دانشگاه قمپژوهشهای فلسفی -کلامی1735-979115120131122A Study of Richard Dawkins’s Cumulative Argument with Emphasis on Keith Wards’ Viewsبررسی استدلال انباشتی ریچارد داوکینز با تکیه بر آرای کیث وارد3254910.22091/pfk.2013.49FAعبدالرسولکشفیدانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تهران.علیرضافرخی بالاجادهدانشآموخته دکتری فلسفه تطبیقی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران.Journal Article20150628Some scholars of natural sciences, including Richard Dawkins, believe that material world is “self-explanatory” in the process of nature formation and creation of living creatures and that natural selection which is a cumulative process can alone explain the formation of this world form its initial simple composition to current complex one, with no need to assume a clever origin in the process of evolution. On the contrary, some theosophists, including Keith Ward, believe that cumulative selection alone as a blind and aimless process is unable to provide a comprehensive and precise explanation about evolution process, its outcomes and vital stages and that the best explanation for evolution is to take for granted a clever origin as the designer of evolution process. Given the explanatory inadequacy of mere natural selection in explaining the process of evolution, the present paper seeks to prove that, first, Dawkins’s materialistic approach in cumulative process argument is based on a set of philosophical mistakes; and second, if a precise explanation of the theory of cumulative natural selection is provided, this theory will not negate the existence of God; rather it will be another proof for theism. <br /><br /> گروهی از صاحبنظران علوم تجربی، از جمله ریچارد داوکینز معتقدند جهان مادی در روند شکلگیری طبیعت و پیدایش موجودات زنده، «خودتبیینگر» است و انتخاب طبیعی که فرآیندی انباشتی است، به تنهایی میتواند شکلگیری این جهان را از ساخت ساده آغازین آن تا صورت پیچیده کنونیاش، تبیین کند و نیازی به فرض مبدئی هوشمند در فرآیند تکامل نیست. در مقابل، برخی فیلسوفان متألّه، از جمله کیث وارد، معتقدند انتخاب انباشتی به عنوان فرآیندی کور و فاقد هدف، به تنهایی از ارائه تبیین دقیق و جامع از فرآیند تکامل و نتایج و مراحل حیاتی آن ناتوان بوده، بهترین تبیین تکامل، مسلم دانستن مبدئی هوشمند به عنوان طراح فرآیند تکامل است. این تحقیق میکوشد با عدم کفایت تبیینی انتخاب طبیعی صرف، در تبیین فرآیند تکامل، نشان دهد اولاً، نگرش ماتریالیستی داوکینز در استدلال فرآیند انباشتی بر مجموعهای از خطاهای فلسفی مبتنی است؛ ثانیاً اگر تبیین دقیقی از نظریه انتخاب طبیعی انباشتی ارائه شود، این نظریه نه تنها نافی وجود خداوند نیست، بلکه به عکس، خود، دلیلی به سود خداباوری است. <br /> https://pfk.qom.ac.ir/article_49_832f3f3c94a4f74c9577d90e4c96554c.pdfدانشگاه قمپژوهشهای فلسفی -کلامی1735-979115120131122The Relationship between Virtue and Happiness in Aristotle and Ghazali’s Viewsرابطهٔ فضیلت و سعادت از نگاه ارسطو و غزالی25425010.22091/pfk.2013.50FAمجیدملایوسفیاستادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه بینالمللی امام خمینیاملیلاشیرخانیدانشآموخته کارشناسی ارشد فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه بینالمللی امام خمینیJournal Article20150630In addition to the asking about the nature of virtue and how to achieve it, ancient philosophers mainly asked whether virtues are useful for men, that is, do they lead to man’s happiness? In fact, their question was about the relationship