1. نقش معرفتی عقل فعال و تأثیر آن بر مُثل نزد ابن‌سینا

سیده معصومه شمشیری؛ احمد عابدی

دوره 16، شماره 3 ، بهار 1394، ، صفحه 115-128

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2015.40

چکیده
  ارسطو در تقابل با جایگاه معرفت‌شناسی مُثل، به طرح نظریه عقل فعال پرداخت. مشاییان بعد از ارسطو برداشتهای متعددی از عقل فعال نموده‌اند. ابن‌سینا عقل فعال را موجودی مجرد و مستقل از نفس معرفی نمود که در سلسله عقول در مرتبه آخر قرار دارد و صور عینی و علمی را به عالم ماده و نفوس افاضه می‌کند. عقل فعال صور ادراکی را به نفوس مستعد افاضه می‌کند، ...  بیشتر

2. علم حضوری و جایگاه آن در اندیشه دکارت

حسن قنبری

دوره 13، شماره 2 ، زمستان 1390، ، صفحه 117-125

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2011.117

چکیده
  در این نوشتار، ابتدا ضمن تعریف علم حضوری اشاره مختصری به تاریخچه آن در آثار افلاطون و ارسطو کرده و در ادامه به اهمیت این بحث در اندیشه دکارت و نیز مصادیق آن در فلسفه وی می‌پردازیم. در نهایت نشان می‌دهیم که علم حضوری در واقع از زیربنایی‌ترین مباحث فلسفه دکارت است به گونه‌ای که می‌توان ادعا کرد تمام نظام فلسفی او بر آن استوار است.      بیشتر

3. آموزة «ایمان می‌آورم تا بفهمم»

زهرا پورسینا

دوره 9، شماره 1 ، پاییز 1386، ، صفحه 3-22

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2007.222

چکیده
    یکی از نظامهای معرفت‌شناختی‌ای که به جدّ بر تأثیر عوامل غیرمعرفتی بر معرفت تأکید دارد نظام معرفت‌شناختی آگوستینی است. کندوکاو در اندیشة آگوستین قدیس، خصوصاً در نظریة معرفتی وی، نشان می‌دهد که او از جمله اندیشمندانی است که تأثیر احساسات و عواطف، و خواسته‌های انسان را بر باورهایش موشکافانه پی می‌گیرد. تحلیل آموزة «ایمان ...  بیشتر

4. وجود شناسی عرفانی

زکریا بهارنژاد

دوره 8، شماره 2 ، زمستان 1385، ، صفحه 89-115

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2006.268

چکیده
  وجودشناسی از موضوعات و مسایل با اهمیت در حوزه فلسفه و عرفان است، به طوری که محور اساسی این دو دانش به شمار می‌رود. هم فلاسفه و هم عرفا مدعی‌اند موضوع دانش آنها «وجود مطلق» است. این اشتراک در لفظ موجب پیدایش برخی از لغزشها در حوزه فلسفه و عرفان به ویژه برای پیروان فلفه صدرایی شده است «چه آنها به هنگام بحث از اصالت وجود و مسایل ...  بیشتر

5. هرمنوتیک، پیش‌زمینه‌ها و تحولات آن

سید محمد موسوی

دوره 7، شماره 26 ، زمستان 1384، ، صفحه 141-156

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2005.304

چکیده
  تحولات مهم در تاریخ فلسفة علم در قرن بیستم عبارت‌اند از : گفتمان اول: پوزیتویسم و استقراگرایی، گفتمان دوم: ابطال‌گرایی کارل پوپر و برنامه پژوهشی لاکاتوش، گفتمان سوم: ساختارگرایی و نسبیت گرایی تامس کوهن و گفتمان چهارم: هرمنوتیک با چیره شدن هرمنوتیک بر عرصة فلسفة علم، تحوّل اساسی در زمینة روش‌شناسی صورت گرفت. انواع هرمنوتیک را می‌توان ...  بیشتر

6. وحدت وجود یا وحدت شهود از دیدگاه ابن عربی و اکهارت

قاسم کاکایی

دوره 2، 5-6 ، پاییز 1379، ، صفحه 157-177

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2000.457

چکیده
  نظریه «وحدت وجود» که از جانب عرفا مطرح شده به علت دور از عقل بودن و نیز مخالفت با بعضی از ظواهر متون مقدس، مورد انتقادهای فراوان قرار گرفته است. جمعی از طرفداران این نظریه برای کاستن چنین انتقادی آن را به «وحدت شهود» تأویل کرده‌اند و آن را بیشتر مقوله‌ای «معرفت شناختی» دانسته‌اند تا «وجود شناختی». مقاله حاضر ...  بیشتر