دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 14 3-4 2013 05 22 The Relationship between Physics (Nature) and Metaphysics in Transcendent Theosophy رابطه طبیعت و مابعدالطبیعه در حکمت متعالیه 5 28 57 10.22091/pfk.2013.57 FA احمد احمدی استاد سابق دانشگاه تهران ضیاءگل رضایی دانشجوی دکتری فلسفه تطبیقی، دانشگاه قم Journal Article 2015 06 30 The present paper deals with two main points: 1- depicting the big challenge between physics (nature) and metaphysics in Plato and Aristotle's works, who are the founders of philosophy and theosophy in Greece; 2- reconstructing and remedying this defect by using the teachings of transcendent theosophy and providing a satisfactory and reasonable explanation of the strong relationship between physics and metaphysics in Mulla Sadra's thoughts. The grounds and contexts which can contribute to explain and analyze the relationship between physics and metaphysics by taking into consideration the principles of Sadrian theosophy are organized into "five principles" in this paper. Ahmad Ahmadi, Zia'gol Rezaii در این پژوهش به دو مسئله محوری پرداخته شده است: (1) ارائه تصویری از چالش عمیق بین طبیعت و مابعدالطبیعه در آثار بنیان‌گذاران فلسفه و حکمت یونان، یعنی افلاطون و ارسطو؛ (2) ترمیم و بازسازی این نقیصه با استمداد از آموزه‌های حکمت متعالیه و ارائه تبیین رضایت‌بخش و معقول از ارتباط وثیق بین طبیعت و مابعدالطبیعه در اندیشه‌های ملاصدرا. در این نوشتار، زمینه‌ها و بستر‌هایی که با توجه به مبانی حکمت صدرایی می‌تواند ارتباط بین طبیعت و مابعدالطبیعه را تبیین و تحلیل کند به صورت «پنج اصل» طراحی شده است.

https://pfk.qom.ac.ir/article_57_60686f52a97b039c469e3829130853bf.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 14 3-4 2013 05 22 God, Evil and Choice in Mawlana Jalal Al-din Rumi's View خدا، شر و اختیار از دیدگاه مولانا جلال‌الدین رومی 29 62 58 10.22091/pfk.2013.58 FA کاظم بازافکن دانشجوی دکتری فلسفه دین، دانشگاه علوم و تحقیقات اصفهان امیرعباس علیزمانی دانشیار گروه فلسفه دین، دانشگاه تهران Journal Article 2015 06 30 Some believe that man's choice is the origin of evils; that is, what man conceives as evil and attributes it to God is nothing but acts and deeds resulted from man's choice. Man's transcendence and decadence is contingent upon his choice, which is regarded as the origin of most moral and natural evils. Essentially, the idea that events are evil traces back to man's ignorance and unawareness of hidden expedience of these events on the one hand and is due to choosing man's misuse of his choice, on the other hand. Mawlana's main approach is that absolute good God essentially never emanates something called evil, and that a part of what is called evil is due to man's misuse of his will. He believes that the existence of evils is contrary to the belief in attributes of God such as absolute goodness, because such a God cannot be the origin of evils. برخی سرچشمۀ شُرور را اختیار انسان دانسته‌اند. یعنی آنچه از نظر انسان شر تلقی ‌شده و به خدا نسبت داده می‌شود چیزی جز اَعمال و اَفعال ناشی از اختیار انسان نیست. صعود و سقوط آدمی در گرو اختیار اوست و همین امر است که منشأ بسیاری از شرور اخلاقی و طبیعی قلمداد می‌شود. اصولاً تلقی شَرورانه داشتن از حوادث، از یک سو، به جهل و ناآگاهی انسان در خصوص مصالح مکتوم آن باز می‌گردد و از سوی دیگر، به دلیل سوء استفاده‌ای است که انسانِ مختار از اختیار خویش می‌کند. رویکرد اصلی مولانا آن است که اساساً چیزی به نام شر از سوی خدای خیر محض صادر نمی‌شود و بخشی از آنچه بدین نام خوانده می‌شود ناشی از سوء ارادۀ خودِ انسان است. به عقیدۀ وی، وجود شرور با اعتقاد به اوصافی همچون خیر محض بودن خداوند منافات دارد؛ زیرا چنین خدایی نمی‌تواند منشأ شُرور باشد. کاظم بازافکن* دانشجوی دکتری فلسفه دین، دانشگاه علوم و تحقیقات اصفهان امیرعباس علیزمانی** دانشیار گروه فلسفه دین، دانشگاه تهران

