مقاله علمی پژوهشی فلسفه اسلامی
2. تحلیل پاسخ مرتضی مطهری و ونسن برومر در مسئلۀ شفاعت و خیرخواهی خداوند

ام هانی جراحی؛ رضا اکبری

دوره 20، شماره 4 ، زمستان 1397، صفحه 6-22

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2019.2819.1812

چکیده
  موزۀ شفاعت در سنّت اسلامی به معنای درخواستِ شخص برای آمرزش دیگری است و در سنّت ‌‌مسیحی علاوه بر آمرزش، ‌مواردی همچون اعطای خیر به دیگری را نیز شامل می‌‌‌شود. استاد مرتضی مطهری و ونسن برومر پذیرش شفاعت را، ‌با اِشکال برتر بودن رحمت شفیع نسبت به رحمت خداوند و مقید شدن خیرخواهی خداوند، ‌مواجه می‌‌‌دانند. مطهری پاسخ این اِشکال را ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
3. بررسی اصطلاح هورقلیا درمنظومه فکری شیخ احمد احسایی

عین الله خادمی؛ علیرضا عربی

دوره 20، شماره 4 ، زمستان 1397، صفحه 25-47

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2019.2275.1694

چکیده
  دیدگاه‌های شیخ احمد بن زین الدین احسائی جدال‌‌هایی پُر دامنه در عرصۀ پاره‌‌‌ای از مباحث فکری برانگیخته است‌‌‌‌. «هورقلیا» یکی از واژه‌های کلیدی نظام فکری شیخ احمد احسائی است که در آثار متفکران پیش از او - از جمله شیخ اشراق - نیز به‌کار رفته است‌‌‌‌. ضمن توجه به پیشینۀ پژوهش‌‌‌‌‌‌، ‌با بررسی اجمالی هورقلیا در لغت و ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی فلسفه اسلامی
4. تعقّل و اندیشیدن در باب مسائل ایمانی: مقایسۀ دیدگاه علامه طباطبایی و گابریل مارسل

حسین عصاران قمی؛ عسگر دیرباز

دوره 20، شماره 4 ، زمستان 1397، صفحه 48-69

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.1185.1419

چکیده
  در این مقاله قصد داریم تا جایگاه تعقّل و اندیشیدن درباب مسائل ایمانی را از دیدگاه علامه طباطبایی و گابریل مارسل بکاویم‌‌‌‌. جایگاه و کارکرد عقل در مسائل ایمانی همواره مورد توجه فیلسوفان و اندیشمندان بوده است و نقشی سرنوشت‌ساز در تعیین مسیر الهیات داشته است‌‌‌‌. علامه طباطبایی و گابریل مارسل نیز توجه ویژه‌ای به مسائل ایمانی ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی فلسفه اسلامی
5. بررسی مواجهه با رنج تنهاییِ اگزیستانسیال در اندیشۀ اروین یالوم و رنج عارفانۀ فِراق در اندیشۀ مولوی

امیرعباس علیزمانی؛ حبیب مظاهری

دوره 20، شماره 4 ، زمستان 1397، صفحه 70-91

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.1833.1582

چکیده
  اروین یالوم معتقد است که ‌تنهایی‌ یک حد مرزی و رنجِ وجودی است که با انسان تنیده شده است‌‌. انسان‌‌، ‌تنها به دنیا می‌آید‌‌‌‌‌‌‌‌، ‌تنها از دنیا ‌می‌رود و خودش به ‌تنهایی‌ مسئول آفرینش ماهیت خویش است؛ نه این‌که در این عالَم مددکاری ندارد‌‌‌‌‌‌، ‌بلکه هیچ پناهگاهی نیز برای او وجود ندارد و ناخواسته در این عالم پرتاب شده ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی فلسفه اسلامی
6. تبیین نقشِ نیّت در ارزش اخلاقی از منظر ملاصدرا

معصومه سادات ساری عارفی؛ جهانگیر مسعودی

دوره 20، شماره 4 ، زمستان 1397، صفحه 92-111

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.1435.1465

چکیده
  این نوشتار به بررسی نقش نیّت در ارزش اخلاقی - از منظر ملاصدرا - می‌پردازد‌‌‌‌‌‌. بر این ‌اساس‌‌‌‌‌‌، ‌چند فرض در رابطه با نقش نیّت در ارزش اخلاقی - از منظر ملاصدرا - مطرح می‌شود‌‌‌‌‌‌. این فروض به این صورت‌‌‌‌‌‌‌‌، ‌تحلیل می‌شوند که آیا نیّت از منظر ملاصدرا‌‌‌‌‌‌، ‌در ارزش‌دهی به فعل اخلاقی نقش دارد؟ بر فرض که ملاصدرا ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی فلسفه دین
7. روح در دینِ جَینی

