em> (the lowest depth)". Arguably, these traditions with such interpretations are contrary to man's free will and thus to divine justice. Therefore, different scholars have greatly tried to resolve this contradiction and proposed different solutions. The present paper recounts, reviews and criticizes these solutions and finally proposes a new solution and approach to interpret and explicate these traditions. در جوامع روایی شیعی، روایاتی وجود دارد که بر اساس آن، طینت، یا به عبارتی مادهٔ اولیهٔ آفرینش انسان، در مؤمن یا کافرشدن یا سعادت و شقاوت او نقش اساسی دارد؛ به گونهای که خداوند انسانهای مؤمن را از مادهای خوشبو و خوشایند با عنوان طینت علیین، و انسانهای کافر را از مادهای بدبو و ناخوشایند با عنوان طینت سجین آفریده است. مسلم است که این روایات با این تعابیر، منافی اختیار انسان و به تبع آن عدل الاهی است. از اینرو اندیشمندان مختلف تلاشهای فراوانی برای رفع تعارض این روایات با اختیار و عدل الاهی صورت دادهاند و راهحلهای مختلفی پیشنهاد شده است. تحقیق حاضر این راهحلها را گزارش، بررسی و نقد کرده و در نهایت، راهحل و رویکرد جدیدی را در تفسیر و تأویل این روایات پیشنهاد داده است.https://pfk.qom.ac.ir/article_710_82e6a2eb7967fc684ba900d26e891a0f.pdfدانشگاه قمپژوهشهای فلسفی -کلامی1735-979118120161121Descartes's Metaphysics: A Strategy to Enter Mathematics into Natural Philosophyمابعدالطبیعه دکارت، تمهیدی بر ورود ریاضیات به طبیعیات759767310.22091/pfk.2016.673FAمریمملکوتی خواهدانش آموخته کارشناسی ارشد رشته فلسفه اخلاق دانشگاه قممحمدتقیچاوشیاستادیار گروه فلسفه، پژوهشگاه علوم وحیانی معارجJournal Article20160415Most works about Descartes have explicitly provided a mathematical image of the world in his metaphysics. A descriptive analysis of how Descartes describes nature through mathematics and enters exact sciences into natural philosophy has not been provided, because philosophical circles have neglected his scientific and mathematical works and have more considered his metaphysical works. Some scholars have, even, regard Descartes's philosophizing as independent from his scientific works, while delicate points of his mathematical thinking has exerted influence on all his metaphysical works, which will be neglected if his mathematical works are not studied. The present paper seeks to review Descartes's path to achieve a mathematical image of the world through studying the intricacies of his scientific and mathematical works and show how such an insight to nature regards man as dominant over the world, able to possess and change it. در اغلب آثاری که درباره دکارت نگاشته شده، صراحتاً تصویری ریاضی از جهان در مابعدالطبیعه او عرضه شده است. اما چون در محافل فلسفی، آثار علمی و ریاضی دکارت مغفول مانده و بیشتر به آثار مابعدالطبیعی وی پرداخته شده توصیفی تحلیلی از اینکه دکارت چگونه طبیعت را جامه ریاضیات پوشانید و پای علوم دقیقه را به طبیعیات گشود مطرح نشده است. حتی برخی از اهل نظر، فلسفهورزیهای دکارت را مستقل از آثار علمی او دانستهاند، حال آنکه ظرایف تفکر ریاضی دکارت در تمام آثار مابعدالطبیعی او منشأ اثر بوده و این ظرایف بدون بررسی آثار ریاضی او پنهان خواهد ماند. این مقاله میکوشد مسیر دکارت تا رسیدن به تصویر ریاضی جهان را با عنایت به دقایق آثار علمی و ریاضی او بررسی کند و نشان دهد که چگونه چنین بینشی به نظام طبیعت، انسان را مسلّط بر جهان و متصرّف در آن کرده است.https://pfk.qom.ac.ir/article_673_ab0e1d87f132b8662e7d1108c1214b3f.pdfدانشگاه قمپژوهشهای فلسفی -کلامی1735-979118120161121The Analysis and Criticism of Mystical Justifications of Asking For Divine Pardon by Holy Prophet, with Emphasis on the Tradition of "Layoghan (Darkness or Veil)"تحلیل و نقد توجیه های عرفانی استغفار پیامبر اکرم (ص) با تاکید بر حدیث «لَیُغَان»11714362310.22091/pfk.2016.623FAکاوسروحی برندقاستادیار گروه علوم قرآن و حدیث ددانشگاه تربیت مدرس0000-0003-3474-0421Journal Article20141203The tradition of <em>"Layoghan</em>" is an example of religious text whose exoteric and literal meaning contradicts with Holy Prophet's moral and mystical state. It is cited in Shia and Sunny hadith collections and reads as: "<em>every day a veil covers my hearth like a cloud, thus I ask for divine pardon seventy times every day</em>". Gathering, analyzing, studying the approaches and evaluating different kinds of moral and mystical solutions for the contradiction between Holy Prophet's asking for divine pardon and his moral and mystical state, the present paper validates different possibilities in this regard and comes to conclusion that there could be only two proper justifications for Holy Prophet's asking for divine pardon, among twenty three mystical solution: interpreting the hadith as asking for divine pardon from the state lower than the state of Oneness, which is specific to the Holy Prophet; and interpreting it as the ability and endurance in the state of Oneness and consistency in it. These two solutions are not only in harmony with Holy Prophet's infallibility but also with states higher that the infallibility, which is the condition for prophecy.