https://pfk.qom.ac.ir/article_58_578e833552670048cb870faf5a1bfc03.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 14 3-4 2013 05 22 The Position of Attentive Control of Oneself in the Path of Sufism جایگاه مراقبه در طریقت 63 74 59 10.22091/pfk.2013.59 FA محمدعلی ابوالحسنی استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه پیام نور اصفهان- شهرضا Journal Article 2015 07 01 One of the most important and necessary activities which should be taken into consideration in research on mysticism is the criticism, analysis and complete recognition of each stage of mystical journey. This can help us to get more acquainted with theoretical and practical principles of mysticism and better understand the minutes of mystical texts. Attentive control of oneself is one of the most important states and stages of mystical journey, which has an influential role in mystical journey. Mystical texts have broad topics on the definition and explanation of stages, degrees, signs and results of attentive control of oneself. These topics are so diverse and numerous that it is impossible to elaborate on the minutes of this stage without providing an exact and systematic design. The present paper seeks to criticize and analyze this mystical state as a coherent design. Seyyed Ali Asghar Mirbagherifard, Mohammad Ali Abulhassani نقد، تحلیل و شناخت کامل هر یک از مراحل سیر و سلوک از مهم‌ترین و ضروری‌ترین کارهایی است که باید در پژوهش‌های عرفانی بدان توجه کرد. از این طریق می‌توان با مبانی نظری و عملی عرفان بیشتر آشنا شد و دقایق متون عرفانی را بهتر دریافت. مراقبه یکی از مهم‌ترین احوال و مراحل طریقت است که نقشی تأثیرگذار در سیر و سلوک عرفانی دارد. در تعریف و تبیین مراحل، درجات، نشانه‌ها و نتایج آن در متون عرفانی مباحث مبسوطی آورده شده است. تنوع و تعدد مطالب دربارۀ این موضوع چندان است که تبیین دقایق این مرحله از سیر و سلوک بدون ارائه طرحی دقیق و روشمند ممکن نیست. این مقاله بر آن است تا در قالب طرحی منسجم به نقد و تحلیل این حال عرفانی بپردازد. سید علی‌اصغر میرباقری فرد*دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهان. محمدعلی ابوالحسنی**استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه پیام نور اصفهان- شهرضا.

https://pfk.qom.ac.ir/article_59_d7d7350b2f4ce0097208a3c9e684c9b8.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 14 3-4 2013 05 22 The Nature and Types of Pleasure in Sohrewardi's View چیستی و انواع لذت از منظر سهروردی 75 98 60 10.22091/pfk.2013.60 FA عین الله خادمی دانشیار دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی 0000-0002-1795-0713 Journal Article 2015 07 01 In his different books and treatises, Sohrewardi proposes different definitions for pleasure. These definitions differ with each other in terms of the quality and quantity of the qualifications used in them. He believes that there is strong relationship between pleasure and light. In some of his works, Sohrewardi divides pleasure into sensory (physical) and spiritual pleasures, and in some others into bodily and heavenly pleasures. He refers to eternal pleasure in other occasions. On the other hand, he divides pleasure into sensory and intellectual and the latter into external and internal, and believes that internal pleasures are superior to external ones, and intellectual pleasures are superior to sensory ones. He explains these aspects of superiority by using peripatetic and illuminative methods. He also believes that pleasure is not univocal but equivocal. The present paper investigates the nature and types of pleasure in Sohrewardi's view. Einollah Khademi سهروردی در رسائل و مکتوبات مختلف خویش، تعاریف مختلفی برای لذت ارائه کرده است. این تعاریف از جهت کمیت و کیفیت قیودی که در آن به کار رفته با یکدیگر متفاوت هستند. وی معتقد است میان لذت و نور ارتباط وثیقی وجود دارد. سهروردی در برخی آثارش، لذت را به حسی (جسمانی) و روحانی، و در برخی مکتوبات دیگرش، آن را به بدنی و قدسی تقسیم می‌کند و در برخی مواضع دیگر از لذت سرمدی سخن میگوید. او از جهت دیگر لذت را به حسی و عقلی و لذت حسی را به ظاهری و باطنی تقسیم می‌کند و معتقد است لذات باطنی بر لذات ظاهری و در نهایت لذات عقلی بر لذات حسی برتری دارند و این وجوه برتری را با دو شیوه مشایی و اشراقی تبیین کرده است. همچنین معتقد است لذت امری متواطی نیست، بلکه مشکک است. در این مقاله، ماهیت لذت و انواع آن را از دیدگاه سهروردی می‌کاویم.

