بازخوانی نظریه ایمان به مثابه اراده معطوف به باور از ویلیام جیمز

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

استادیار و عضو هیات علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

چکیده

در باب توجیه و تبیین ایمان نظریه‌های بسیاری مطرح شده که از جمله آنها، نظریه ویلیام جیمز با عنوان اراده معطوف به باور است. در این جستار با اشاره‌ای به مفاد اصلی دیدگاه جیمز به بازخوانی نظریه بر اساس موارد   مورد تایید و نقدهای گفته شده پرداخته‌ایم. محورهای اصلی مقاله عبارتند از: دخالت ابعاد عاطفی – هیجانی در شناخت و ایمان، مجموعه دلبستگی‌های آدمی به عنوان ملاک داوری، حق ایمان یا ایمان حقیقی، توسل به اوهام، نسبی‌گرایی و نگاه‌دنیاگرایانه در تحلیل جیمز. در مجموع با صرف نظر از مبنای پراگماتیستی جیمز، دیدگاه وی در تفسیر و توجیه ایمان قابل دفاع دانسته شده است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Rethinking on Faith Doctrine as William James’s “The Will to Believe

نویسنده [English]

  • Mas`oud Āzarbayjāni
چکیده [English]

On faith are there several expositions, among which is William James’s Will-to-Believe doctrine. Paying attention to the affirmations for and against his view, the essay explains James’s viewpoint, presenting a re-reading of his doctrine. The author concentrates on things such as the function of affective-emotional dimensions in faith, human’s concerns as the criterion for judgment, real faith, relativism, worldly attitude in James’s analysis. And finally, it concludes that James’s viewpoint is defensible on the whole.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • William James
  • Faith
  • will-to-believe
  • pragmatist foundation
  • human’s concerns
  • affective-emotional dimensions
. آذربایجانی، مسعود و همکاران،  1382 ،روان شناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی، تهران و قم، پژوهشکده حوزه و دانشگاه و سمت.

2. ----------- ؛ 1383 ،توجیه ایمان از دیدگاه ویلیام جیمز، فصلنامه فلسفی – کلامی، ش19، دانشگاه قم.

3. ایزوتسو، تو شی هیکو،1378، مفاهیم اخلاقی – دینی در قرآن مجید، ترجمه فریدون بدره‌ای، تهران، فرزان.

4. پورسینا، زهرا، 1385 ،تأثیر گناه بر معرفت با تکیه بر آرای آگوستین قدیس، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.

5. جوادی، محسن، 1376،نظریه ایمان در عرصه کلام و قرآن، قم، نشر معارف.

6. رایت، ویلیام وین،  1385،عقل و دل، ترجمه محمدهادی شهاب، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.

7. سیاروچی، ژوزف و همکاران، 1383،هوش عاطفی در زندگی روزمره، ترجمه اصغر نوری و حبیب الله نصیری، اصفهان، نوشته.

8. شولتس، دوآن، 1387، نظریه‌های شخصیت، ترجمه یوسف کریمی و همکاران، تهران، نشر باران.

9.  علیزاده، عبدالرضا و همکاران، 1383،جامعه شناسی معرفت، قم، پژوهشکده حوزه و دانشگاه.

10. کاپلستون، فردریک، 1362،تاریخ فلسفه، ترجمه بهاءالدین خرمشاهی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی جلد 8.

11. گلمن، دانیل،1380، هوش هیجانی، ترجمه نسرین پارسا، تهران، رشد.

12. مای لی، و، روبرتو، پ، 1380، ساخت، پدیدآیی و تحول شخصیت، ترجمه محمود منصور، تهران، سمت و دانشگاه تهران.

13. معظمی، داوود، 1378،مقدمات نوروسایکولوژی، تهران، سمت.

14. ملکیان، مصطفی، کلام جدید (ایمان)، تکثیر محدود، جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران، بی‌تا.

15. مجتهد شبستری، محمد، 1380 ،دائرة المعارف اسلامی، مدخل ایمان، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی،ج10.

16. وستفال، مِرالد، 1378،پولس قدیس را بجدّ بگیریم، گناه به منزله مقوله‌ای معرفت شناختی، ترجمه مصطفی ملکیان، فصلنامه اندیشه دینی، ش 2.

17. هیک، جان، 1372،فلسفه دین، ترجمه بهرام راد، تهران، انتشارات الهدی.

 

18.  Barzun, J. (1986), James, william, in the encyclopidia of religion, ed, by M. eliade, V 7, new york, macmillam

19. James, W. (2002), The varities of reiligious experience centery editon, london and new york, routledge.

20. James, W. (1937), The will to belive and other essays in popular philosophy, USA, Longman

21. Putnam, R. A. (1997), The cambridge companion to william James, cambridge university press, new york.

22. Wulff, D.M. (1991), Psychology of religion, classic and contemporary views, canada, wiley.

23. Zagzebski, L. (1993), Rational faith: catholik responses to reformed epistemology, indiana: university of notredam press.

 

CAPTCHA Image