مقاله علمی پژوهشی فلسفه دین
2. اصل دلیل کافی و ضرورت‌انگاری؛ گزارش و بررسی دو رویکرد معاصر

روزبه زارع؛ سید حسن حسینی

دوره 21، شماره 2 ، تابستان 1398، صفحه 5-28

http://dx.doi.org/10.22091/jptr.2019.4092.2068

چکیده
   در ادبیات معاصر فلسفۀ تحلیلی‌‌، اصل دلیل کافی به واسطۀ نتایج مناقشه‌برانگیز آن‌‌، مورد حمله قرار می‌گیرد. از میان این نتایج‌‌، آن‌چه بیش از همه اساسی تلقّی می‌‌شود‌‌، ‌ضرورت‌انگاری (شکست موجّهات). است. همۀ ما بر این باوریم که امور ممکنی پیرامون ما وجود دارند که می‌‌توانستند به گونه‌‌ای دیگر باشند؛ حال پرسش این است که ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی فلسفه اسلامی
3. خداباوری و یافته‌های علوم‌شناختی دین:سازگاری یا ناسازگاری

سید مهدی بیابانکی

دوره 21، شماره 2 ، تابستان 1398، صفحه 29-50

http://dx.doi.org/10.22091/jptr.2019.4041.2054

چکیده
  اوایل قرن بیست و یکم، شاخۀ جدیدی از حوزۀ علوم‌ شناختی به نام «علوم‌ شناختی دین» توجه محققان بسیاری را به خود جلب کرده است. محققان در این شاخه به دنبال بررسی مکانیزم‌های‌ ‌شناختی هستند که باورهای دینی را در انسان تولید یا تقویت می‌کنند. نظریه‌ها و همچنین شواهد تجربی علوم‌شناختی دین‌‌، پرسش‌های فلسفی و الهیاتی بسیاری ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی فلسفه دین
4. ابن‌سینا و منطق فهم دین

محمد نصر اصفهانی؛ جعفر شانظری؛ سید مهدی امامی جمعه

دوره 21، شماره 2 ، تابستان 1398، صفحه 51-72

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2017.1769.1566

چکیده
  منطق فهم دین‌‌، قواعد روشمندی است که رعایت آن قواعد‌‌، ذهن مفسّر دینی‌‌، از خطا در فهم مصون شود. ضرورت چنین منطقی بر اهل اندیشه پوشیده نیست. ابن‌ سینا یکی از صاحب نظران در این خصوص است. مسئلۀ‌‌‌‌‌ این مطالعه «‌ابن‌ سینا‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ و منطق فهم دین» است. این مطالعه بنیادی‌‌، تاریخی‌‌، ‌تحلیلی و مسئله‌محور است ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی فلسفه اخلاق
5. استدلال پرسش باز مور در فلسفه اخلاق مور و چالش پارادوکس تحلیل در آن

حسین واله؛ رضا نقوی

دوره 21، شماره 2 ، تابستان 1398، صفحه 73-96

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2019.3692.1976

چکیده
  استدلال ‌پرسشِ‌ باز نقطۀ عطفی در اخلاق تحلیلی معاصر است که بسیاری از دیدگاهای جدید در واکنش به این استدلال مطرح‌ شدند. در این مقاله به نقد و بررسی استدلال ‌پرسشِ‌ باز و مفروضات معناشناختی آن پرداخته‌ و نشان داده‌ایم که این استدلال کاربستی از پارادوکس تحلیل و نظریۀ توصیفی معنا در مورد مفاهیم اخلاقی است. بنا بر پارادوکس ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی فلسفه دین
6. نجات قاعده ملازمه

سعید زیباکلام

دوره 21، شماره 2 ، تابستان 1398، صفحه 97-116

http://dx.doi.org/10.22091/pfk.2019.4031.2057

چکیده
    در این مقاله تلاش می‌کنم ربط و نسبتی که قاعدۀ ملازمه میان عقل و شرع برقرار می‌کند را تحلیل کنم. برای این هدف‌‌، سه سؤال محوری طرح و به ترتیب تحلیل می‌شود: نخست‌‌، آیا «هر آن‌ چه عقل بدان حکم کند‌‌، شرع نیز بدان حکم می‎کند»؟ دوم‌‌، چنانچه در موضوعی حکم شرع و حکم عقل متغایر یا متعارض از آب در آیند، چه باید کرد؟ سوم‌‌، ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی فلسفه اسلامی
7. بازخوانی نظریۀ «تروّح جسم انسان» از دیدگاه ملاصدرا به‌مثابه راه‌حلّی برای مسائل مربوط به آخرت

مسعود اسماعیلی

دوره 21، شماره 2 ، تابستان 1398، صفحه 117-142

http://dx.doi.org/10.22091/jptr-pfk.2019.4379.2127

چکیده
  در دیدگاهی غیرمشهور از‌ ملاصدرا، افزون بر تطوّرات نفس‌‌، بدن نیز سیری اشتدادی در پیش دارد و می‌‌تواند از مرحلۀ کون و فساد تا مرحلۀ اکتفاء بالذات، اشتداد یابد و حالتی به نام تروّح بیاید که در آن حالت‌‌، با وجود بقا در نشئۀ دنیا‌‌، چنان لطیف شود و خواص روحانی را چنان بپذیرد که به وِزان نفس‌‌، مناسب حضور در آخرت باشد. بر این اساس‌‌، ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی کلام اسلامی
8. قوای نظری و عملی و نقش آنها در حق و تکلیف انسان

احمد دیلمی؛ سجاد قدرتی

دوره 21، شماره 2 ، تابستان 1398، صفحه 143-168

http://dx.doi.org/10.22091/jptr.2019.3582.1952

چکیده
  یکی از حلقات اندیشه‌‌ای علوم انسانی ساحت انسان‌شناساسانۀ آن است. در ترسیم نظام هنجاری و فلسفۀ ارزش نیز یافته‌های انسان‌شناسانۀ فلسفی‌‌، کلامی و تجربی بسیار تعیین‌کننده‌اند. در این مقاله که به بخشی از این برنامۀ پژوهشی می‌پردازد‌‌، پرسش اصلی این است که قوای نظری و عملی نفس ناطقه، چه نقش و تأثیری در شکل‌‌‌‌‌گیری نظام تشریعی ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی
9. دلالت شناسی ضمایر اشاره ای مرکّب

کامران قیوم زاده

دوره 21، شماره 2 ، تابستان 1398، صفحه 169-186

http://dx.doi.org/10.22091/jptr.2019.2638.1777

چکیده
  دلالت‌شناسی ضمایر اشاره‌‌ای مرکّب یکی از مباحث مهم در فلسفۀ زبان است. سه مسئلۀ اساسی در این حوزه را می‌توان این گونه بیان کرد: 1) آیا این ضمایر دالّ محض هستند و یا عباراتی مسوّر؟ 2) آیا در ضمیر مرکّب «آن ب» عبارت «ب» در تعیین مدلول و موفقیت‌‌‌آمیز‌ بودن اِرجاع ضمیر نقشی دارد؟ و 3) سهم عبارت «ب» در گزاره‌‌ای که بیان ...  بیشتر