https://pfk.qom.ac.ir/article_60_c2b6b818bdbd33aa16fa62ecc07be0f3.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 14 3-4 2013 05 22 Moral Development and Its Principles and Methods in Plato's View رشد اخلاقی؛ اصول و روش‌های آن از نظر افلاطون 99 118 61 10.22091/pfk.2013.61 FA زهرا خزاعی دانشیار گروه فلسفه دانشگاه قم 0000-0001-8302-9674 نسرین رامادان دانش آموخته فلسفه دانشگاه قم Journal Article 2015 07 28 Zahra Khaza'I, Nasrin Ramadan The present paper reviews and analyzes Plato's view on moral development. Although contemporary psychologists conducted the first scientific research on moral development and its relationship with intellectual development, historical evidence shows that it was Plato who first discussed the concept of moral development and its relationship with intellectual development. As a virtue-oriented philosopher, Plata explains his theory about moral and epistemic development through a normative perspective and regards moral development as the result of multilateral development of man's existential dimensions, while psychologists descriptively discuss about the way of mind development, man's moral judgments and their interrelationships. Considering virtues as the thrust of his theory, Plato tries to promote personal character by using the methods which are based on suggestion, habit, imitating models and narrating exemplary narrations in low stages of education, and deal with the development of the power of thinking and vision through teaching mathematics and dialectic in higher stages, so that an individual will be capable to differentiate correct from incorrect and actualize the correct. The present paper seeks to study the nature of moral development in Plato's view based on his moral and epistemic theory, and elaborate on the most important philosophical foundations, principles, factors and methods of his educational method. این مقاله دیدگاه افلاطون را درباره رشد اخلاقی تحلیل و بررسی می‌کند. اگرچه نخستین تحقیق علمی درباره رشد اخلاقی و پیوند آن با رشد عقلانی را روان‌شناسان دوران معاصر انجام دادند، اما به گواهی تاریخ، مفهوم رشد اخلاقی و ارتباط آن با رشد عقلانی را نخستین بار افلاطون طرح کرد. در حالی که روان‌شناسان با نگاهی توصیفی به بیان چگونگی پیشرفت ذهنی و قضاوت‌های اخلاقی انسان و ارتباط آنها با یکدیگر پرداخته‌اند، افلاطون به مثابه فیلسوفی فضیلت‌گرا با نگاهی هنجاری به تبیین نظریه خویش درباره رشد اخلاقی و معرفتی پرداخته، رشد اخلاقی را حاصل رشد همه‌جانبه ابعاد وجودی انسان تلقی می‌کند. وی با توجه به محوریت فضایل در نظریه‌اش، می‌کوشد با استفاده از روش‌های مبتنی بر تلقین، عادت، تقلید از الگوها و نقل حکایات پندآموز در مراحل نازل تربیتی، منش فردی را ارتقا دهد و در مراحل عالی‌تر به رشد قدرت تفکر و بصیرت از طریق آموزش ریاضیات و دیالکتیک بپردازد، به گونه‌ای که فرد قادر به تشخیص درست و نادرست و عمل به آن باشد. این مقاله درصدد است ماهیت رشد اخلاقی را از نظر افلاطون بر اساس نظریه اخلاقی و معرفتی‌اش بررسی کند و سپس به تبیین مهم‌ترین اصول، مبانی فلسفی، عوامل و روش‌های مهم تربیتی وی بپردازد.

https://pfk.qom.ac.ir/article_61_ce285fa11e83d05b10aa4828bcb32ad4.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 14 3-4 2013 05 22 An Evaluation of Applying Probabilities Arithmetic in the Argument from Design Based on Mohammad Baqir Sadr's Exposition ارزیابی کاربرد حساب احتمالات در برهان نظم براساس تقریرمحمدباقر صدر 119 146 62 10.22091/pfk.2013.62 FA فرح رامین دانشیار دانشگاه قم 0000-0003-3117-1948 Journal Article 2015 07 28 By laying down the principles of probabilities arithmetic, Mohammad Baqir Sadr tried to offer a new reading of argument from design to be efficient for proving the Necessary. The concept of probability has particular complexities and dual meaning from its very initial proposition (statistical probability and epistemological probability). This duality caused different interpretation of probabilities arithmetic. Based on his own basic principles and by using such concepts as non-detailed knowledge and subjective certainty, Sadr regarded the probability the degree of rational belief which is based on external evidence. Having differentiated between conditional and independent probabilities, he scientifically-inductively arranged the hypothesis of believing in God. Thinkers, especially some contemporary Muslim thinkers, criticized the application of probabilities arithmetic in the argument from design. Some thinkers essentially disagreed with the empirical nature of this argumentation and others permitted the application of probabilities arithmetic not only in proving the existence of God but also in the scope of conceptual intellect by referring to the principle of non-difference and sameness of members of a probable set, but reject it as making certainty. Having reviewed the concept of "probability" and its different interpretations, the present paper seeks to provide a criterion for selecting a proper definition. Then it exposes Sadr's argument and tries to find appropriate answers for criticisms and doubts cast on this kind of argumentation. محمدباقر صدر، با طرح مبانی حساب احتمالات، کوشید روایت جدیدی از برهان نظم به دست دهد که برای اثبات واجب کارآمد باشد. مفهوم احتمال، پیچیدگی‌های خاصی دارد و از همان ابتدای طرح آن، دوگانگی معنایی در این واژه مشاهده شد (احتمال آماری و احتمال معرفت‌شناختی) و این ثنویت موجب تفسیرهای گوناگون از آن گردید. صدر، بر اساس مبانی اصولی خود و با مدد جستن از مفاهیمی چون علم اجمالی و یقین موضوعی، احتمال را درجه باور معقول دانست که مبتنی بر قراین و شواهد خارجی است. وی با تفکیک بین احتمالات مشروط و احتمال‌های مستقل، فرضیه خداباوری را به روش علمی استقرایی تنسیق کرد. کاربرد حساب احتمالات در برهان نظم مورد انتقاد اندیشمندان، به ‌ویژه برخی متفکران معاصر اسلامی، واقع شد. برخی از اساس با تجربی بودن این استدلال مخالفت کردند و برخی با تمسک به اصل عدم تفاوت و یکسان بودن اطراف اعضای یک مجموعه احتمالی، استفاده از حساب احتمالات را نه تنها در باب اثبات وجود خداوند، در دایره عقل نظری نیز، جایز شمرده، یقین‌زایی آن را نپذیرفتند. در این مقاله، پس از مروری بر مفهوم «احتمال» و تفاسیر مختلف آن، معیاری برای گزینش تعریف مناسب به دست می‌دهیم. سپس به تقریر برهان صدر می‌پردازیم و می‌کوشیم پاسخ‌های مناسبی بر نقد و ابرام‌های وارد بر این نحوه استدلال بیابیم.

