دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 15 4 2014 08 23 Reexamination of the Conditions and Proofs for Impossibility of Infinite Chain بازبینی شروط و براهین استحاله تسلسل 7 20 13 10.22091/pfk.2014.13 FA عسگر دیرباز دانشیار دانشگاه قم 0000-0001-9615-7245 محمود صیدری استادیار فلسفه دانشگاه شاهد Journal Article 2015 02 18 Abstract Infinite chain means endless sequence or dependence of one thing on another thing. Numerous proofs have been offered for the impossibility of endless chain, the most important of which are four proofs of Side and Amid, the Firmest and Most Concise, Applied and Existence, Copulative existence and Independent. Mirdamad believes that proofs for infinite chain go only through ascending hierarchy and that succession and co-existence are conditions for impossible endless chain. Allamah Mohammad Hussein Tabatabaii, however, believes that proofs for endless chain go through both ascending and descending hierarchies and that three conditions of actuality, sequence, and co-existence are conditions for impossible infinite chain. The present paper proves that proofs for the impossibility of infinite chain go only through ascending hierarchy and have nothing to say about descending hierarchy. Impossible infinite chain has two conditions of sequence and co-existence and infinite chain is impossible only in complete causes. چکیده تسلسل عبارت است از ترتب یک شیء بر شیء دیگر یا وابستگی یک شیء به شیء دیگر تا بی‌نهایت. بر استحاله تسلسل براهین متعددی اقامه شده که مهم‌ترین آنها چهار برهان طرف و وسط، اسد و اخصر، تطبیق و وجود، و رابط و مستقل است. میرداماد مجرای براهین تسلسل را فقط سلسله صعودی دانسته، دو شرط ترتب و اجتماع در وجود را برای تسلسل محال شرط می‌داند. ولی محمدحسین طباطبایی آن را در هر دو جانب صعود و نزول جاری کرده، سه شرط فعلیت، ترتب و اجتماع در وجود را در تسلسل محال شرط می‌داند. در این مقاله اثبات شده است که براهین استحاله تسلسل فقط در جانب صعود جاری است و در خصوص سلسله نزولی ساکت است؛ تسلسل محال دارای دو شرط ترتب و اجتماع در وجود است و تسلسل فقط در علل تامه محال است. کلیدواژه‌ها:

https://pfk.qom.ac.ir/article_13_717f49344fdd21002a1753e8ad06d27f.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 15 4 2014 08 23 A Review of Features and Methods of Wilfred Madelung's Research in Shi'a Studies بررسی روش‌ها و ویژگی‌های پژوهشی ویلفرد مادلونگ در مطالعات شیعی 23 44 14 10.22091/pfk.2014.14 FA احمد بهشتی مهر استادیار دانشگاه قم 0000-0003-2050-9982 محمود تقی زاده داوری دانشیار دانشگاه قم Journal Article 2015 02 18 Ahmad Beheshtimehr[1] Mahmud Taghizadeh Davari[2] Abstract Wilfred Madelung is one of the most prominent and influential specialists in the field of Shi‘a studies in contemporary world. Contrary to the most works of western specialists in the field of Islam and Shi'ism, his works are greatly successful in knowing and defining different aspects of Islam, such that they are welcomed and accepted even in Islamic and Shi'a societies. It seems that a considerable portion of this success is due to his attention to methodological points. His works related to Shi'a studies have particular merits or research features in comparison to the works of other western specialists in Shi'a studies, the most important of which are as follows: taking into consideration authentic and valid Islamic and Shi'ite sources, thematic and methodological differentiation of sources, taking into consideration the atmosphere and history of events and teachings, understanding the teachings along the line of a thinking system, a relatively complete mastery over different dimensions of Islam, exact knowledge of scientists and their valid works and mastery over Arabic language with which Madelung could attract the attention and even admiration of Muslims and Shi'as to his works. The observance of aforementioned points by Madelung has made scholars to differentiate him from ignorant and biased Orientalists and include him among just researchers. The present paper examines the methods and sources as well as research methods used by Madelung to introduce Shi'ism to western societies and tries to show the distinctiveness and superiority of his works by comparing them with the works of some other western specialists in Shi'a studies. [1] . Assistant professor of Qom University [2] . Associate professor of Qom University چکیده ویلفرد مادلونگ یکی از برجسته‌ترین و تأثیرگذارترین شیعه‌شناسان دوره معاصر است. آثار وی، برخلاف بسیاری از آثار اسلام‌شناسان و شیعه‌شناسان مغرب‌زمین، در شناخت و توصیف ابعاد گوناگون اسلام بسیار موفق بوده، به طوری که حتی جوامع اسلامی و شیعی نیز آثار وی را می‌پسندند و می‌پذیرند. به نظر می‌رسد سهم بالایی از این موفقیت به دلیل توجهی است که او به نکات روش‌شناسانه دارد. آثار وی در مطالعات شیعی، در مقایسه با آثار دیگر شیعه‌شناسان غربی، نقاط قوت یا ویژگی‌های پژوهشی خاصی دارد که مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از: توجه به منابع اصیل و معتبر اسلامی و شیعی، تفکیک موضوعی و روشی منابع، توجه به فضا و تاریخ حوادث و آموزه‌ها، فهم آموزه‌ها در راستای یک نظام فکری، اشراف نسبتاً کامل به ابعاد گوناگون اسلام، شناخت دقیق دانشمندان و آثار معتبر ایشان، و نیز تسلط به زبان عربی، که مادلونگ با بهره‌گیری از آنها توانسته است توجه مسلمانان و شیعیان را به آثار خود جلب کند و حتی تحسین ایشان را برانگیزد. رعایت کردن نکات فوق باعث شده است او را از جرگه مستشرقان مغرض و جاهل جدا کنند و در میان پژوهش‌گران منصف جای دهند. این مقاله روش‌ها و منابع مورد استفاده و نیز شیوه‌های پژوهشی مادلونگ را، در معرفی تشیع به جوامع غربی، می‌کاود و ضمن مقایسه آن با آثار برخی دیگر از شیعه‌شناسان می‌کوشد تمایز و برتری آثار وی را نشان دهد.