ابوالفضل محمودی

دوره 20، شماره 4 ، زمستان 1397، صفحه 112-131

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.2144.1662

چکیده
  دین جِینی از ادیان کهن هندی است که بیش از بیست و پنج قرن پیشینه دارد و به اصطلاح از ادیان ناستیکه و یا غیر ارتدوکس هندی شمرده می‌شود‌‌. مسئلۀ روح که در این مکتب از آن به عنوان جیوَه یاد می‌شود از مفاهیم مهم این دین به‌حساب می‌آید و یکی از دو مقولۀ اصلی هستی‌شناختی و نیز یکی از موضوعات اصلی فلسفۀ جَینی و نخستین آنهاست‌‌. جَین‌ها ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی فلسفه دین
8. حقیقت ارادۀ انسان از دیدگاه صدرالمتألهین

محمد حسین زاده

دوره 20، شماره 4 ، زمستان 1397، صفحه 132-147

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2019.2184.1671

چکیده
  اراده یکی از ارکان اصلی افعال اختیاری انسان است که تبیین حقیقت آن در تبیین‌، ‌تفسیر و تأویلِ کنش‌‌‌‌های انسانی نقش مهمی ایفا می‌‌‌‌کند‌‌. ملاصدرا دیدگاه خود دربارۀ حقیقت ارادۀ انسان را در مواضع متعددی از آثارش بیان کرده است‌‌‌‌‌‌، ‌اما ‌بیان او پراکنده‌‌‌‌‌‌‌‌، ‌نامنظم و گاه آمیخته با دیدگاه دیگران است‌‌‌‌‌‌. ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی متافیزیک
9. فلسفۀ اسلامی متأخر و دانشِ ما به جهان خارج

سید علی طاهری خرم آبادی

دوره 20، شماره 4 ، زمستان 1397، صفحه 148-165

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.2394.1719

چکیده
  از زمان دکارت و طرح استدلال‌های شکاکانه، ‌دانش به جهانِ خارج یکی از دغدغه‌های فیلسوفان معرفت‌شناس غرب بوده است‌‌. این پرسش در فلسفۀ اسلامیِ سنتی مسئله نبوده است‌‌ و در دوران اخیر و پس از آشنایی فیلسوفان مسلمان با فلسفۀ جدید غرب، ‌برخی فیلسوفان اسلامی متأخر برای پاسخ به ‌‌«شکاکیت دربارۀ جهان فیزیکی»، ‌در صدد اثبات وجود ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی فلسفه اخلاق
10. کثرت گرایی فرهنگی و تأثیر آن بر نظام های تربیتی

طیبه نوسلی

دوره 20، شماره 4 ، زمستان 1397، صفحه 166-189

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2019.2669.1785

چکیده
  کثرت‌‌گرایی فرهنگی‌‌‌‌‌‌، ‌عمدتاً‌‌‌‌‌‌، ‌در آمریکای شمالی و اروپا ظهور و گسترش یافته است و به تبع‌‌‌‌‌‌، ‌دیگر کشورهای جهان نیز - به درجاتی - از آن تأثیر پذیرفته‌‌اند‌‌‌‌. مهم‌ترین مسئله‌‌ای که این تحقیق در صدد بررسی آن است‌‌‌‌‌‌، ‌«کثرت‌‌گرایی فرهنگی و تأثیر آن بر نظام‌‌های تربیتی» است‌‌‌‌. روش ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی فلسفه اسلامی
11. امکان‌سنجی جریان استصحاب در امور اعتقادی

احمد مرتاضی

دوره 20، شماره 4 ، زمستان 1397، صفحه 190-204

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2019.2571.1759

چکیده
  در امور اعتقادی چون مقتضی‌‌‌‌‌‌، ‌یعنی تمامیت ارکان استصحاب‌‌‌‌‌‌، ‌موجود بوده و مانع نیز مفقود است‌‌‌‌‌‌، ‌اصل امکان جریان استصحاب در آنها‌‌‌‌‌‌  جای تردید ندارد، ‌بلکه اطلاق ادله آن‌‌‌‌‌‌، ‌اعمال قلبی را نیز شامل می‌‌‌شود‌‌‌‌. با وجود این‌‌‌‌‌‌، ‌برخی با تمسّک به ادله‌‌‌ای همچون عینیت یا توقف ...  بیشتر