https://pfk.qom.ac.ir/article_62_9b702e71528ae3d2b1516cd827fd7054.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 14 3-4 2013 05 22 A Review of Temporality or Eternity of Soul in Mulla Sadra and Plato's View بررسی مسئله حدوث یا قدم نفس از نگاه ملاصدرا و افلاطون 147 166 63 10.22091/pfk.2013.63 FA زهره سادات ناجی عضو هیات علمی رضا اکبریان استاد فلسفه دانشگاه تربیت مدرس تهران Journal Article 2015 07 28 Zohreh Sadat Naji, Reza Akbarian The present paper mainly seeks to elaborate on how the problem of soul and its temporality or eternity occupied Mulla Sadra and Plato's minds. What reasons made Plato to believe in eternity of soul? Why Muslim philosophers, especially Mulla Sadra, did not face such constraints in spite of the fact that they did not accept these reasons? To this end, the present paper reviews not only these two thinkers' works but also their social status and intellectual concerns, which resulted in developing their specific thoughts. It seems that the problems related to the issue of soul cannot be solved except with Muslim philosophers' existential view and particularly with Mulla Sadra's innovations in philosophy. روشن کردن این مطلب که مسئله نفس و حدوث یا قدم آن چگونه ذهن افلاطون و ملاصدرا را به خود مشغول داشته، هدف اصلی این نوشته است. چه دلایلی افلاطون را قائل به قدم نفس کرد؟ چرا فلاسفه اسلامی، خصوصاً ملاصدرا، علی‌رغم نپذیرفتن این دلایل با چنین محذوراتی مواجه نشدند؟ برای دست‌یابی به چنین هدفی، علاوه بر بررسی آثار این دو اندیشمند، موقعیت اجتماعی و دغدغه‌های فکری هر یک از دو متفکر که منجر به بروز و ظهور تفکرات خاص آنها شده، بررسی می‌شود. به نظر می‌رسد رفع مشکلات مربوط به مسئله نفس افلاطون میسر نمی‌شود مگر با نگاه وجودی فلاسفه اسلامی و به نحو خاص ابداعات ملاصدرا در این فلسفه.

https://pfk.qom.ac.ir/article_63_b05cf68e3a58d7c677690f52f4db07f3.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 14 3-4 2013 05 22 An Analysis and Criticism of Ibn Taymiyyah's Intellectual Principles in Interpreting the Quran بررسی و نقد مبانی و اصول فکری ابن تیمیه در تفسیر قرآن 167 188 64 10.22091/pfk.2013.64 FA علی احمد ناصح دانشیار گروه فلسه دانشگاه قم Journal Article 2015 07 28 Ali Ahmad Naseh It is of particular importance to study the principles and views used by Ibn Taymiyyah, the greatest figure and leader of Salafiyyah sect, in interpreting the Quran in order to recognize and show the effect of his intellectual views and principles on his interpretation. The present paper brings into view the most important principles and foundations accepted by Ibn Taymiyyah and the effect of these principles on his interpretation of the Quran. It concludes that relying on and adherence to such principles as literalism, prohibition of esoteric commentary in its common meaning, avoiding rationalism, excessive reliance on audience's understanding at the time of revelation of Quran, rejection of metaphor and figure of speech and extreme reliance on conventional meanings have wrong and deviated consequences which reveals themselves as inappropriate interpretations of Quranic verses in the form of belief in corporality of God and visioning the Presence of Truth, proving direction, hand, foot and face and other perceptive tools for God, and belief in the augmentation of attributes over essence, etc. مبانی و دیدگاه‌های ابن‌تیمیه در تفسیر، به عنوان بزرگ‌ترین شخصیت و پیشوای فرقه سلفیه، جهت شناسایی و نیز برای نشان دادن اثرپذیری تفسیر وی از آرا و اصول فکری‌اش اهمیتی ویژه دارد. در مقاله حاضر مهم‌ترین اصول و مبانی پذیرفته‌شده نزد وی و نیز اثرپذیری آرای تفسیری وی از این اصول نمایانده شده است و این نتیجه به دست آمده که تکیه و جمود بر اصولی چون ظاهرگرایی، منع تأویل به معنای مصطلح آن، پرهیز از عقل‌گرایی، اتکای افراطی به فهم مخاطبان عصر نزول، انکار مجاز و استعاره و تکیه بیش از حد بر معانی عرفی پیامد‌هایی غلط و انحرافی دارد که به صورت تفسیرهای نابجا از آیات قرآن در قالب باور به تجسیم و رؤیت حضرت حق و اثبات جهت و نیز دست و پا و صورت و دیگر ابزار‌های ادراکی برای او و اعتقاد به زیادت صفات بر ذات و ... خود را نشان داده است.

