تحلیل آماری از استعاره های علیت در کتاب شواهد الربوبیه ملاصدرا

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه فردوسی

10.22091/jptr.2021.6477.2468

چکیده

نظریه استعاره های مفهومی بیان می دارد که فهم مفاهیم انتزاعی بواسطه مفاهیم عینی و کمتر انتزاعی امکان پذیر می گردد. در این نظریه، استعاره های مفهومی بخش جدایی ناپذیری از فکر و اندیشه انسان محسوب می گردند و حضور استعاره ها در زبان نشانه ای از حضور آنها در فکر و اندیشه است. لیکاف و جانسون، علیت را به عنوان یکی از مفاهیم انتزاعی معرفی می کنند که بواسطه استعاره های مفهومی گوناگونی فهم و توصیف می گردد. علیت چه در زبان متعارف و روزمره و چه در متون علمی و تخصصی بواسطه سازوکارهای شناختی واحدی مفهوم سازی می گردد. این پژوهش در چارچوب نظریه استعاره مفهومی، واژگان گوناگونی را که جهت توصیف علیت در کتاب شواهد الربوبیه بکار گرفته شده است، مورد تحلیل قرار داده است. مهمترین استعاره های مفهومی که در کتاب شواهد الربوبیه جهت توصیف علیت بکار رفته اند، استخراج شده اند. هر یک از این استعاره ها بواسطه مشتقات یک یا چند ریشه لغوی در متن کتاب ظهور و بروز می یابند. با محاسبه فراوانی بکارگیری تمام واژگانی که در ذیل یک استعاره به توصیف علیت می پردازند، فراوانی آن استعاره در کتاب شواهد الربوبیه استخراج می گردد. براساس نتایج آماری، استعاره «علیت حرکت به سمت خارج است» دارای بیشترین فراوانی و استعاره «علیت انتقال دارایی ها است» نیز دارای کمترین میزان فراوانی در کتاب شواهد الربوبیه است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Statistical analysis of conceptual metaphors of causation in Mulla Sadra's book Al-Shawahid Al-Rubūbīh

نویسندگان [English]

  • vahid khademzadeh 1
  • kokab darabi 2
1 Assistant Professor, Department of philosophy, Faculty of Theology, Ferdowsi University of Mashhad
2 دانشجوی دکتری دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده [English]

Statistical analysis of metaphors of causation in Mulla Sadra's Al-Shawahid Al-Rubūbīh
Abstract:
The theory of conceptual metaphor claims that abstract concepts are understood by concrete and less abstract concepts. Conceptual metaphors map the conceptual structure of the source domain over the conceptual structure of the target domain. In this view, conceptual metaphor is an intrinsic component of human thought, and the appearance of the metaphors in language is only a sign of their existence in human thought.
Lakoff and Johnson introduce causation as one of the important abstract concepts that is understood and described by various conceptual metaphors. Causation is conceptualized both in ordinary and everyday language and in scientific and specialized texts through single cognitive mechanisms.
Mulla Sadra is one of the greatest Muslim philosophers and Al-Shawahid Al-Rubūbīh is one of his most important philosophical books. In the framework of conceptual metaphor theory, this study has analyzed the various words used to describe causation in Al-Shawahid Al-Rubūbīh written by Mull Sadra. The most important conceptual metaphors that are used in this book to describe causation, have been extracted. Each of these metaphors emerges through the derivatives of one or more lexical roots in this book.
In this study, Mulla Sadra's use of the metaphors is quantified based on statistical methods. By calculating the frequency of metaphoric usage of all the words that describe causation related to a metaphor, the frequency of that metaphor is extracted in the book.
“Causation Is Motion out” metaphor (306) emerges through the derivations of «ṣ-d-r» (49), «n-sh-’» (124), «f-y-ḍ» (82), «r-sh-ḥ» (2), «j-l-w » (18) and «ẓ-h-r» (31) roots. “Causation Is Making An Impression” metaphor (112) is revealed by the derivations of «‘- th-r» (112) root. “Cause Is Source” metaphor (120) is related to the derivations of «b-d-’» (120) root. “Causation Is Being Basis” metaphor (156) is represented by the derivations of «q-w-m» (156) root. “Causation Is Making” metaphor (117) includes the derivations of «j-‘-l» (107) and «ṣ-n-‘» (10) roots. “Causation Is Transfer Of Possessions” metaphor (61) is revealed by the derivations of «‘-ṭ-w» (14), «w-h-b» (15) and « f-y-d » (32) roots.
The frequency of metaphorical use of each of the lexical roots and related conceptual metaphors in this book is shown by numbers in parentheses.
According to the statistical results, the “Causation Is Motion out” metaphor has the highest frequency and “Causation Is Transfer Of Possessions” metaphor has the lowest frequency in the book.
Statistical differences between the two metaphors can find a philosophical explanation. According to “Causation Is Motion out” metaphor, the cause is such as a boiling and luminous fountain whose effects are considered as its manifestations and overflowing water. Such an image of causation is in great harmony with Mulla Sadra's philosophical system. But in “Causation Is Transfer Of Possessions” metaphor, there is a clear distinction between cause and effect, and causation is considered as a kind of forced movement caused by the application of force. Such an image of causation is less compatible with Mulla Sadra's philosophical system

کلیدواژه‌ها [English]

  • causation
  • Conceptual Metaphor
  • Al-Shawahid Al-Rubūbīh
  • Mulla Sadra
  • Lakoff
CAPTCHA Image