https://pfk.qom.ac.ir/article_14_e3b30bd3371c2c728338fcbcf4ce5c47.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 15 4 2014 08 23 Dilthey and the Fundamental Function of Hermeneutic Issues in the Human Sciences دیلتای و کارکرد بنیادین مسائل هرمنوتیک در علوم انسانی 45 60 15 10.22091/pfk.2014.15 FA محمدحسین مختاری عضو هیات علمی موسسه امام خمینی Journal Article 2015 02 18 Abstract Wilfred Madelung is one of the most prominent and influential specialists in the field of Shi‘a studies in contemporary world. Contrary to the most works of western specialists in the field of Islam and Shi'ism, his works are greatly successful in knowing and defining different aspects of Islam, such that they are welcomed and accepted even in Islamic and Shi'a societies. It seems that a considerable portion of this success is due to his attention to methodological points. His works related to Shi'a studies have particular merits or research features in comparison to the works of other western specialists in Shi'a studies, the most important of which are as follows: taking into consideration authentic and valid Islamic and Shi'ite sources, thematic and methodological differentiation of sources, taking into consideration the atmosphere and history of events and teachings, understanding the teachings along the line of a thinking system, a relatively complete mastery over different dimensions of Islam, exact knowledge of scientists and their valid works and mastery over Arabic language with which Madelung could attract the attention and even admiration of Muslims and Shi'as to his works. The observance of aforementioned points by Madelung has made scholars to differentiate him from ignorant and biased Orientalists and include him among just researchers. The present paper examines the methods and sources as well as research methods used by Madelung to introduce Shi'ism to western societies and tries to show the distinctiveness and superiority of his works by comparing them with the works of some other western specialists in Shi'a studies. دیلتای از جمله کسانی است که به نشانه‌های تاریخی توجه، و آنها را وارد بحث هرمنوتیک کرده است. هرمنوتیک دیلتای نشان‌دهنده یک جریان فکری بین نظریه‌پردازان قرن نوزدهم است که پرورده مکتب رمانتیک بودند. برنامه وی برای تحلیل حیات بشری و مفهوم‌سازی وی از حیثیت تاریخی انگیزه مهمی را برای هایدگر به وجود آورد تا هرمنوتیک هستی‌شناسی خود را در انسان و زمان به وجود آورد. دیلتای کوشید برای روش‌شناسی علوم انسانی بالاترین درجه ممکن را تضمین کند. او معتقد بود علوم انسانی نباید روش‌های خود را از علوم طبیعی وام بگیرد. رویکرد دیلتای ارتباط وثیقی با اندیشه‌های کانت و هگل دارد و آنها را با هم جمع می‌کند. دغدغه مهم دیلتای هجمه پوزیتیویست‌ها در آن زمان بود. پوزیتیویست‌ها معتقد بودند اگر بخواهیم به علوم، تعین یا واقعیت ببخشیم، باید از روش تجربی واقع‌نما و به یک معنا ارزش‌گذار استفاده کنیم. در چنین شرایطی بود که دیلتای می‌کوشید نوعی ملاک برای عینی کردن یا تعین بخشیدن به علوم انسانی بیابد. در این مقاله می‌کوشیم چگونگی تأثیرگذاری مسائل هرمنوتیکی در برجسته‌سازی علوم انسانی و دفاع از عینیت آن در برابر علوم تجربی را نشان دهیم.