https://pfk.qom.ac.ir/article_64_399acc5c76e2bbb7732533313ae5b496.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 14 3-4 2013 05 22 Divine Names as the Keys for Mystic Journey اسمای الاهی، کلید‌های سلوک عرفانی 189 204 65 10.22091/pfk.2013.65 FA رویا موسوی گرمارودی دانش آموخته دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات Journal Article 2015 07 28 The present paper seeks to find the effects of divine names as the keys for mystic journey. Since traversing the path towards God in order to attain nearness to God requires some stages and each divine name has its own particular features which appear as manifestation and concretely existing things, the effects of divine names in ascending arc of creation can be regarded as the agents of preparatory disposition, which are related to wayfarer's capacities and inner aptitudes, and different manifestations to the wayfarer's heart can be regarded as some of their effects. Therefore, this paper discusses the ways of counting divine names and attributes at a theoretical level and by taking into consideration the prescriptions of the experts of this field along with explaining the concepts of attachment, realization and assumption of traits. To this end, seven common stages of mystic journey are selected among those intended by famous mystics of third through ninth century ('AH') and the implied or implicit names in each of these seven stages are searched for by relying on the Quranic verses which Khawjah Abdullah Ansari had selected for these stages in his book, Manazil Al-Sa'erin (the stages of wayfarers) in order to find the divine names and their effects on mystic journey by inverted explanation of the stages of mystic journey. این مقاله در پی یافتن آثار اسمای الاهی به عنوان کلیدهای سلوک عرفانی است. از آنجا که طی طریق الی الله تا رسیدن به قرب الاهی منازلی را می‌طلبد و از سوی دیگر، هر اسمی از اسمای الاهی ویژگی‌های خاص خود را دارد که در مقام ظهور و در کسوت اعیان ظاهر می‌شوند، می‌توان در قوس صعودی خلقت تأثیرات اسمائی را از فواعل مُعِدّه شمرد که با قوابل سالک و استعدادهای باطنی او مرتبط هستند و از تأثیرات آنها تجلیات گوناگون بر دل سالک را می‌توان برشمرد. بنابراین، به شرح انواع احصای اسما و صفات الاهی پرداخته می‌شود که در سطحی نظری و با توجّه به دستورهای علمای فن و همراه با بیان مفاهیم تعلّق و تحقّق و تخلّق است. بدین‌منظور هفت مرتبه سلوکی مشترک از میان مقامات مدّ نظر عرفای بنام قرون سوم تا نهم هجری قمری انتخاب شده، با تکیه بر آیات برگزیده خواجه عبدالله انصاری در خصوص آن منزل‌ها، در کتاب منازل السائرین، پی‌جویی اسمای ضمنی یا تلویحی هر یک نیز صورت گرفته تا با تبیین معکوس مراتب سلوک، به اسما و تأثیر سلوکی آنها بتوان دست یافت.