between happiness and virtue, in that they asked whether virtues are necessary and inevitable for happiness or not? Aristotle believes that virtues are necessary condition to achieve happiness, though, contrary to Plato, he does not regard them as required condition. He defines happiness as the soul’s activity conforming to virtue. In fact, Aristotelian virtues which are rooted in mere intellect are the means of achieving a happy life in this world. Ghazali distances from Aristotle when discussing the nature of virtue, happiness and their relationship, though he was influenced by Aristotle. In this regard, Ghazali’s explanation, contrary to Aristotle’s, is not based on mere intellect; rather, it is based on revelation and Sacred Law. Therefore, Ghazali believes that moral virtues are not restricted to philosophical virtues and does not regard happiness as merely enjoying a happy life in this world. On this basis, the present paper reviews similarities and differences between Aristotle’s and Ghazali’s explanation about the nature of virtue and happiness and their relationship. <br /><br />پرسش مهم فیلسوفان باستان علاوه بر پرسش از ماهیت فضیلت و چگونگی حصول آن، این بود که آیا فضایل برای انسان سودمندند؟ یعنی آیا فضایل سعادت انسان را به دنبال دارند یا نه؟ پرسش آنها در واقع پرسش از ارتباط میان سعادت و فضیلت بود، بدین معنا که آیا برای سعادت فضایل امری واجب و گریزناپذیرند یا خیر؟ ارسطو فضایل را برای حصول سعادت شرط لازم میدانست هرچند برخلاف افلاطون آن را شرط کافی نمیدانست. وی سعادت را به فعالیت نفس مطابق با فضیلت تعریف میکرد. در واقع فضایل ارسطویی که ریشه در عقل صرف داشتند، ابزاری جهت دستیابی به یک زندگی خوش در این عالم بودند. غزالی علیرغم تأثیرپذیریاش از ارسطو، در بحث از ماهیت فضیلت و سعادت و نیز ارتباط میان این دو از ارسطو فاصله گرفته است. تبیین غزالی در این خصوص برخلاف ارسطو مبتنی بر عقل صرف نبوده، اساس آن را وحی و شریعت شکل میدهد. از اینرو فضایل اخلاقی نزد غزالی منحصر به فضایل فلسفی نبوده، سعادت نیز صرفاً بهرهمندی از یک زندگی خوش در این عالم تلقی نمیشود. بر این اساس، نوشتار حاضر به بررسی همسانیها و ناهمسانیهای موجود در تبیین ارسطو و غزالی از ماهیت فضیلت و سعادت و ارتباط این دو با یکدیگر پرداخته است.https://pfk.qom.ac.ir/article_50_4bac29f76536a4f63c8e0cbbdef7c2e5.pdfدانشگاه قمپژوهشهای فلسفی -کلامی1735-979115120131122God’s Position in Espinoza’s Theory of Knowledgeجایگاه خداوند در نظریه شناخت اسپینوزا43645110.22091/pfk.2013.51FAمحمدباقرقمی* دانشجوی دکتری فلسفه دانشگاه تهرانJournal Article20150630The position of knowledge of God in Spinoza’s theory of knowledge has provided one of the most distinct theories of knowledge. In Spinoza’s philosophy, knowledge is particularly interwoven with knowledge of God. For Espinoza, method, conception and knowledge are all based on the conception and knowledge of God. Espinoza bases the method on conception: a perfect method is based on a perfect conception and the most perfect method is based the most prefect conception, i.e. the conception of God. The conception of God is the only real conception and no other conception can be a real conception. Spinoza’s theory of knowledge is also based on the knowledge of completeness which is God in his philosophy. On the other hand, knowledge of God is the basis of differentiation between intellectual and intuitive knowledge and, as a result, the basis of third kind of knowledge called perfect