https://pfk.qom.ac.ir/article_15_12cc7ad3ff8f360e610efc70ae533712.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 15 4 2014 08 23 An Evaluation of Mystics' Explanation on the Necessity of Divine Vicegerency, Based on the hadiths narrated by Holy Prophet's household (peace be upon them) ارزیابی تبیین عرفا از ضرورت خلافت الاهی بر اساس روایات اهل بیت (ع) 61 87 16 10.22091/pfk.2014.16 FA رضا نوروزی عضو هیات علمی دانشگاه قم Journal Article 2015 02 18 Abstract One of the important issues discussed in religious texts under the rubric of man's divine vicegerency is the necessity of being a vicegerent in the world. Following religious texts, mystical ontology has dealt with the necessity of a vicegerent, i.e. the perfect man. In addition to Islamic mysticism, the issue has been differently discussed in different Islamic sciences such as theology (Kalam) and philosophy, each of which addresses the issue from its specific intellectual angle and with regard to its specific foundations. Having reviewed the hadiths narrated by Holy Prophet's household (peace be upon them), the present paper elaborates on the necessity of vicegerency from the view of Islamic mysticism and clarifies the degree of conformity of mystics' explanation with infallible Imams' school. کی از مباحث مهمی که در بحث خلافت الاهی انسان، در متون دینی مطرح شده است، ضرورت وجود خلیفه در عالم است. در هستی‌شناسی عرفانی، به تبع متون دینی، به تبیین ضرورت وجود خلیفه، که همان انسان کامل است، پرداخته شده است. علاوه بر عرفان اسلامی، در علوم مختلف اسلامی، همچون کلام و فلسفه نیز در این باره مباحث مختلفی مطرح شده است و هر کدام از زوایای فکری خاص خود و با توجه به مبانی مخصوص آن علم، به این بحث پرداخته‌اند. در این نوشتار پس از بررسی روایات اهل بیت (ع) در باب ضرورت وجود خلیفه الاهی، به تبیین ضرورت خلافت از منظر عرفان اسلامی می‌پردازیم و میزان مطابقت تبیین عرفا را با مکتب اهل بیت (ع) روشن می‌کنیم.

https://pfk.qom.ac.ir/article_16_361089282e0faec952367ba7ad06fd6c.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 15 4 2014 08 23 Some Questions about the Lecture "A Question Concerning Technology" پرسش‌هایی در باب «پرسشی در باب تکنولوژی 79 104 17 10.22091/pfk.2014.17 FA علی اصغر مروت ستادیار فلسفه دانشگاه پیام نور همدان Journal Article 2015 02 18 In Heidegger's view, the essence of new technology is a kind of unveiling which calls man to violate the nature and asks him to organize it as a source of energy saving. In this kind of unveiling, existence is completely forgotten and modern man is threatened by homelessness and nihilism. In Heidegger's view, contemporary man can free himself from technology and find a delivering power in it by reflecting on its essence. Art and poetry as its best instance can deliver man form nihilism. Heidegger's lecture in 1954 entitled "A Question Concerning Technology" depicts how he has developed aforementioned approaches. The present paper explores those obstacles faced by Heidegger's audience to grasp his intellectual results about the essence of technology. Then it asks all specialists of Heidegger's works, who may read this paper, to provide a better ground for his thought by removing these obstacles and providing reasonable answers to these questions, if possible; otherwise, they should accept that Heidegger's method in his contemplation on technology is useless and admit that we cannot achieve independent results through following the way depicted by Heidegger. از دیدگاه هیدگر، ذات تکنولوژی جدید نوعی انکشاف است که آدمی را به تعرض به طبیعت فرا می‌خواند و از او می‌خواهد که طبیعت را در مقام منبع ذخیرهٔ انرژی نظم بخشد. در این نحو از انکشاف، وجود به محاق فراموشی می‌رود و خطر نیست‌انگاری و بی‌خانمانی، بشر جدید را تهدید می‌کند. از دیدگاه هیدگر، انسان معاصر با تأمل در ذات تکنولوژی می‌تواند از اسارت آن خارج شود و نیروی منجی‌ای را در آن بیابد. نیروی منجی بشر از نیست‌انگاری، همان هنر است که شعر عالی‌ترین مصداق آن است. راهی که هیدگر برای رسیدن به رهیافت‌های فوق پیموده است در سخنرانی 1954 او با عنوان «پرسشی در باب تکنولوژی» ترسیم شده است. در نوشتار حاضر از موانعی سخن خواهد رفت که در راه مزبور، مانع از رسیدن مخاطبِ هیدگر به نتایج فکری او در باب ذات تکنولوژی می‌شود و در ادامه از تمام هیدگرشناسانی که این نوشته را می‌خوانند خواسته (پرسش) خواهد شد که اگر امکان برداشتن این موانع وجود دارد، با برطرف کردن آنها راه تفکر هیدگر را از طریق پاسخ راه‌گشا به این پرسش‌ها، هموارتر سازند و اگر این موانع با امکاناتی که تفکر هیدگر در اختیار آنها قرار می‌دهد قابل کنار زدن نیست و راه تفکر او را بسته است، عقیم بودن راه هیدگر را در تأملاتش در باب تکنولوژی بپذیرند و اذعان کنند که از راهی که هیدگر ترسیم کرده است نمی‌توان به نتایج مختار او رسید.