https://pfk.qom.ac.ir/article_65_e8b73f0cf0727e12af72858dbf6566af.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 14 3-4 2013 05 22 In What Sense, Are Emotions Cognitive? عواطف به چه معنا شناختی هستند؟ 205 224 66 10.22091/pfk.2013.66 FA زینب السادات میرشمسی استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج Journal Article 2015 07 28 Zeynab Al-Sadat Mirshamsi Emotional modes are among man's most important behaviors and influence all his behaviors and decision makings due to their particular features. Martha Craven Nussbaum is a contemporary western philosopher who has put on her agenda the philosophical study of emotion. He tries to define emotion, which is a human component, as a basis for ethics in contemporary western where ethics has lost his main bases. To this end, she formulates the value- cognitive theory of emotions and studies emotions as human component. The present paper seeks to investigate the question how emotions are cognitive. What are the parameters and features of emotions as considered cognitive? Does the fact that emotions are cognitive mean that they are conscious and reasonable? Emotions are neither conscious nor reasonable; rather, they are the outcome of unconscious affairs in man's mind. Social norms, physical conditions, metaphysical beliefs, language and everyday habits along with individual's emotions, historical perceptions and sensory comprehensions form some values for him/her, which result in issuing value-seeking orders. حالات عاطفی یکی از مهم‌ترین رفتارهای انسان هستند که به دلیل ویژگی خاصشان، در همه رفتارها و تصمیم‌گیری‌های او تأثیر می‌گذارند. مارتا کریون نوسبام یکی از فلاسفه معاصر غرب است که بررسی فلسفی عاطفه را در دستور کار خود قرار داده است. وی می‌کوشد در دنیای معاصر غرب، که اخلاق پایه‌های اصلی خود را از دست داده، عاطفه را که مؤلفه‌ای انسانی است به عنوان زیربنایی برای اخلاق معرفی کند. بدین‌منظور نظریه شناختی- ارزشی عواطف را پایه‌ریزی کرده، عواطف را به عنوان مؤلفه‌ای انسانی بررسی می‌کند. این مقاله عهده‌دار بررسی نحوه شناختی بودن عواطف است. مشخصات یا ویژگی‌های شناختی بودن عواطف چیست؟ آیا مراد از شناختی بودن آگاهانه بودن یا معقول بودن است؟ عواطف نه آگاهانه هستند و نه معقول؛ عواطف حاصل فعالیت اموری ناخودآگاه در اندیشه بشر هستند. هنجارهای اجتماعی، شرایط فیزیکی، باورهای متافیزیکی، زبان و عادات روزمره در کنار عواطف و ادراکات تاریخی شخص و دریافت‌های حسی او، ارزش‌هایی را برای فرد شکل می‌دهند که به صدور احکام ارزشیابانه می‌انجامد.

https://pfk.qom.ac.ir/article_66_2068d7df85efedeb3af91798c7d6c30c.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 14 3-4 2013 05 22 Farabi and Gadamer's Interpretation of Plato's Philosophy225 خوانش فارابی و گادامر از افلاطون 225 248 67 10.22091/pfk.2013.67 FA مرتضی حسین استادیار موسسه حکمت و فلسفه ایران Journal Article 2015 07 28 Farabi elaborates on Plato's philosophy through Aristotle language and method, and uses formal logic in his interpretations, but Gadamer believes that Plato's dialectic philosophy can be understood by nothing but his own dialectic. Farabi is a peripatetic philosopher but, in his works, refers to the difference between Plato's dialectic method and Aristotle formal method. In formulating his new philosophy, Farabi takes into consideration the reconciling thought of Islamic civilization which requires the unity of the basis of philosophical thought. His new division of sciences and the same origin of religiosity and philosophy in his thought refer to this point. Finally, Farabi concludes that Plato and Aristotle's philosophies and methods can be reconciled (gathered together). Contrary to Farabi, however, Gadamer tries to answer the hidden questions which Plato seeks to answer by combining his horizon of thought with text based on hermeneutic question and answer. In his view, text in a stranger that giving question and answer mode to it is its lively status, real dialogue and existential manner. This reference to text necessitates a hermeneutic cycle, but Gadamer believes that hermeneutic cycle is not formal and is free from problems attributed to theoretical methods. Gadamer believes that differences between Aristotle and Plato are the results of former's formal method and way of explanation. Therefore, Gadamer also concludes that Plato and Aristotle's philosophies and methods can be reconciled (gathered together). The present paper shows that Farabi (based on formal method) and Gadamer (based on philosophical hermeneutics) draw the same conclusion, that is, the reconciliation between Plato and Aristotle. No doubt, equalizing Plato and Aristotle views with philosophical interpretations is a rival for merely historical-empirical approaches in which Farabi's philosophy is regarded a combination of Plato and Aristotle views. چکیده فارابی فلسفه افلاطون را در قالب زبان و روش ارسطو توضیح داده و از منطق صوری در تفسیرهای خویش سود جسته است. اما گادامر معتقد است فلسفه دیالکتیکی افلاطون را فقط با دیالکتیک خودش و نه با روشی دیگر می‌توان فهمید. فارابی فیلسوفی مشائی است اما به تفاوت شیوه بیان دیالکتیکی افلاطون و روش صوری ارسطو در آثارش اشاره می‌کند. او در تدوین فلسفه نوینش به تفکر توفیقی تمدن اسلامی که لازمه آن وحدت اصل تفکر فلسفی است توجه کرده است. تقسیم‌بندی نوین فارابی از علوم، و منشأ یکسان دیانت و فلسفه در تفکر او به همین نکته باز می‌گردد. در نهایت فارابی چنین نتیجه می‌گیرد که می‌توان میان افلاطون و ارسطو وفاق (جمع) ایجاد کرد. اما برخلاف فارابی، گادامر بر اساس پرسش و پاسخ هرمنوتیکی می‌خواهد با امتزاج افق خویش با متن، به پرسش‌های پنهانی که افلاطون در پی پاسخ به آنهاست برسد. از نظر او، متن بیگانه‌ای است که حالت پرسش و پاسخ دادن به آن، نحوه وجودی آناست. این رجوع به متن مستلزم دوری هرمنوتیکی است، اما او دور هرمنوتیکی را صوری ندانسته، آن را بری از اشکال‌های وارد بر روش‌های نظری می‌داند. گادامر اختلافات ارسطو با افلاطون را برآمده از روش صوری ارسطو و تنها در شیوه بیان او می‌داند و معتقد است می‌توان میان افلاطون و ارسطو وفاق ایجاد کرد. در این نوشتار نشان می‌دهیم فارابی (بر اساس روش صوری) و گادامر (بر اساس هرمنوتیک فلسفی) به نتیجه‌ای واحد، یعنی وفاق افلاطون و ارسطو، رسیده‌اند. مسلماً یکسان دانستن آرای افلاطون و ارسطو با تفسیرهای فلسفی، رقیبی برای رهیافت‌های صرفاً تاریخی- تجربی است که در آن فلسفه فارابی را التقاطی از آرای افلاطون و ارسطو دانسته‌اند.