knowledge. Knowledge of God is a factor through which intellectual knowledge transcends into intuitive knowledge. <br /><br />جایگاه شناخت خداوند در نظریه شناخت اسپینوزا یکی از متمایزترین نظریههای شناخت را فراهم آورده است. شناخت در فلسفه اسپینوزا به گونه خاصی به شناخت خداوند گره خورده است. برای اسپینوزا، روش، تصور و شناخت همگی مبتنی بر تصور و شناخت خداوند هستند. اسپینوزا روش را بر تصور مبتنی میکند: یک روش کامل مبتنی بر تصوری کامل است و کاملترین روش مبتنی بر کاملترین تصور یعنی تصور خداوند است. تصور خداوند تنها تصور حقیقی است و هیچ تصور دیگری نمیتواند تصوری حقیقی باشد. نظریه شناخت اسپینوزا نیز مبتنی بر شناخت تمامیت است که در فلسفه او همان خداوند است. از طرف دیگر، شناخت خداوند مبنای تمایز شناخت عقلی و شناخت شهودی و در نتیجه مبنای شناخت نوع سوم به عنوان شناخت کامل است. شناخت خداوند عاملی است که به واسطه آن شناخت عقلی به شناخت شهودی تعالی مییابد. <br /><br />https://pfk.qom.ac.ir/article_51_53d1cf0a730726e017ab6a8f6a13a706.pdfدانشگاه قمپژوهشهای فلسفی -کلامی1735-979115120131122The Relationship between the Phenomenon of Revelation and Knowledge Resulting from Man’s Unconsciousnessنسبت پدیده وحی با معرفتهای نشئتگرفته از ضمیر ناخودآگاه انسان65905210.22091/pfk.2013.52FAیداللهدادجواستادیار دانشگاه پیام نور.Journal Article20150630 <br />A true view about the phenomenon of revelation is that revelation is a divine reality revealed by God to some of His chosen servants in order that they lead those going astray from evolution path. In the interpretation of revelation, another approach is proposed which is called soul revelation. According to this view, revelation is a phenomenon resulting from man’s soul and existence and a reflection of man’s unconsciousness. Proponents of this view, some of whom are western thinkers, have accepted it due to their lack of understanding the real revelation and its divine origin. No doubt, these thinkers have provided no intellectual and transmitted proof for this interpretation of revelation and have only sufficed to claim it. On the other hand, there are clear-cut and intellectual proofs proving Quranic revelation. Furthermore, the approach of soul revelation has negative outcomes and implications. <br /> دیدگاه صحیح درباره پدیده وحی این است که وحی حقیقتی است الاهی که از سوی خداوند تعالی بر برخی از بندگان برگزیدهاش نازل شده است تا راهنمای دورافتادگان قافله کمال باشند. رهیافت دیگری نیز در تفسیر وحی ارئه شده که عبارت است از وحی نفسی. بر اساس این دیدگاه، وحی پدیدهای است برآمده از نفس و وجود انسان و انعکاسی است از ضمیر ناخودآگاه بشر. صاحبان این تفکر به علت عدم درک وحی حقیقی و منشأ الاهی آن به این دیدگاه روی آوردهاند که گروهی از دانشمندان غربی از جمله معتقدان به این تفکر هستند. البته این گروه از اندیشمندان برای این تفسیر از وحی هیچ دلیل عقلی و نقلیای ارائه نکردهاند و صرفاً به ادعا اکتفا کردهاند. از سوی دیگر، دلایل قطعی و خردپسند برای اثبات وحی قرآنی ارائه شده است. همچنین رویکرد وحی نفسی لوازم و پیامدهای منفی دارد.https://pfk.qom.ac.ir/article_52_ed985e61ccca6df2fc394611bb45f435.pdfدانشگاه قمپژوهشهای فلسفی -کلامی1735-979115120131122The Nature of Revelation in ‘Allamah Majlesi’s View: Principles and Foundationsماهیت وحی از دیدگاه علامه مجلسی: اصول و مبانی911025310.22091/pfk.2013.53FAسید علیموسویاستادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه مراغهرضابرنجکاراستاد گروه فلسفه، دانشگاه تهران، (پردیس فارابی).Journal Article20150630 <br />Given ‘Allamah Majlesi’s religious approach to address the nature of revelation, the principles and foundations of his method in this regard are also conforming to this approach and resulting from Quranic verses and traditions, which he asserted or extracted from his own descriptions of the nature of revelation. Some of these principles are epistemological and some others are ontological. These principles are: materiality of angel, the origin of prophecy of prophets, centrality of transmitted sciences by adopting intellectual-transmitted method, authenticity of outward meanings, contenting with undifferentiated mood of divine sciences, real science in the Book and traditions, infallibility of prophets, the proof of Prophet Righteousness, and the effects of Holy Spirit on prophets. The present paper seeks to study these principles. <br /><br />با توجه به رویکرد دینی علامه مجلسی در پرداختن به ماهیت وحی، اصول و مبانی وی در این زمینه نیز متناسب با این رویکرد و برخاسته از آیات و روایات است که یا به آنها تصریح کرده یا میتوان آنها را از توصیفاتی که از ماهیت وحی ارائه داده است استخراج کرد. بخشی از این اصول معرفتشناختی و بخش دیگر آن وجودشناختی است. این اصول عبارت است از: مادی بودن فرشته، مبدأ نبوت انبیا، محوریت علوم نقلی با اتخاذ روش عقلی ـ نقلی، حجیت ظواهر، اکتفا به اجمال مطالب علوم وحیانی، علم حقیقی در کتاب و اخبار، عصمت انبیا، معجزه دلیل صدق پیامبر، و آثار روحالقدس در انبیا. این مقاله عهدهدار بررسی این اصول است.https://pfk.qom.ac.ir/article_53_82bf38744d06ac08cf7b21c36df54c72.pdfدانشگاه قمپژوهشهای فلسفی -کلامی1735-979115120131122Ontology of Vacuumهستیشناسی خلأ1031205410.22091/pfk.2013.54FAاحمدحکیم* عضو هیئت علمی گروه فیزیک دانشگاه آزاد اسلامی (واحد خمینیشهر)Journal Article20150630One of the earliest results of quantum fields theory is that vacuum contains (infinite) energy. This result is compatible with empirical tests and to some degree with other fundamental theories of physics such as general relativity theory. Having reviewed the ontological dimensions of the concept of vacuum in philosophy and physics, the present paper first concludes that what is called “vacuum” in physics does not mean absolute nothingness and that absolute nothingness cannot essentially bring about a measurable effect neither in classical nor in modern physics. Furthermore, it proves that this conclusion does not mean that philosophical subjects about the concept of vacuum in physical theories are completely rejected and that no clear and distinct explanation can be provided without discussing these subjects. <br /><br />یکی از نخستین نتایج نظریه میدانهای کوانتومی آن است که خلأ، حامل انرژی (بینهایت) است. این نتیجه با آزمونهای تجربی و تا حدی با نظریههای بنیادی دیگر فیزیک مانند نظریه نسبیت عام سازگار است. در این مقاله، پس از بررسی ابعاد هستیشناختی مفهوم خلأ در فلسفه و فیزیک، ابتدا نتیجه خواهیم گرفت که آنچه در فیزیک، خلأ نامیده میشود به معنای هیچِ مطلق نیست و اساساً هیچِ مطلق نه در فیزیک کلاسیک و نه در فیزیک جدید نمیتواند منشأ اثر قابل اندازهگیری باشد. به علاوه، نشان خواهیم داد که این نتیجه به معنای طرد کامل مباحث فلسفی مفهوم خلأ در نظریههای فیزیکی نیست و بدون طرح این مباحث نمیتوان تعبیر روشن و واضحی از این نظریهها ارائه کردhttps://pfk.qom.ac.ir/article_54_21d60ef797005530f92f364bd36bae01.pdfدانشگاه قمپژوهشهای فلسفی -کلامی1735-979115120131122The Origin and Background of Illuminationist Philosophyخاستگاه