حدیث «لَیغَان» نمونهای از نصوص دینی است که برداشت ظاهری از آن با مقام اخلاقی و عرفانی رسول اکرم (ص) ناسازگار است. در این حدیث که در جوامع روایی اهل تسنن و شیعه از پیامبر اکرم (ص) نقل شده آمده است: در هر روز حجابی مانند ابر جلوی قلب مرا میگیرد و به همین دلیل روزی هفتاد بار استغفار میکنم. این مقاله ضمن گردآوری، تحلیل، رویکردشناسی و ارزیابی انواع برونرفتهای اخلاقی و عرفانی در زمینه ناسازگاری استغفار رسول خدا (ص) با مقام اخلاقی و عرفانی آن حضرت، صحت و سقم احتمالهای گوناگون را اعتبارسنجی کرده و به این دیدگاه راه یافته است که از میان بیستوسه تفسیر عرفانی فقط دو برونرفت میتواند توجیهی مناسب برای استغفار رسول اکرم (ص) باشد: تفسیر حدیث به استغفار از پایینتر از مقام احدیت که مقام اختصاصی رسول خدا (ص) است، و تفسیر آن به تمکن و استقامت در مقام احدیت و عدم تلوّن در آن. این دو برونرفت نهتنها با عصمت آن حضرت ناسازگاری ندارد که با منزلتهای فراتر از عصمتی که در نبوت شرط است، سازگار است. <br /> <br />ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ <br />* استادیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت مدرس تهران k.roohi@modares.ac.ir <br /> <br /> https://pfk.qom.ac.ir/article_623_53c3b09cc6149afeb450cf852ca29b97.pdfدانشگاه قمپژوهشهای فلسفی -کلامی1735-979118120161121A Comparative Study of Hedonism in Charvaka and Epicurean's Philosophiesبررسی مقایسهای اصل لذّت در فلسفۀ چارواکه و فلسفۀ اپیکوری14316763010.22091/pfk.2016.630FAسجاددهقان زادهاستادیار گروه ادیان و عرفان، دانشکدهٔ الاهیات و معارف اسلامی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان0000-0002-8823-6709فاطمهاحمدیاندانشجوی رشته فلسفه و کلام دانشگاه شهید مدنی آذربایجانJournal Article20150729Hedonism as an idea is a theory, according to which happiness is ultimate good and unhappiness is the ultimate evil. Materialist schools of thought, which generally believe in hedonism, have various expressions in different human cultures. Hindu culture is no exception, because there is a distinctive school of philosophy in this culture, called Charvaka, which considers pleasure as the only meaning and aim of life, due to having materialistic school of thought. Epicurean philosophy in Greece is the closest school to Charvaka. These two philosophies formed schools with a hedonistic nature, which could attract many people over centuries in spite of their many enemies and great oppositions. A comparative study of hedonism in these two philosophies through available library resources shows that both of them believe man should be happy and enjoy life completely, because they apparently believe only in the validity and existence of material world, explain man's existence on the basis of his material dimension, and reject any kind of existence afterlife. There are, however, some differences between these two philosophies. Epicureans are completely different with a particular sect of Charvakans in terms of their view about the meaning and kinds of pleasure. Furthermore, Epicureans regard higher happiness and pleasure more as the absence of pain, unlike the followers of Charvaka who regard physical pleasures as the only valid ones. The main aim of Charvakans is to deepen and extend the scope of pleasure, whereas Epicureans seek to reduce the pain as much as possible. <strong> </strong> <br />لذّتگرایی به عنوان یک اندیشه، نظریهای است که بنا بر آن شادی، خیر نهایی است و ناخشنودی شر غایی. مکاتب فکری مادهگرا، که عموماً به اصالت لذّت قائلاند، در فرهنگهای مختلف انسانی نمودهای متنوعی داشتهاند. فرهنگ هندویی نیز از این قاعده مستثنا نبوده است، زیرا در این فرهنگ، مکتب متمایزی به نام چارواکه وجود دارد که با برخورداری از مشرب فکری ماتریالیستی، لذّت را تنها معنا و غایت حیات میداند. فلسفهٔ اپیکوری در یونان شبیهترین مکتب فکری به چارواکه است. این فلسفهها، هر دو مکاتبی را با ماهیت لذّتگرایی به وجود آوردند که به رغم معاندان و مخالفتهای فراوان توانستند طی قرنها طرفدارانی را جلب کنند. با مقایسهٔ اصل لذّت از منظر این دو فلسفه بر اساس منابع کتابخانهای موجود، روشن میشود که آنها هر دو، ظاهراً چون فقط قائل به اعتبار و وجود دنیای مادی هستند و هستی انسان را فقط بر مبنای بُعد مادی او تبیین کردهاند و نیز هر گونه هستی پس از مرگ را انکار میکنند، بنابراین نتیجه میگیرند که، پس باید شاد بود و از لذات زندگی بهرهٔ کامل برد. با وجود این، بین آنها اختلافنظرهایی نیز وجود دارد: اپیکوریان مخصوصاً با دستهٔ خاصّی از چارواکهایها در معنا و انواع لذّت اختلاف تامّ دارند؛ همچنین اپیکوریها برخلاف پیروان چارواکه که لذات جسمانی را معتبر میدانند، شادی و لذّت برتر را بیشتر به معنای فقدان الم در نظر میگیرند؛ در حالی که، هدف چارواکهایها، تعمیق و گسترش دامنهٔ لذّت است، هدف اپیکوریها، تقلیل حدالامکان درد است.https://pfk.qom.ac.ir/article_630_4ad902dc60785ade53d3ba21a6d1b379.pdf