https://pfk.qom.ac.ir/article_67_e09589b2fe4ddd501de47b715eea5742.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 14 3-4 2013 05 22 An Account, Comparison and Analysis of Two Letters of Beliefs اعتقادنامه‌های شیخ بهایی و مجلسی: گزارش، مقایسه و تحلیل 249 276 68 10.22091/pfk.2013.68 FA فروغ السادات رحیم پور دانشیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه اصفهان Journal Article 2015 07 28 Oral or written presentation of religious principles of faith is an old tradition among Muslims. The aim of these letters of beliefs is to preserve and transfer the basic and common principles of every sect. However, they include some of the writer or narrator's personal views and beliefs which should not be confused with those common principles. The issues and discussions presented by a writer in his/her treatise show not only the basis of his religion but also his way of thinking, insight, nature and character. The present paper elaborate on, analyzes and compares Sheikh Baha'i' and Majlesi's letters of beliefs. In his treatise, Majlesi is more concerned with recommendation and prescription, and his imperative language likens his treatise to jurists' practical treatises. In contrast, Sheikh Baha'i' absolutely describes and explains his views and does not criticize or anathematizes the opponents. He allocates two third of his treatise to the explanation of practical issues of Islam, but Majlesi allocates most of his treatise to the explanation of the principles of faith and considers the explanation of preliminaries of acts and moral recommendations sufficient in terms of acts. ارائه اصول اعتقادات دینی به شکل مکتوب یا بیان آن به صورت شفاهی، سنتی دیرپا در میان مسلمانان است. این اعتقادنامه‌ها در حفظ و انتقال اصول زیربنایی و مشترک هر مکتب تلاش می‌کنند، اما در عین حال، برخی آرا و باورهای شخصی نویسنده یا گوینده را نیز در خود دارند که نباید آنها را با اصول مشترک فیه، اشتباه کرد. مسائل و مباحثی که هر نویسنده در رساله خود می‌آورد علاوه بر نشان دادن اساس مذهب او، نشانگر طرز تفکر، بینش و منش و شخصیت وی نیز هست. در این مقاله رساله اعتقادی شیخ بهایی و مجلسی تبیین و تحلیل و مقایسه می‌شود. مجلسی در رساله خود بیشتر در مقام توصیه و تجویز است و لحن دستوری او، رساله اعتقادی‌اش را به رساله‌های عملیه فقها شبیه کرده است. اما شیخ بهایی به طور مطلق، در مقام توصیف و تبیین رأی خود است و برخلاف مجلسی، به نقد یا تکفیر مخالفان نمی‌پردازد. شیخ بهایی، دو سوم حجم رساله خود را به مسائل عملی اسلام اختصاص داده اما مجلسی بیشترین همّ خود را صرف شرح اصول عقاید کرده و در بخش اعمال، به شرح مقدمات عمل و توصیه‌های اخلاقی بسنده کرده است.