و پیشینه حکمت اشراق1211385510.22091/pfk.2013.55FAمحمدبهشتیJournal Article20150630The present paper studies the origin and background of Sheikh Shahab al-din Sohrevardi’s Illuminationist attitude and depicts its ancient root and precedence. His attitude is a kind of philosophy whose thrust is mystic experience and intuition, and logical and intellectual thinking. Self-knowledge and knowledge of soul which can only be attained through ascetic discipline and purification of inner state is the key for correct understanding of this philosophy. The present paper proves that there are several and different origins and backgrounds for philosophical school of illuminationism including the Holy Quran, Holy Prophet’s way of life, philosophy of ancient Iran, Hellenic philosophy, Aristotelian philosophy, mysticism, Sufism, etc. Illuminationist philosophy uses all these foundations and resources, and combines and gathers them in itself by its particular system-making and engineering. Among other main resources of this philosophy are Sohrevardi’s inner inspirations, witnesses and unveilings as he himself asserted. <br /><br />این مقاله خاستگاه و پیشینه نگرش اشراقی شیخ شهابالدین سهروردی را بررسی کرده، اصل و تبار و سابقهٔ کهن آن را ترسیم میکند؛ حکمتی که بُنمایه آن کشف و شهود عرفانی و تفکر عقلانی و منطقی است و کلید فهم درست آن خودشناسی و معرفةالنفس است؛ معرفةالنفسی که تنها از طریق ریاضت و تصفیه باطن قابل دستیابی است. در این پژوهش ثابت خواهد شد که خاستگاه و پیشینه مکتب فلسفی اشراق متعدد و متنوع است؛ قرآن کریم، سنت نبوی، فلسفه ایران باستان، فلسفه یونان، فلسفه مشاء، عرفان و تصوف و ...؛ فلسفه اشراق از همه این مبادی و منابع بهره برده و با نظامسازی و مهندسی ویژه آنها را در خود جمع و هضم کرده، علاوه بر اینکه الهامات و مشهودات و مکاشفات باطنی سهروردی نیز، چنانکه خود وی تصریح کرده، از منابع اصلی است.https://pfk.qom.ac.ir/article_55_a1517b1e3e574ebc25d3b1d65ad5316f.pdfدانشگاه قمپژوهشهای فلسفی -کلامی1735-979115120131122Imams’ (peace be upon them) Knowledge of Unseen World in the Mirror of Intellectعلم غیب امامان (ع) در آینهٔ عقل1391625610.22091/pfk.2013.56FAغلامحسیناعرابیدانشیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه قم.سید حبیببخاراییزاده**دانشجوی مقطع دکتری،مدرسی الهیاتJournal Article20150630The present paper seeks to examine two basic questions related to the knowledge of unseen world from an intellectual view in two separate parts. In the first part, two intellectual proofs have been proposed to prove that man’s soul is so capable that it can transcend all limitations in its evolutionary journey and gain knowledge about whatever behind them though its body imposes some limitations on it. In the second part, three proofs have been proposed to prove that Infallible Imams (peace be upon them) enjoy the highest degrees of knowledge of unseen world in terms of quality and quantity <br /><br />در این مقاله سعی شده در دو بخش، دو مسئله اساسی راجع به علم غیب از دید عقلی بررسی شود. در بخش نخست با دو دلیل عقلی ثابت شده که انسان در عین محدودیتهایی که از ناحیه جسمش بدو تحمیل شده، نفسش آنچنان قابلیتی دارد که میتواند در سیر تکاملی خویش تمامی آن حصارها را درنوردد و به فراتر از آنها علم پیدا کند. در بخش دوم سه دلیل بر اینکه امامان معصوم (ع) از بالاترین درجات علم غیب از جهت کمیت و کیفیت برخوردارند، طرح شده است. <br /><br />https://pfk.qom.ac.ir/article_56_92c2ed72028533758fd123690a2dc9f4.pdf