https://pfk.qom.ac.ir/article_17_35febd64c5523b440b1249b8ab5a4b48.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 15 4 2014 08 23 A Review and Critique of Proofs for Divine Justice in Allamah Tabatabaii's View بررسی و نقد براهین عدل الاهی از دیدگاه محمدحسین طباطبایی 105 124 18 10.22091/pfk.2014.18 FA محسن فتاحی اردکانی مشغول به سطح چهار حوزه و دانشجوی دکتری شیعه‌شناسی (کلام شیعه) دانشگاه ادیان و مذاهب. Journal Article 2015 02 18 In Allamah Mohammad Hussein Tabatabaii's view, the essence of justice is equality and balance among things, such that everything is placed in its deserved position. He believes that justice is coextensive and concomitant of goodness. On the other hand, in his Al-Mizan Commentary, he bases divine acts on rational goodness and badness. In his view, therefore, divine command and forbiddance are based on justice as well. In philosophical and theological books, he resorts to several transmitted and intellectual proofs to prove divine justice. The present paper attempts to review some of these proofs which Tabatabaii believes can be used to prove divine justice. Some of these proofs are the proof of Necessary Existence by itself, God's being by essence, proof of the Righteous, and proof of Providence. از نگاه محمدحسین طباطبایی، حقیقت عدل همان مساوات و موازنه بین امور است، به طوری که هر چیزی در جایگاهی که استحقاق آن را دارد، یعنی در جایگاه شایسته‌اش، قرار گیرد. ایشان عدل را مساوق و ملازم با حسن می‌دانند و از طرفی در تفسیر المیزان افعال الاهی را مبتنی بر حسن و قبح عقلی قرار داده‌اند. پس از نگاه ایشان اوامر و نواهی الاهی مبتنی بر عدل نیز هست. برای اثبات عدل الاهی در کتب فلسفی و کلامی به براهین عقلی و نقلی متعددی تمسک شده که در این مقاله می‌کوشیم به بررسی برخی از براهین عدل الاهی بپردازیم، که از نظر طباطبایی می‌توان در جهت اثبات عدل الاهی از آنها بهره جست؛ براهینی از قبیل واجب‌الوجود بالذات بودن خداوند، برهان صدیقین، و برهان عنایت

https://pfk.qom.ac.ir/article_18_a9329bd1e12fc17ce8e9cc2b9d551876.pdf

دانشگاه قم پژوهش‌های فلسفی -کلامی 1735-9791 15 4 2014 08 23 Ibn Sina's concept of oriental wisdom معنا و مفهوم حکمت مشرقی ابن‌سینا 125 145 24 10.22091/pfk.2014.24 FA سادات باران عضو هییت علمی دانشگاه باتمان (ترکیه) قاسمعلی کوچنانی دانشیار دانشکده الهیات دانشگاه تهران Journal Article 2015 03 17 ابن‌سینا در آثار مختلف خود به کتاب الحکمة المشرقیة اشاره کرده است. برخی متفکران اسلامی نیز به این کتاب استشهاد کرده¬اند. وی در این کتاب دیدگاه¬های خاص خود را با صراحت بیان کرده است. بنا بر روشی که ابن‌سینا داشت، و برخی آثار خود را در آثار دیگر خلاصه می‌کرد، این کتاب نیز خلاصه‌ای از کتاب شفاء است. درباره معنا و مفهوم «مشرقی» در اندیشه¬های ابن‌سینا نیز دیدگاه‌های مختلفی بیان شده است، ولی نگارنده معتقد است «مشرقی» به معنای «اسلامی» است. در بخش ماهیت حکمت مشرقی هم باید گفت که ابن‌سینا، چنان‌که یک فیلسوف مشایی به معنای ارسطویی نیست، همان‌طور که هانری کربن و پیروان او معتقدند یک فیلسوف خسروانی هم نیست. لذا منظور ابن‌سینا از حکمت مشرقی همان حکمت اسلامی بودن آن است.

https://pfk.qom.ac.ir/article_24_1bc09faa6edf89bd50831c9c119ffaf2.pdf