https://pfk.qom.ac.ir/article_68_e32c7afb013deab351779d3ed437a7d9.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 14 3-4 2013 05 22 The Question of Existence: Kant's Problematic View and Failure of Fregean Approach مسئلۀ وجود: دیدگاه مشکل‌آفرین کانت و ناکامی رویکرد فرگه‌ای 277 301 69 10.22091/pfk.2013.69 FA میرسعید موسوی کریمی استادیار دانشگاه مفید Journal Article 2015 07 28 In his previously published article, the author of the present paper proves that Kant's approach to the question of existence has at least two problematic results called "the problem of contradiction" and "the problem of nonsense", by referring to Jeromy Shafer's analysis. Based on the first problem, Kant's statements result in the fact that the predicate of "existence" is both real and unreal. Based on the second problem, Kant's view necessitates that either the subject of propositions has never exact external instance or no predication is real. This paper begins with explanation on these two problems. Then it elaborates on Edgar Moirsher and J. William Forgie's views called "Fregean approach". Based on the fact that "existence" is not a feature of things and as a second predicate it only predicates to concepts, these two philosophers try to solve aforementioned problems. The analysis and criticism of their views prove that their solutions which are said to be the best of their kind are not satisfactory and efficient. نگارنده در مقاله‌ای که پیش از این انتشار یافته، با استناد به تحلیل جِرُمی شیفر نشان داده است که رویکرد کانت به مسئلۀ وجود دست‌کم دو نتیجۀ مشکل‌آفرین، موسوم به "مشکل تناقض" و "مشکل بیهوده‌گویی"، به بار می‌‌آورد. بر مبنای مشکل نخست، عبارات کانت نتیجه می‌‌دهد که محمولِ "وجود"، هم واقعی باشد، هم غیرواقعی. بر مبنای مشکل دوم، لازمۀ دیدگاه کانت این است که یا موضوع گزاره‌ها هیچ‌گاه مصداق دقیقی در خارج ندارد، یا هیچ حملی حقیقی نیست. مقاله با توضیح این دو مشکل، شروع شده، سپس ‌آرای اِدگار مورشِر و جی. ویلیام فورجی، تحت عنوان "رویکرد فرگه‌ای" توضیح داده می‌شود. این دو، بر مبنای اینکه "وجود"، ویژگی اشیا نیست، و "وجود"، به عنوان محمولِ درجه دوم، فقط بر مفاهیم حمل می‌شود، تلاش کرده‌‌اند مشکلات پیش‌گفته را حل کنند. با بررسی و نقد ‌آرای این دو فیلسوف، نشان داده می‌شود که راه‌حل آنها‌، که می‌شود گفت از بهترین‌ها در نوع خود است، رضایت‌بخش و کارآمد نیست.

https://pfk.qom.ac.ir/article_69_21a97a94bf9f6c6026be6f20a3adf331.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 14 3-4 2013 05 22 A Revelatory Criticism and Analysis of the Idea that an Annihilated Thing will bring back in Resurrection نقد و تحلیل وحیانی اعاده معدوم‌انگاری معاد 301 319 70 10.22091/pfk.2013.70 FA حسن بطحایی استاد یار دانشگاه پیام نور قم Journal Article 2015 07 28 Muslim philosophers and theologians have long taken into consideration the question of resurrection, especially bodily resurrection, and have faced some problems in providing rational explanations for it, because man's afterlife is an unseen matter. As a result, some theologians conceived death as nonexistence and resurrection as the instance of bringing back an annihilated thing exactly, and considered it possible because they believed in afterlife. Others conceived death as dispersion of material parts of body and, referring to Quranic verses which show the annihilation of universe, believed that accepting bodily resurrection is contingent upon the possibility of bringing back the similar of an annihilated thing. Reminding theologians' view about the idea of bringing back of an annihilated thing and its relationship with man's afterlife, the present paper explains that death is not nonexistence, according to revelation; rather, it is a kind of transition from one mode of being to another mode of being, and that the annihilation and destruction of men and phenomena in the world means dispersion and instability of their bodily parts in worldly life and their final return to God. Therefore, accepting bodily resurrection is not related to accepting or rejecting the bringing back of an annihilated thing. مسئله معاد، به ویژه معاد جسمانی، از دیرباز مورد توجه فلاسفه و متکلمان مسلمان بوده است؛ و از آن‌رو که حیات اخروی انسان از امور غیبی است برای تبیین عقلانی آن با دشواری روبه‌رو بودهاند، به گونهای که برخی از متکلمان مرگ را نابودی و معاد را مصداق اعاده عین معدوم پنداشته، از آن‌رو که به حیات اخروی باور داشته‌اند آن را جایز شمردهاند. برخی دیگر نیز مرگ را تفرق اجزای مادی بدن دانسته، با تمسک به آیاتی که ظهور در فنای عالم دارد پذیرش معاد جسمانی را در گرو امکان اعاده مثل معدوم پنداشتهاند. در این پژوهش، پس از یادآوری دیدگاه متکلمان درباره اعاده معدوم و رابطه آن با حیات اخروی انسان بیان خواهیم کرد که از منظر وحی مرگ نابودی نیست، بلکه انتقال از نشئهای به نشئه دیگر است، و منظور از هلاکت و فنای انسانها و پدیده‌ها در دنیا، تفرق اجزا و ناپایداری آنها در حیات دنیوی و بازگشت نهایی آنها به سوی خداست، از این‌رو پذیرش حشر جسمانی با جواز یا امتناع اعاده معدوم ارتباطی ندارد.

https://pfk.qom.ac.ir/article_70_0bef1721508f0ef30e1d7cbbd6839da7.pdf